Trong thời gian diễn ra Đại hội XIV của Đảng, ông Đầu Thanh Tùng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa trả lời phỏng vấn của Báo GD&TĐ về những kỳ vọng đối với các chủ trương, định hướng lớn của Đại hội trong phát triển giáo dục, đào tạo và nguồn nhân lực, đồng thời làm rõ các giải pháp trọng tâm mà tỉnh đang triển khai trong giai đoạn tới.
Thưa ông, Thanh Hóa kỳ vọng gì từ các chủ trương, định hướng lớn của Đại hội XIV của Đảng đối với giáo dục phổ thông và phát triển nguồn nhân lực?
Tỉnh Thanh Hóa cũng như các tỉnh, thành phố trong cả nước kỳ vọng Đại hội sẽ ban hành những chủ trương, định hướng lớn mang tính chiến lược nhằm tiếp tục nâng tầm giáo dục phổ thông, phát triển toàn diện nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong giai đoạn mới.
Tỉnh kỳ vọng Đại hội sẽ quan tâm, chỉ đạo triển khai các chính sách thiết thực, như: Thực hiện lộ trình miễn học phí cho người học ở các cấp học, từ mầm non, phổ thông đến giáo dục thường xuyên, giáo dục nghề nghiệp; đồng thời đầu tư hạ tầng giáo dục đồng bộ, xây dựng hệ thống trường học khang trang, hiện đại, đáp ứng nhu cầu học tập, nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện.
Bên cạnh đó, cần có các chủ trương mạnh mẽ nhằm khơi dậy khát vọng vươn lên, phát huy trí tuệ, kinh nghiệm của đội ngũ trí thức, nhà giáo; có cơ chế, chính sách thu hút, trọng dụng nhân tài, tạo động lực phát triển mạnh mẽ, bền vững cho tỉnh Thanh Hóa nói riêng và cả nước nói chung.
Ưu đãi đặc thù, vượt trội đối với đội ngũ nhà giáo, trong đó nâng phụ cấp ưu đãi nghề đối với giáo viên mầm non và phổ thông lên tối thiểu 70% đối với giáo viên, tối thiểu 30% đối với nhân viên, và 100% đối với giáo viên công tác tại khu vực đặc biệt khó khăn, biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Cùng với đó, cần xây dựng chính sách phù hợp để huy động đội ngũ chuyên gia, người giỏi ngoài lực lượng nhà giáo tham gia giảng dạy, huấn luyện trong các cơ sở giáo dục; thực hiện chế độ giảng viên đồng cơ hữu, nhằm huy động nguồn nhân lực chất lượng cao đang công tác tại các đơn vị sự nghiệp công lập; có cơ chế khuyến khích người giỏi chủ trì các hoạt động nghiên cứu khoa học trong các cơ sở giáo dục.
Ngoài ra, tỉnh kỳ vọng Trung ương tiếp tục quan tâm tăng chi ngân sách nhà nước cho giáo dục và đào tạo đạt tối thiểu 20% tổng chi ngân sách nhà nước, trong đó chi đầu tư đạt ít nhất 5% và chi cho giáo dục đại học đạt ít nhất 3% tổng chi ngân sách. Đồng thời, xác lập rõ mô hình tăng trưởng mới dựa trên năng suất, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực trung tâm, trong đó nguồn nhân lực chất lượng cao là yếu tố quyết định.
Để các nghị quyết, kết luận của Đảng, Chính phủ và Bộ Giáo dục và Đào tạo đi vào thực chất, tỉnh Thanh Hóa đang ưu tiên những giải pháp nào nhằm nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông, nhất là ở vùng khó khăn, thưa ông?
Để các nghị quyết, kết luận của Đảng và Nhà nước đi vào thực chất, tỉnh Thanh Hóa đang ưu tiên triển khai đồng bộ nhiều nhóm giải pháp, trong đó tập trung nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông, đặc biệt là ở vùng khó khăn.
Trước hết, tỉnh chú trọng nâng cao nhận thức, đổi mới tư duy và hành động, tạo sự thống nhất, đồng thuận và quyết tâm chính trị mạnh mẽ trong việc triển khai hiệu quả các chủ trương, chính sách, nghị quyết, kết luận của Đảng và Nhà nước đối với giáo dục và đào tạo.
Cùng với đó, tỉnh ưu tiên bố trí nguồn lực và các điều kiện cần thiết để triển khai thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, cũng như Thông báo Kết luận số 81-TB/TW ngày 18/7/2025 của Bộ Chính trị về chủ trương đầu tư xây dựng trường học cho các xã biên giới. Việc triển khai các chủ trương này được tỉnh xác định phải đảm bảo thiết thực, hiệu quả, khả thi và phù hợp với điều kiện thực tế địa phương.
Đây là một trong những giải pháp quan trọng nhằm tạo đột phá trong phát triển giáo dục và đào tạo, nhất là ở khu vực miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Thanh Hóa cũng đang đẩy nhanh tiến độ để các công trình trường học miền núi được hoàn thành trong giai đoạn 2026 - 2030, sớm hiện thực hóa mục tiêu có hệ thống trường lớp kiên cố, nội trú, bán trú cho con em đồng bào dân tộc trong tỉnh.
Bên cạnh đó, Thanh Hóa tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong công tác quản lý và dạy học; huy động hiệu quả các nguồn lực đầu tư cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ thông tin nhằm phổ cập và ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo trong quản lý, tổ chức hoạt động giáo dục ở tất cả các cấp học.
Đồng thời, rà soát, sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục; tăng cường đầu tư, nâng cấp cơ sở vật chất, trang thiết bị, đồ dùng dạy học để hoàn thiện mạng lưới trường lớp, đặc biệt là ở miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Tập trung xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và công tác quản trị trường học, bảo đảm đội ngũ đủ về số lượng, mạnh về chất lượng, đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo.
Xin ông cho biết, trong lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp và đào tạo nhân lực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội địa phương, tỉnh Thanh Hóa đã và đang triển khai những giải pháp trọng tâm nào để gắn đào tạo với nhu cầu thị trường lao động?
Tỉnh Thanh Hóa xác định phát triển giáo dục nghề nghiệp và đào tạo nguồn nhân lực là nhiệm vụ quan trọng nhằm phục vụ phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn tới.
Mục tiêu đến năm 2030 là: Trên 80% cơ sở giáo dục nghề nghiệp đạt chuẩn quốc gia; tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 80%, trong đó có bằng cấp, chứng chỉ đạt 35%; tỷ lệ lao động nông nghiệp trong tổng số lao động xã hội giảm xuống dưới 20%. Đến năm 2045, nguồn nhân lực chất lượng cao, đặc biệt là nhân lực khoa học - công nghệ, trở thành động lực phát triển cốt lõi, góp phần xây dựng Thanh Hóa trở thành tỉnh giàu đẹp, văn minh, hạnh phúc.
Để đạt được các mục tiêu đó, tỉnh đã và đang triển khai nhiều giải pháp trọng tâm, trong đó tập trung rà soát, sắp xếp mạng lưới các cơ sở giáo dục nghề nghiệp theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả; chú trọng công tác định hướng nghề nghiệp, phân luồng học sinh ngay từ bậc trung học phổ thông.
Thanh Hóa đang tập trung phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao phù hợp với định hướng phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh theo Nghị quyết số 58-NQ/TW ngày 5/8/2020 của Bộ Chính trị, trong đó ưu tiên các lĩnh vực, ngành nghề như: Điện - điện tử - điện lạnh; công nghệ ô tô; công nghiệp chế biến, chế tạo, công nghệ cao phục vụ các khu kinh tế Nghi Sơn, Lam Sơn - Sao Vàng; dịch vụ nhà hàng, du lịch, hướng dẫn du lịch…
Song song với đó, tỉnh cũng đẩy mạnh xã hội hóa, huy động đa dạng nguồn vốn đầu tư để phát triển mạng lưới cơ sở đào tạo, dạy nghề, từng bước xây dựng một số cơ sở đạt chuẩn quốc tế. Đặc biệt, chú trọng thúc đẩy hợp tác giữa nhà trường và doanh nghiệp; tập trung tháo gỡ các “nút thắt” trong kết nối cung - cầu lao động; triển khai thí điểm mô hình đào tạo trực tiếp tại doanh nghiệp, khu công nghiệp, khu kinh tế, bảo đảm gắn kết chặt chẽ giữa học và hành, giúp sinh viên tốt nghiệp có việc làm ngay.
Ngoài ra, Thanh Hóa cũng khuyến khích các cơ sở giáo dục tăng cường hợp tác quốc tế thông qua ký kết các thỏa thuận hợp tác đào tạo nghề với đối tác nước ngoài; hỗ trợ học sinh, sinh viên đi thực tập, nghiên cứu tại các nước phát triển, nhất là trong các lĩnh vực công nghệ mới, ngành nghề trọng điểm.
Theo ông, cần tăng cường phối hợp giữa địa phương với Bộ Giáo dục và Đào tạo như thế nào để tháo gỡ vướng mắc, tạo đột phá trong phát triển giáo dục và đào tạo nguồn nhân lực trong giai đoạn tới?
Để phát triển giáo dục và đào tạo nguồn nhân lực trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa đạt được các mục tiêu đề ra trong giai đoạn tới, việc tăng cường phối hợp chặt chẽ giữa tỉnh với Bộ Giáo dục và Đào tạo có ý nghĩa hết sức quan trọng.
Trước hết, cần tiếp tục nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về giáo dục; phối hợp rà soát, sửa đổi, bổ sung các văn bản pháp luật, cơ chế, chính sách phù hợp, tạo động lực phát triển sự nghiệp giáo dục, xây dựng môi trường thuận lợi cho giáo dục và đào tạo phát triển.
Bên cạnh đó, tỉnh và Bộ cần phối hợp chặt chẽ trong triển khai thực hiện hiệu quả các chủ trương, chính sách, nghị quyết, kết luận của Đảng và Nhà nước, bảo đảm tính khả thi, phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương; đặc biệt là triển khai Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 và Chương trình mục tiêu quốc gia hiện đại hóa, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo giai đoạn 2026 - 2035.
Đồng thời, cần xây dựng cơ chế chia sẻ thông tin, kinh nghiệm; chuẩn hóa quy trình bồi dưỡng cán bộ; tăng cường hợp tác giữa các cấp, các ngành và doanh nghiệp để gắn đào tạo với nhu cầu thực tiễn của thị trường lao động; đẩy mạnh chuyển đổi số, hội nhập quốc tế và đổi mới phương pháp quản lý giáo dục theo hướng lấy người học làm trung tâm, bảo đảm tính liên thông và hiệu quả.
Ngoài ra, tỉnh mong muốn Bộ Giáo dục và Đào tạo quan tâm phối hợp lựa chọn, đầu tư một số cơ sở giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn tỉnh trở thành trung tâm đào tạo nghề vùng Bắc Trung Bộ và Duyên hải miền Trung, hướng tới đạt chuẩn khu vực ASEAN và quốc tế, đáp ứng nhu cầu đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ phát triển tỉnh Thanh Hóa trong giai đoạn tới.
Xin cảm ơn ông!
