Hướng nghiệp ở cấp THPT: Học sinh 'chạm' vào nghề

GD&TĐ - Không chỉ dừng lại ở việc nghe tư vấn, học sinh THPT tại TPHCM đang trực tiếp “thử vai” trong nhiều ngành nghề như đứng lớp, tham quan đại học, trải nghiệm môi trường làm việc.

Học sinh Trường THPT Đào Sơn Tây tham gia chuyến trải nghiệm thực tế tại Trường Đại học Quốc tế Sài Gòn. Ảnh: ST
Học sinh Trường THPT Đào Sơn Tây tham gia chuyến trải nghiệm thực tế tại Trường Đại học Quốc tế Sài Gòn. Ảnh: ST

Những hoạt động này giúp các em hiểu rõ bản thân, hiểu nghề nghiệp và đưa ra lựa chọn phù hợp trước ngưỡng cửa tương lai.

Bước gần hơn tới tương lai

Sáng 18/3, hơn 200 học sinh Trường THPT Bùi Thị Xuân (phường Bến Thành) hào hứng tham gia chương trình “Một ngày làm giáo viên”. Đây là hoạt động thường niên nhằm tạo cơ hội cho học sinh thử sức với vai trò đứng lớp, qua đó hiểu rõ hơn những vất vả, áp lực cũng như niềm vui của nghề giáo, đồng thời góp phần định hướng nghề nghiệp.

Trong không khí lớp học sôi nổi, mỗi tiết dạy mang một màu sắc riêng, phản ánh cá tính và cách tiếp cận khác nhau của từng học sinh. Đứng trên bục giảng, Đinh Võ Quỳnh Anh (lớp 12A2) đã mang đến bất ngờ thú vị. Khi bắt đầu tiết Ngữ văn với tác phẩm “Nguyên tiêu” của Chủ tịch Hồ Chí Minh, em còn đôi chút dè dặt, nhưng càng về sau càng thể hiện sự tự tin qua cách trình bày mạch lạc, có chiều sâu.

Quỳnh Anh cho biết đã dành hơn một tuần nghiên cứu tài liệu, tham khảo ý kiến giáo viên để xây dựng bài giảng logic, bám sát trọng tâm. “Em tự đánh giá hoàn thành khoảng 70% mục tiêu. Trải nghiệm này giúp em nhận ra điểm mạnh, điểm yếu của bản thân để cân nhắc theo đuổi ngành Sư phạm Ngữ văn hoặc Tiểu học”, em chia sẻ.

Trong khi đó, Lê Phương Thư (lớp 11A11) mang đến một tiết học giàu năng lượng, đậm tính tương tác. Với bài giảng “Social issue”, Thư thu hút người nghe bằng cách liên hệ các vấn đề xã hội gần gũi với đời sống thay vì chỉ bám vào sách giáo khoa. Em di chuyển linh hoạt, thường xuyên đặt câu hỏi gợi mở và sử dụng slide hiệu quả, giúp tiết học luôn duy trì sự hứng thú.

Chia sẻ sau phần dạy, Thư cho biết khó khăn lớn nhất là làm sao để bài giảng không trở nên “buồn ngủ”. Xuất phát từ gia đình có ba mẹ là giảng viên, em mong muốn thử sức để hiểu rõ hơn về nghề và đánh giá mức độ phù hợp của bản thân. Sau trải nghiệm này, Thư dự định tiếp tục rèn luyện kỹ năng thuyết trình và thiết kế bài giảng.

Theo ông Huỳnh Thanh Phú - Hiệu trưởng Trường THPT Bùi Thị Xuân, số lượng học sinh đăng ký năm nay tăng gần gấp đôi so với năm học trước, cho thấy sự quan tâm ngày càng lớn đối với ngành sư phạm. Nhiều em không chỉ “thử cho biết” mà đã đầu tư nghiêm túc, chuẩn bị bài giảng công phu và thể hiện tinh thần trách nhiệm.

“Để có thể đứng lớp trọn vẹn, học sinh đã trải qua gần một tháng tập luyện dưới sự hướng dẫn của giáo viên. Từ xây dựng giáo án đến truyền đạt và quản lý lớp học đều do các em tự thực hiện. Qua đó, các em không chỉ rèn luyện kỹ năng, mà còn thấu hiểu áp lực nghề giáo, nhận ra đây là hành trình kết nối và truyền cảm hứng”, ông Phú cho hay.

huong-nghiep-hoc-sinh-thpt-2.jpg
Trường THPT Ten Lơ Man phối hợp tổ chức chương trình hướng nghiệp cho học sinh khối 12 của trường. Ảnh: HK

Đa dạng hóa hoạt động hướng nghiệp

Cuối tháng 1/2026, học sinh Trường THPT Đào Sơn Tây (phường Linh Xuân) tham gia chuyến trải nghiệm thực tế tại Trường Đại học Quốc tế Sài Gòn (SIU), nhằm sớm tiếp cận môi trường học tập bậc đại học và định hình con đường tương lai. Đây là hoạt động ý nghĩa, giúp học sinh “chạm” gần hơn đến không gian học thuật sau khi tốt nghiệp THPT.

Trong khuôn khổ chương trình, học sinh được giới thiệu tổng quan về nhà trường, các ngành đào tạo và hệ thống cơ sở vật chất hiện đại. Không chỉ tham quan, các em còn được tư vấn về định hướng nghề nghiệp, cách lựa chọn ngành học và những yêu cầu cần thiết để thích nghi với môi trường đại học. Nhờ đó, học sinh có cái nhìn rõ ràng hơn về hành trình học tập phía trước và chủ động xây dựng kế hoạch phù hợp với năng lực, sở thích.

Mới đây, tháng 3/2026, học sinh lớp 12 của nhiều trường THPT đã tham gia Ngày hội tư vấn tuyển sinh - hướng nghiệp 2026 tại Trường Đại học Bách khoa TPHCM. Không khí sự kiện sôi động với sự tham gia của nhiều trường đại học, cao đẳng và doanh nghiệp. Tại đây, học sinh trực tiếp trao đổi với giảng viên, chuyên gia; tìm hiểu ngành học, cơ hội việc làm và trải nghiệm các mô hình đào tạo. Chương trình mang đến nhiều thông tin hữu ích, giúp học sinh giải đáp thắc mắc trước kỳ tuyển sinh.

Được biết, trong năm học 2025 - 2026, các trường THPT tại TPHCM đã đẩy mạnh công tác hướng nghiệp với nhiều hình thức thiết thực. Hoạt động này không còn dừng ở lý thuyết mà chuyển dần sang chiều sâu, gắn với trải nghiệm thực tế và cá nhân hóa định hướng cho từng học sinh. Một xu hướng nổi bật là tăng cường các hoạt động trải nghiệm tại trường đại học, cơ sở đào tạo và doanh nghiệp.

Ông Nguyễn Hùng Khương - Hiệu trưởng Trường THPT Ten Lơ Man (phường Bến Thành), cho biết công tác hướng nghiệp được triển khai xuyên suốt năm học, lồng ghép trong nhiều hoạt động. Giáo viên chủ nhiệm đóng vai trò quan trọng trong việc theo dõi, đánh giá năng lực, sở thích của học sinh để đưa ra định hướng ban đầu. Đồng thời, nhà trường cũng phối hợp tổ chức nhiều buổi tư vấn chuyên đề với sự tham gia của chuyên gia và đại diện các trường đại học, tập trung phân tích yêu cầu đầu vào, cơ hội việc làm và xu hướng thị trường lao động.

Theo ThS Võ Minh Thành - giảng viên Trường Đại học Sư phạm TPHCM, việc đẩy mạnh hướng nghiệp thông qua trải nghiệm thực tế mang lại nhiều giá trị thiết thực. “Các chương trình trải nghiệm tại trường đại học giúp học sinh hình dung rõ nội dung đào tạo, là cơ sở để đưa ra lựa chọn phù hợp. Đồng thời, hoạt động này góp phần phát triển kỹ năng, nâng cao hiểu biết thực tiễn và định hướng nghề nghiệp hiệu quả”, ông nhấn mạnh.

Ông Trần Anh Tuấn - Phó Chủ tịch Hội Giáo dục nghề nghiệp TPHCM, nhận định: “Học sinh hiện được định hướng bài bản, chủ động và tương tác tốt hơn. Các chương trình ngày càng chuyên nghiệp, tạo không gian trao đổi thực chất. Tuy nhiên, nhiều em vẫn hoang mang trước thông tin về ngành mới do chất lượng đào tạo chưa đồng đều. Vì vậy, công tác hướng nghiệp cần giúp học sinh hiểu đúng thị trường, phát triển năng lực bản thân, tránh chạy theo xu hướng”.

Tin tiêu điểm

Đừng bỏ lỡ