Dự án đường sắt tốc độ cao trục Bắc - Nam đoạn qua TP Huế có tổng chiều dài hơn 95km, đi qua 12 xã, phường. Trên tuyến dự kiến sẽ hình thành ga hành khách Phú Mỹ (rộng khoảng 367ha) và ga tiềm năng Chân Mây.
Theo thống kê sơ bộ, toàn dự án tại khu vực này ảnh hưởng đến 9.278 hộ dân, trong đó có 1.368 hộ thuộc diện tái định cư và khoảng 7.418 mồ mả cần di dời. Tổng kinh phí giải phóng mặt bằng (GPMB) ước tính khoảng 6.302 tỷ đồng, bao gồm 4.495 tỷ đồng cho bồi thường và 1.807 tỷ đồng để xây dựng hạ tầng tái định cư, trường học, chợ và nghĩa trang.
Ngày 6/8, theo thông tin từ Sở Xây dựng TP Huế, Ban Quản lý dự án (QLDA) Thăng Long dự kiến phải đến quý III/2027 mới có thể bàn giao hồ sơ và cọc GPMB cho địa phương. Việc này dẫn đến việc không có cơ sở để xác định mốc giới, chi trả bồi thường và hỗ trợ tái định cư, khiến nguồn vốn đã bố trí cho năm 2026 không thể giải ngân.
Tính đến năm 2026, Dự án đường sắt tốc độ cao qua địa bàn TP Huế đã được bố trí tổng cộng hơn 5.575 tỷ đồng. Trong đó, riêng nguồn vốn dành cho công tác GPMB tuyến chính là hơn 4.076 tỷ đồng. Do thực tế triển khai không đáp ứng tiến độ, các chủ đầu tư đã đồng loạt kiến nghị điều chỉnh giảm kế hoạch vốn để ưu tiên cho các mục tiêu khác để tránh lãng phí.
Cụ thể, Ban QLDA Đầu tư xây dựng khu vực 2 đã có văn bản đề nghị giảm kế hoạch vốn năm 2026 hơn 1.976 tỷ đồng do chưa có hồ sơ và mốc giới thực địa để thực hiện bồi thường. Tương tự, Ban QLDA Đầu tư xây dựng khu vực 1 cũng đề nghị điều chỉnh giảm 766 tỷ đồng, chuyển nguồn sang năm 2027 hoặc các dự án khác.
Tại Ban QLDA Đầu tư xây dựng khu vực 3, đơn vị này được giao làm chủ đầu tư 8 dự án hạ tầng kỹ thuật (bao gồm 5 khu tái định cư, 2 khu nghĩa trang và 1 chợ) với tổng kinh phí hơn 362 tỷ đồng. Đến nay, đơn vị đã hoàn thành cắm 286 mốc sơ bộ ngoài thực địa và bàn giao cho các địa phương quản lý. Tuy nhiên, đơn vị này cũng đề nghị điều chỉnh giảm vốn bồi thường GPMB hơn 1.381 tỷ đồng trong năm 2026.
Trước tình hình hiện tại, TP Huế đã đề xuất Bộ Tài chính và Bộ Xây dựng xem xét kế hoạch bố trí vốn Ngân sách Trung ương vào các năm tiếp theo, ngay sau khi Ban QLDA Thăng Long hoàn tất bàn giao tim mốc tuyến đường sắt để địa phương tiếp tục thực hiện công tác GPMB theo quy định.
