Thông tin được Sở Văn hóa Thể thao TPHCM cho biết trong kế hoạch thực hiện Nghị quyết 80 về công tác bảo tồn, phát huy di sản trên địa bàn.
Theo đó, TPHCM ưu tiên bố trí ngân sách Nhà nước cho công tác bảo quản, tu bổ, tôn tạo các di tích có giá trị lịch sử, văn hóa, đặc biệt là các di tích xuống cấp, có nguy cơ bị xâm hại. Trong kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 – 2030, thành phố sẽ bố trí ngân sách Nhà nước cho hoạt động tu bổ, tôn tạo di tích lịch sử - văn hóa khoảng hơn 6.000 tỷ đồng.
Đến năm 2030, TPHCM sẽ hoàn thành công tác bảo quản, tu bổ, tôn tạo đối với 100% di tích quốc gia đặc biệt, tối thiểu 70% di tích quốc gia và di tích cấp thành phố bị xuống cấp. Đồng thời, thành phố triển khai việc lập quy hoạch bảo quản, tu bổ, phù hợp với di tích quốc gia đặc biệt, tổ chức thăm dò, khai quật khảo cổ theo quy định của Luật Di sản văn hóa.
Để tiếp thêm nguồn lực cho việc bảo tồn di sản, TPHCM sẽ đẩy mạnh xã hội hóa, huy động sự tham gia đóng góp của doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân thông qua các hình thức tài trợ, hợp tác công - tư và các cơ chế phù hợp với quy định pháp luật.
Với các di tích cần trùng tu, TPHCM xây dựng danh mục trên cơ sở đánh giá giá trị lịch sử, văn hóa, hiện trạng xuống cấp và mức độ cấp thiết; ứng dụng công nghệ số, quét 3D, xây dựng hồ sơ tư liệu hiện trạng trước khi thực hiện tu bổ nhằm bảo đảm tính chính xác, khoa học, hạn chế tối đa việc làm thay đổi hoặc mất đi các yếu tố gốc của di tích.
TPHCM sẽ nghiên cứu áp dụng phương án bảo tồn phù hợp với từng loại hình di sản, bảo đảm vừa giữ gìn giá trị nguyên gốc, vừa đáp ứng yêu cầu sử dụng và phát huy công năng của di tích.
Cơ quan quản lý nhà nước chịu trách nhiệm tham mưu chính sách, định hướng quy hoạch, hướng dẫn chuyên môn, thẩm định, kiểm tra và giám sát công tác bảo tồn di sản. Chính quyền địa phương và đơn vị trực tiếp quản lý di tích chịu trách nhiệm bảo vệ hiện trạng, tổ chức bảo quản, kịp thời đề xuất phương án sửa chữa, tu bổ và phát huy giá trị di tích theo thẩm quyền.
Người dân được khuyến khích tham gia trực tiếp vào quá trình bảo tồn, gìn giữ, trao truyền và phát huy giá trị di sản.
Để phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể, TPHCM đặt mục tiêu đến năm 2030, có 3-5 di sản văn hóa phi vật thể trong Danh mục kiểm kê được lập hồ sơ khoa học đề nghị đưa vào Danh mục quốc gia về di sản văn hóa phi vật thể; có 50-70% các di sản văn hóa phi vật thể được đưa vào Danh mục quốc gia được xây dựng đề án quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị.
TPHCM sẽ tổ chức nghiên cứu đề xuất xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt, di tích quốc gia đối với các di tích có giá trị tiêu biểu. Đến năm 2030, phấn đấu hoàn thành việc lập hồ sơ và trình cấp có thẩm quyền xếp hạng đối với các di tích đủ điều kiện.
Trong đó, 70 công trình, địa điểm thuộc danh mục kiểm kê được xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa, 5 di tích lịch sử - văn hóa cấp thành phố lập hồ sơ đề nghị xếp hạng di tích quốc gia; 2 di tích lịch sử - văn hóa cấp Quốc gia lập hồ sơ đề nghị xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt và triển khai các quy trình để đề nghị công nhận Địa đạo Củ Chi là Di sản thế giới.
