Từ tham quan, học thử đến giao lưu với giáo viên, học sinh, các em có cái nhìn thực tế hơn, qua đó tự tin lựa chọn nguyện vọng phù hợp trước kỳ thi vào lớp 10.
“Nhập vai” để cảm nhận môi trường THPT
Trong tháng 3/2026, nhiều trường THPT tại TPHCM đã tổ chức các chương trình trải nghiệm dành cho học sinh lớp 9. Thay vì chỉ tiếp cận thông tin qua tờ rơi hay các buổi tư vấn, các em được “nhập vai” trở thành học sinh THPT để trực tiếp cảm nhận môi trường học tập trong tương lai.
Đơn cử, ngày 28/3, học sinh lớp 9 các trường THCS trên địa bàn phường Hòa Bình và Bình Thới như Nguyễn Huệ, Lê Quý Đôn, Nguyễn Văn Phú... đã đến Trường THPT Trần Quang Khải (phường Hòa Bình) tham gia chương trình “Một ngày làm học sinh”.
Tại đây, các em không chỉ được nghe giới thiệu tổng quan mà còn trực tiếp trải nghiệm các gian hàng do các tổ chuyên môn thiết kế. Mỗi gian hàng trưng bày sản phẩm học tập, mô hình, tranh ảnh và tổ chức nhiều hoạt động phong phú gắn với đặc trưng từng bộ môn. Qua đó, học sinh được tham gia thí nghiệm khoa học, giải các bài toán thú vị, thử sức với trò chơi ngôn ngữ, văn hóa và các thử thách sáng tạo.
Bên cạnh đó, các câu lạc bộ, đội nhóm của trường cũng được giới thiệu sinh động, giúp các em hiểu rõ hơn về đời sống học đường. Nhờ sự đổi mới, sáng tạo trong cách tổ chức, nhiều học sinh bày tỏ sự hứng thú khi lần đầu được “chạm” vào môi trường THPT một cách trực tiếp.
Tương tự, trong tháng 3 vừa qua, Trường THPT Ten Lơ Man (phường Bến Thành) cũng tổ chức các hoạt động trải nghiệm, mở cửa cho học sinh lớp 9 tham quan khuôn viên, tìm hiểu cơ sở vật chất và tham gia các tiết học mô phỏng. Nhiều học sinh tỏ ra hào hứng khi được trực tiếp giao lưu với giáo viên và học sinh của trường, từ đó có thêm góc nhìn thực tế trước khi đưa ra lựa chọn.
Ông Nguyễn Hùng Khương - Hiệu trưởng nhà trường cho biết: “Việc giúp học sinh lớp 9 tiếp cận sớm với môi trường THPT là rất cần thiết, đặc biệt khi các em đang đứng trước lựa chọn quan trọng sau cấp THCS. Thông qua các chương trình trải nghiệm, học sinh không chỉ tiếp nhận thông tin mà còn trực tiếp quan sát, tham gia hoạt động học tập, từ đó có cái nhìn thực tế và toàn diện hơn.
Chương trình không nhằm mục đích quảng bá đơn thuần mà hướng đến hỗ trợ học sinh đưa ra quyết định phù hợp với năng lực và định hướng cá nhân, góp phần giảm áp lực và tránh tình trạng chọn trường theo cảm tính”.
Không chỉ dừng lại ở các hoạt động trải nghiệm riêng lẻ, mô hình này còn được mở rộng thông qua các ngày hội tư vấn tuyển sinh. Tại Ngày hội “Tự tin vào lớp 10” tổ chức ở Trường THPT Marie Curie (phường Xuân Hòa), học sinh lớp 9 được tham gia nhiều hoạt động tương tác như trải nghiệm STEM, thử thách khoa học và tham quan không gian học tập.
Đồng thời, các gian tư vấn với sự tham gia của giáo viên, cán bộ quản lý và học sinh đang theo học đã trực tiếp giải đáp những băn khoăn về chương trình học, tổ hợp môn, cơ sở vật chất và hoạt động ngoại khóa. Đáng chú ý, nhiều hoạt động được thiết kế theo hướng “học mà chơi”, giúp học sinh tiếp cận kiến thức một cách sinh động. Bên cạnh đó, chương trình còn tích hợp tư vấn tâm lý và định hướng nghề nghiệp, qua đó giúp học sinh hiểu rõ bản thân và đưa ra lựa chọn phù hợp cho chặng đường học tập sắp tới.
Học sinh tự tin chọn nguyện vọng
Ghi nhận thực tế cho thấy, việc được trực tiếp trải nghiệm môi trường học tập giúp học sinh lớp 9 trở nên chủ động hơn trong việc lựa chọn nguyện vọng. Nhiều học sinh chia sẻ, sau khi tham gia các chương trình trải nghiệm, các em có cái nhìn rõ ràng hơn về từng ngôi trường, từ đó xác định được mục tiêu phù hợp. Có em ấn tượng với cơ sở vật chất, có em lại quan tâm đến hoạt động câu lạc bộ hoặc phương pháp giảng dạy.
Sau khi trải nghiệm thực tế tại Trường THPT Trần Quang Khải, Lê Thanh Thủy - học sinh lớp 9/7, Trường THCS Nguyễn Văn Phú (phường Bình Thới), có ấn tượng tích cực về môi trường học tập tại đây. Nữ sinh chia sẻ, khuôn viên trường rộng rãi, thoáng mát, tạo cảm giác thoải mái cho học sinh. Bên cạnh đó, các hoạt động trải nghiệm tại các tổ chuyên môn được tổ chức sinh động, hấp dẫn, giúp em hiểu rõ hơn về chương trình học cũng như định hướng tương lai.
“Em đặt nguyện vọng 1 vào Trường THPT Trần Quang Khải; nguyện vọng 2 hiện vẫn cân nhắc; còn nguyện vọng 3 là Trường THPT Ngô Gia Tự. Trong ba môn thi tuyển sinh vào lớp 10, em tự tin nhất là môn Tiếng Anh. Vì vậy, thời gian này em tập trung ôn tập nhiều hơn cho hai môn Toán và Ngữ văn để chuẩn bị tốt cho kỳ thi sắp tới. Gia đình em luôn ủng hộ và tôn trọng quyết định chọn trường, không tạo áp lực hay can thiệp quá sâu, nhờ đó em có tâm lý thoải mái khi định hướng tương lai”, Thủy cho hay.
Tương tự, Đào Ngọc Đan Vy - học sinh lớp 9A4, Trường THCS Chu Văn An (phường Cầu Ông Lãnh), cho biết sau khi tham gia trải nghiệm thực tế tại Trường THPT Ten Lơ Man - ngôi trường em dự kiến đặt nguyện vọng 1 - em có nhiều ấn tượng tích cực. Nữ sinh chia sẻ, trước đó em chỉ biết đến trường qua mạng hoặc qua lời giới thiệu của các anh chị đi trước. Tuy nhiên, sau khi trực tiếp dự giờ và tham quan các phòng học, em nhận thấy môi trường học tập tại đây rất năng động, thầy cô thân thiện.
Bên cạnh đó, các câu lạc bộ của trường cũng để lại ấn tượng tốt, giúp em có thêm động lực để lựa chọn ngôi trường này trong kỳ tuyển sinh sắp tới. “Em thấy các anh chị học sinh của Trường THPT Ten Lơ Man rất tự tin, chủ động trong học tập và tham gia hoạt động ngoại khóa. Điều đó giúp em hình dung rõ hơn về môi trường học tập ở cấp THPT và nhận ra bản thân cần cố gắng nhiều hơn để đạt được mục tiêu. Sau buổi trải nghiệm, em đã xác định rõ hơn nguyện vọng của mình”, Đan Vy chia sẻ.
Ông Lưu Hồng Phong - Hiệu trưởng Trường THCS Lam Sơn (phường Bình Phú), cho hay trong bối cảnh kỳ thi vào lớp 10 tại TPHCM luôn có tính cạnh tranh cao, việc lựa chọn nguyện vọng phù hợp đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Những hoạt động trải nghiệm thực tế đang trở thành “cầu nối” giúp học sinh rút ngắn khoảng cách giữa kỳ vọng và thực tế. Thông qua việc trực tiếp tham quan, học thử và giao lưu với giáo viên, học sinh, các em không chỉ hiểu rõ hơn về môi trường học tập mà còn có thêm động lực để phấn đấu đạt mục tiêu đã đặt ra.
“Hiện nay, việc lựa chọn trường THPT cần dựa trên nhiều yếu tố như môi trường học tập, phương pháp giảng dạy, cơ hội phát triển toàn diện và sự phù hợp với năng lực cá nhân.
Việc đến trải nghiệm trực tiếp tại trường THPT mà bản thân học sinh đặt nguyện vọng không chỉ giúp các em tiếp cận thông tin một cách trực quan mà còn góp phần giảm áp lực tâm lý trước kỳ thi vào lớp 10 - một trong những cột mốc quan trọng của học sinh. Bên cạnh đó, việc tạo cơ hội để học sinh trải nghiệm sớm cũng giúp các em hình thành tư duy lựa chọn có trách nhiệm, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào gia đình hoặc xu hướng”, ông Phong chia sẻ.
Ông Nguyễn Hùng Khương - Hiệu trưởng Trường THPT Ten Lơ Man cho biết: “Có những học sinh điểm thi không quá cao nhưng vẫn đỗ vào lớp 10 công lập mong muốn nhờ biết lựa chọn nguyện vọng hợp lý. Trong khi đó, có những em học khá nhưng lại trượt do đặt nguyện vọng chưa phù hợp. Do vậy, học sinh lớp 9 cần đánh giá đúng năng lực bản thân dựa vào điểm kiểm tra thử, mức độ ổn định tâm lý và khả năng cải thiện trong thời gian còn lại.
Nếu điểm số ổn định, có thể mạnh dạn đặt mục tiêu cao hơn; ngược lại, nên cân nhắc phương án an toàn. Đồng thời, cần tìm hiểu kỹ về trường, không chọn theo danh tiếng hay bạn bè, và xây dựng chiến lược nguyện vọng theo ba mức: Mơ ước, phù hợp và an toàn”.
