Theo GS.TS Lê Anh Vinh – Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng và sự bùng nổ của kỷ nguyên số, di cư để tìm kiếm cơ hội học tập, việc làm đã trở thành nhu cầu tất yếu và là khát vọng chính đáng của nhiều thanh niên Việt Nam. Tuy nhiên, phía sau những ước mơ “đổi đời” đầy triển vọng là hàng loạt cạm bẫy tinh vi của tội phạm mua bán người và các rủi ro từ di cư trái phép.
GS.TS Lê Anh Vinh nhận định, học sinh THPT – lứa tuổi đứng trước ngưỡng cửa tự lập, có khát vọng tự chủ tài chính nhưng còn thiếu kinh nghiệm sống và hiểu biết pháp lý – chính là nhóm đối tượng dễ bị tổn thương nhất.
Những lời mời gọi “việc nhẹ lương cao”, “du học chi phí thấp” hay các mối quan hệ “người yêu qua mạng” hào nhoáng đang len lỏi qua Facebook, Zalo, TikTok để dụ dỗ các em rơi vào các đường dây bóc lột lao động, nô lệ tình dục và hoạt động phi pháp xuyên biên giới.
Trước những thách thức ngày càng gia tăng như cơ hội di cư hợp pháp bị thu hẹp, hoạt động đưa người di cư trái phép và mua bán người qua biên giới diễn biến phức tạp, đặc biệt là tình trạng lừa đảo đưa nạn nhân vào các trung tâm lừa đảo trực tuyến, ông Trần Huy Hưng – Phó Trưởng phòng Giáo dục Trung học (Sở GD&ĐT Nghệ An) cho rằng, việc giáo dục kỹ năng di cư an toàn và phòng, chống mua bán người cho học sinh có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Theo ông Trần Huy Hưng, những năm qua, tỉnh Nghệ An đã tích cực triển khai Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, trong đó chú trọng đổi mới phương pháp dạy học, bồi dưỡng, tập huấn đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý nhằm phát triển phẩm chất, năng lực toàn diện cho học sinh, đáp ứng yêu cầu của giai đoạn mới.
Từ góc độ quản lý và nghiên cứu giáo dục, GS.TS Lê Anh Vinh nhấn mạnh, thực hiện đúng tinh thần của Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, nhà trường không chỉ là nơi truyền thụ tri thức mà còn phải trở thành “pháo đài” bảo vệ học sinh trước các nguy cơ xã hội.
Xuất phát từ quan điểm đó, Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam đã tổ chức chương trình tập huấn với chủ đề “Di cư an toàn và phòng, chống mua bán người” vào ngày 29/1. Đây là hoạt động nằm trong Khung hợp tác giữa Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam và Tổ chức Di cư quốc tế (IOM) nhằm hỗ trợ xây dựng chính sách và triển khai nội dung giảng dạy về di cư an toàn, phòng, chống mua bán người trong nhà trường.
Nội dung tập huấn không chỉ cung cấp khung pháp lý cập nhật theo Luật Phòng, chống mua bán người (sửa đổi năm 2024), được lồng ghép vào các môn học có lợi thế như Địa lý, Giáo dục Kinh tế và Pháp luật, mà còn hướng dẫn các hình thức triển khai linh hoạt thông qua truyền thông học đường, công tác xã hội và hoạt động trải nghiệm.
“Mục tiêu cốt lõi là giúp thầy cô giáo trang bị cho học sinh một ‘màng lọc cảnh giác’ tự nhiên, biết thẩm định thông tin tuyển dụng, nắm vững kiến thức pháp lý cơ bản và làm chủ các kỹ năng ứng phó trong tình huống khẩn cấp”, GS.TS Lê Anh Vinh nhấn mạnh.
