Khi học sinh bước vào kỳ nghỉ hè, thời gian vui chơi, sinh hoạt ngoài gia đình, cộng đồng tăng lên cũng là lúc công tác quản lý, giáo dục, phòng ngừa nguy cơ vi phạm cần được quan tâm. Sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và chính quyền địa phương là yếu tố quan trọng để học sinh có một mùa hè an toàn, lành mạnh.
Những vụ việc đáng lo ngại
Những ngày đầu hè, nhiều không gian công cộng như công viên, hồ điều hòa, phố đi bộ, trung tâm thương mại… tại các tỉnh, thành phố trở nên nhộn nhịp hơn khi học sinh bắt đầu kỳ nghỉ dài. Đây là thời điểm các em có thêm cơ hội tham gia hoạt động vui chơi, giải trí, trải nghiệm, nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ phát sinh những hành vi vi phạm pháp luật nếu thiếu sự quan tâm, quản lý, định hướng từ người lớn.
Thực tế thời gian qua, lực lượng chức năng tại một số địa phương đã phát hiện, xử lý nhiều vụ việc liên quan đến thanh thiếu niên có hành vi gây mất an ninh trật tự, trong đó không ít trường hợp là học sinh.
Tại Hà Nội, đầu tháng 6/2026, Công an TP Hà Nội liên tiếp phát hiện, xử lý các nhóm thanh thiếu niên có hành vi gây rối trật tự công cộng. Cụ thể, Công an phường Phú Diễn phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ Công an TP Hà Nội đã bắt giữ 7 trường hợp liên quan đến vụ việc một nhóm đối tượng đi xe máy, mang theo hung khí, chặn đường và tấn công người dân vào rạng sáng 29/5.
Ngay sau khi tiếp nhận thông tin, lực lượng chức năng nhanh chóng điều tra, xác minh và làm rõ các đối tượng liên quan. Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hà Nội đã tạm giữ hình sự 7 người về hành vi gây rối trật tự công cộng. Đáng chú ý, 7 trường hợp trên đều trong lứa tuổi học sinh, sinh viên (từ 2004 - 2008).
Trước đó, tại khu vực đường Tây Hồ (phường Tây Hồ, TP Hà Nội), Công an phường Tây Hồ phối hợp Phòng Cảnh sát hình sự Công an thành phố điều tra vụ việc hai nhóm thanh thiếu niên điều khiển xe máy, mang theo hung khí, truy tìm nhau để giải quyết mâu thuẫn. Qua xác minh, nhóm người liên quan đều dưới 18 tuổi. Cơ quan điều tra đã tạm giam 8 trường hợp để phục vụ công tác xử lý theo quy định; đồng thời bàn giao các trường hợp chưa đủ tuổi cho gia đình và chính quyền địa phương quản lý, giáo dục.
Những vụ việc trên cho thấy, khi thiếu sự quan tâm, định hướng, quản lý thường xuyên từ gia đình và cộng đồng, một số thanh thiếu niên có thể bị lôi kéo vào các hành vi nguy hiểm, ảnh hưởng đến bản thân và trật tự xã hội.
Chủ động phòng ngừa từ cơ sở
Không chỉ tại Hà Nội, nhiều địa phương cũng đang tăng cường các giải pháp bảo đảm an ninh trật tự trong thời gian học sinh nghỉ hè. Tại tỉnh Phú Thọ, ngày 14/6, Công an tỉnh cho biết đã phát hiện, xử lý nhóm thanh thiếu niên có biểu hiện tụ tập, chuẩn bị hung khí và phương tiện để gây rối trật tự công cộng.
Thông qua các biện pháp nghiệp vụ, trong đó có khai thác dữ liệu từ hệ thống camera giám sát an ninh ứng dụng công nghệ AI, lực lượng chức năng nhanh chóng xác định các trường hợp liên quan. Sau hơn 2 giờ xác minh, Công an tỉnh Phú Thọ đã làm rõ nhóm gồm 18 thanh thiếu niên có hành vi tụ tập gây rối, độ tuổi từ 14 đến 18. Đáng chú ý, phần lớn các trường hợp này là học sinh đang học tại các trường THCS, THPT trên địa bàn tỉnh Phú Thọ.
Tại cơ quan công an, nhóm thanh thiếu niên đã thừa nhận toàn bộ hành vi vi phạm. Công an tỉnh Phú Thọ cho biết sẽ tiếp tục phối hợp với nhà trường, chính quyền địa phương và gia đình để làm rõ trách nhiệm của từng cá nhân liên quan, đồng thời xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.
Còn tại tỉnh Bắc Ninh, công tác quản lý, giáo dục học sinh trong dịp hè cũng được các địa phương chú trọng. Ngày 9/6, qua công tác tuần tra, nắm tình hình địa bàn, Công an phường Ninh Xá đã phát hiện nhóm thiếu niên có hành vi điều khiển phương tiện giao thông nguy hiểm, tiềm ẩn nguy cơ gây tai nạn.
Theo đó, một số học sinh sử dụng xe đạp mini đã thay đổi kết cấu, tháo bỏ hệ thống phanh an toàn; đồng thời thực hiện các hành vi như bốc đầu, lạng lách, đánh võng, dàn hàng ngang trên đường. Ngay sau khi xác minh, Công an phường Ninh Xá đã mời 33 học sinh cùng phụ huynh, người giám hộ đến làm việc. Qua phân loại, các em có độ tuổi từ 12 đến 17 tuổi.
Tại buổi làm việc, lực lượng công an đã phân tích những nguy cơ, hậu quả có thể xảy ra từ các hành vi vi phạm; đồng thời yêu cầu học sinh và phụ huynh ký cam kết chấp hành pháp luật, không tái phạm, khôi phục phương tiện về trạng thái an toàn.
Việc xử lý vụ việc không chỉ nhằm răn đe, ngăn chặn vi phạm mà còn hướng tới mục tiêu giáo dục, giúp học sinh nhận thức rõ trách nhiệm của bản thân khi tham gia các hoạt động xã hội. Trong thời gian tới, Công an phường Ninh Xá tiếp tục tăng cường tuần tra, tuyên truyền pháp luật, phối hợp với gia đình và nhà trường để quản lý, giáo dục học sinh trong dịp hè.
Trao đổi với Báo GD&TĐ, TS. Lê Đức Thuận, nguyên Trưởng phòng GD&ĐT quận Ba Đình (TP Hà Nội) cho biết, kỳ nghỉ hè là khoảng thời gian để học sinh nghỉ ngơi, rèn luyện kỹ năng, tham gia các hoạt động bổ ích sau một năm học tập. Tuy nhiên, để mùa hè thực sự an toàn, lành mạnh, công tác quản lý học sinh cần được duy trì với sự phối hợp đồng bộ giữa các lực lượng.
Theo TS. Lê Đức Thuận, nhà trường cần tiếp tục phối hợp với địa phương, tổ chức các hoạt động hè phù hợp; tăng cường tuyên truyền, giáo dục kỹ năng sống, ý thức chấp hành pháp luật cho học sinh trước khi nghỉ hè. Về phía gia đình, cha mẹ cần dành thời gian quan tâm, nắm bắt tâm tư, lịch sinh hoạt, các mối quan hệ của con em; hướng dẫn các em tham gia những hoạt động tích cực, tránh xa những hành vi nguy hiểm. Cùng với đó, chính quyền địa phương, các tổ chức đoàn thể và lực lượng chức năng cần phát huy vai trò trong quản lý địa bàn, xây dựng môi trường sinh hoạt an toàn cho trẻ em, học sinh trong thời gian nghỉ hè.
Một kỳ nghỉ hè bổ ích không chỉ được tạo nên bởi những hoạt động vui chơi, trải nghiệm mà còn bắt đầu từ sự đồng hành, trách nhiệm của người lớn. Khi không có “khoảng trống” trong quản lý, học sinh sẽ có thêm điều kiện để phát triển toàn diện, tránh xa những nguy cơ ảnh hưởng đến bản thân và cộng đồng.