Học sinh Lâm Đồng chọn ngành nghề gắn với thế mạnh địa phương

Nhận diện ngành nghề có nhu cầu nhân lực

Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Lâm Đồng lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 xác định phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao gắn với khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là nhiệm vụ trọng tâm, khâu đột phá chiến lược trong phát triển kinh tế - xã hội. Đây cũng là cơ sở để học sinh định hướng ngành nghề, chuẩn bị năng lực đáp ứng nhu cầu phát triển của tỉnh trong những năm tới.

Theo ông Trần Anh Tuấn, chuyên gia dự báo nguồn nhân lực và thông tin thị trường lao động, việc hợp nhất Lâm Đồng, Bình Thuận và Đắk Nông đã hình thành không gian phát triển kinh tế rộng lớn, kết nối vùng duyên hải Nam Trung Bộ với Tây Nguyên. Mỗi khu vực có lợi thế riêng, từ kinh tế biển, nông nghiệp, du lịch đến công nghiệp chế biến và kinh tế sinh thái. Sự kết nối này tạo thêm dư địa phát triển thương mại, logistics, dịch vụ và nhiều ngành kinh tế khác.

Từ đó, nhu cầu nhân lực của địa phương không chỉ tập trung ở các ngành nghề truyền thống mà ngày càng mở rộng sang những lĩnh vực ứng dụng khoa học - công nghệ và quản trị hiện đại.

Đáng chú ý, nhóm ngành công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ số và chuyển đổi số sẽ có nhiều cơ hội khi doanh nghiệp đẩy mạnh ứng dụng công nghệ vào sản xuất, kinh doanh. Các ngành kỹ thuật, công nghiệp, xây dựng, kiến trúc cũng cần nguồn nhân lực để đáp ứng yêu cầu phát triển hạ tầng và đô thị.

Với thế mạnh nông nghiệp và tài nguyên tự nhiên, Lâm Đồng có nhu cầu nhân lực trong nông nghiệp công nghệ cao, công nghệ sinh học, chế biến nông sản, thủy sản và kinh tế biển. Đây là những lĩnh vực góp phần nâng cao giá trị sản phẩm, mở rộng thị trường và thúc đẩy sản xuất hiện đại.

Bên cạnh đó, du lịch sinh thái, du lịch biển, nhà hàng, khách sạn và các dịch vụ liên quan tiếp tục mở ra cơ hội việc làm. Người lao động trong những lĩnh vực này cần được đào tạo bài bản, có ngoại ngữ, kỹ năng giao tiếp và khả năng phục vụ chuyên nghiệp. Các ngành kinh tế, tài chính, thương mại, kinh doanh quốc tế, thương mại điện tử, y tế và chăm sóc sức khỏe cũng là những hướng đi đáng cân nhắc.

Ông Trần Anh Tuấn lưu ý, học sinh không nhất thiết phải lựa chọn đại học mà có thể theo học cao đẳng, trung cấp hoặc các chương trình đào tạo nghề tùy năng lực và điều kiện. Điều quan trọng là trang bị kiến thức, kỹ năng chuyên môn, đáp ứng yêu cầu công việc và tạo ra giá trị cho xã hội.

Không chỉ quan tâm đến nhu cầu thị trường, học sinh còn cần hiểu rõ bản thân trước khi quyết định chọn ngành.

ThS Chế Dạ Thảo, chuyên gia tâm lý - kỹ năng, cho rằng để có công việc với thu nhập tốt và phát triển bền vững, người trẻ cần có chuyên môn vững vàng, kiến thức và khả năng ứng dụng công nghệ.

Theo bà Thảo, học sinh có thể bắt đầu định hướng nghề nghiệp bằng ba câu hỏi: Muốn tạo ra sản phẩm gì? Muốn làm việc với đối tượng nào? Mong muốn làm việc trong môi trường nào? Tuy nhiên, sở thích và đam mê cần được đặt trong tương quan với năng lực học tập, điểm mạnh, tổ hợp môn xét tuyển và điều kiện tài chính gia đình.

Bà cũng nhấn mạnh đại học không phải con đường duy nhất dẫn đến thành công. Các chương trình cao đẳng, trung cấp và giáo dục nghề nghiệp vẫn mang lại cơ hội phát triển nếu người học có chuyên môn tốt, kỹ năng thực hành và đáp ứng yêu cầu của doanh nghiệp.

Trước những thay đổi của thị trường lao động dưới tác động của AI, học sinh cũng cần tìm hiểu triển vọng của từng ngành nghề để tránh lựa chọn theo xu hướng nhất thời.

Mỗi ngành nghề có đặc thù riêng

Giải đáp băn khoăn của học sinh Trường THPT Lý Thường Kiệt về ngành Marketing trong bối cảnh AI phát triển, ThS Nguyễn Nho Đại, Phó Ban Hướng nghiệp - Tuyển sinh, Trường ĐH Kinh tế - Tài chính TPHCM, cho biết AI đang tác động đến hầu hết ngành nghề, trong đó có Marketing. Tuy nhiên, công nghệ cũng mở ra những phương thức mới trong nghiên cứu thị trường, phân tích dữ liệu và tiếp cận khách hàng.

Người học có thể lựa chọn các hướng đào tạo như Marketing, Digital Marketing hoặc Công nghệ Marketing. Bên cạnh khả năng sử dụng công cụ số, ngành này đòi hỏi tư duy sáng tạo, năng lực phân tích, sự am hiểu thị trường và tâm lý người tiêu dùng. Đây là những yếu tố giúp người làm Marketing thích ứng với sự thay đổi của môi trường kinh doanh.

Đối với nhóm ngành sức khỏe, ông Phan Minh Thiện, Phó Ban Hướng nghiệp - Tuyển sinh, Trường ĐH Công nghệ TPHCM, khuyến nghị học sinh cân nhắc kỹ trước khi đăng ký. Đây là lĩnh vực đòi hỏi nền tảng kiến thức vững, thời gian đào tạo dài và trách nhiệm nghề nghiệp cao.

Học sinh có nguyện vọng theo đuổi nhóm ngành này cần chuẩn bị tốt kiến thức Toán, Hóa học, Sinh học; đồng thời tìm hiểu tổ hợp xét tuyển, ngưỡng bảo đảm chất lượng đầu vào, điểm chuẩn và học phí của từng trường. Ngoài chuyên môn, người làm việc trong lĩnh vực y tế cần có lòng nhân ái, tinh thần trách nhiệm và khả năng bình tĩnh trước những tình huống áp lực.

Trong bối cảnh chuyển đổi số, AI, kinh tế xanh và hội nhập quốc tế đang định hình lại thị trường lao động, ngoại ngữ, kỹ năng số và khả năng thích ứng trở thành những hành trang quan trọng đối với người trẻ.

Với Lâm Đồng, lựa chọn ngành nghề gắn với thế mạnh kinh tế địa phương không chỉ giúp học sinh mở rộng cơ hội việc làm mà còn góp phần chuẩn bị nguồn nhân lực cho những lĩnh vực tỉnh ưu tiên phát triển. Khi hiểu rõ năng lực bản thân, nắm bắt xu hướng thị trường và có lộ trình học tập phù hợp, các em sẽ có thêm cơ hội lập nghiệp, đóng góp vào sự phát triển của quê hương.