Học phí tăng, hỗ trợ sinh viên được mở rộng

Cùng với việc công bố mức thu mới, nhiều cơ sở đào tạo cũng mở rộng quỹ học bổng, chính sách miễn - giảm học phí và hỗ trợ tài chính.

Trường tự chủ áp dụng cơ chế riêng

Theo Nghị định số 238/2025/NĐ-CP của Chính phủ quy định về chính sách học phí, miễn, giảm, hỗ trợ học phí, hỗ trợ chi phí học tập và giá dịch vụ trong lĩnh vực giáo dục, đào tạo, khung trần học phí đối với các cơ sở giáo dục đại học công lập chưa tự bảo đảm chi thường xuyên trong năm học 2026-2027 được điều chỉnh lên từ 1,71 triệu đến 3,5 triệu đồng/người học/tháng, tùy nhóm ngành đào tạo.

Về lộ trình các năm tiếp theo, từ năm học 2027-2028 trở đi, mức trần học phí sẽ được điều chỉnh phù hợp với khả năng chi trả của người dân và điều kiện kinh tế - xã hội, nhưng không vượt quá tốc độ tăng chỉ số giá tiêu dùng so với cùng kỳ năm trước do cơ quan nhà nước có thẩm quyền công bố.

Nghị định cũng quy định rõ cơ chế đối với các cơ sở giáo dục đại học đã thực hiện tự chủ. Theo đó, trường tự bảo đảm chi thường xuyên được thu học phí tối đa bằng 2 lần mức trần tương ứng của cơ sở chưa tự bảo đảm chi thường xuyên.

Đối với trường tự bảo đảm cả chi thường xuyên và chi đầu tư, mức học phí tối đa bằng 2,5 lần mức trần. Đây là cơ sở pháp lý để các trường xây dựng đề án tài chính phù hợp với thực tế đầu tư và phát triển.

Về phương thức tính, học phí theo tín chỉ hoặc mô-đun được xác định trên cơ sở tổng học phí toàn khóa chia cho tổng số tín chỉ hoặc mô-đun của chương trình đào tạo. Tổng học phí toàn khóa được tính bằng mức học phí một tháng nhân với 10 tháng và số năm học, đồng thời bảo đảm tổng học phí tính theo tín chỉ không vượt quá tổng học phí tính theo niên chế, qua đó bảo vệ quyền lợi của người học khi chuyển đổi phương thức đào tạo.

Nhiều trường công bố mức học phí mới theo lộ trình tự chủ

Bám sát quy định mới và lộ trình tự chủ đã được phê duyệt, nhiều cơ sở giáo dục đại học trên cả nước đã công bố đề án tuyển sinh kèm mức học phí dự kiến năm học 2026-2027.

Tại Hà Nội, học phí của các trường đại học công lập tự bảo đảm chi thường xuyên được xây dựng theo đề án tự chủ nên có sự phân hóa rõ rệt giữa các ngành và chương trình đào tạo. Khảo sát cho thấy, học phí theo năm học phổ biến từ khoảng 28 - 90 triệu đồng/năm, trong khi các trường thu theo tín chỉ áp dụng mức từ 454.100 đồng đến 1,603 triệu đồng/tín chỉ. Mức thu được xác định linh hoạt tùy ngành học và loại hình chương trình như chương trình chuẩn, chất lượng cao, liên kết đào tạo quốc tế hoặc chương trình quốc tế.

Tại khối Đại học Quốc gia TPHCM, nhiều trường thành viên cũng điều chỉnh học phí năm học 2026-2027 theo hướng tăng, phổ biến khoảng 10% so với khóa trước. Các chương trình đại trà, chương trình chuẩn vẫn có mức học phí thấp nhất, chủ yếu từ hơn 30 đến 40 triệu đồng/năm, tạo điều kiện để đông đảo thí sinh tiếp cận.

Trường Đại học Khoa học Tự nhiên công bố học phí dự kiến khóa tuyển sinh 2026 từ hơn 32 đến 70 triệu đồng/năm tùy ngành và loại chương trình, tăng khoảng 10% so với khóa tuyển sinh năm 2025. Chương trình chuẩn có mức học phí từ 32,6 đến hơn 40,5 triệu đồng/năm. Trong đó, các ngành Vật lý học, Địa chất học, Hải dương học, Khoa học môi trường, Kỹ thuật hạt nhân, Kỹ thuật địa chất, Quản lý tài nguyên và môi trường khoảng 32,6 triệu đồng/năm. Nhóm ngành toán - tin, khoa học dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, công nghệ vật liệu, điện tử - viễn thông, thiết kế vi mạch và máy tính khoảng 40,5 triệu đồng/năm.

Các chương trình tiên tiến và tăng cường tiếng Anh có học phí từ 49 - 70 triệu đồng/năm, trong đó chương trình tiên tiến ngành Khoa học máy tính là 70 triệu đồng/năm; Công nghệ kỹ thuật hóa học tăng cường tiếng Anh là 59,8 triệu đồng/năm; Hóa học tăng cường tiếng Anh là 58,9 triệu đồng/năm.

Tại Trường Đại học Kinh tế - Luật, học phí dự kiến được chia thành ba nhóm: chương trình dạy và học bằng tiếng Việt khoảng 35,8 triệu đồng/sinh viên; chương trình Co-op tiếng Anh bán phần khoảng 55 triệu đồng/sinh viên; chương trình dạy và học bằng tiếng Anh khoảng 73,5 triệu đồng/sinh viên.

Trong khi đó, Trường Đại học Công nghệ Thông tin dự kiến thu học phí từ 41,8 - 140 triệu đồng/năm tùy chương trình đào tạo. Chương trình chuẩn của các ngành thông thường khoảng 41,8 triệu đồng/năm, riêng ngành Thiết kế vi mạch khoảng 52 triệu đồng/năm. Chương trình tiên tiến khoảng 60 triệu đồng/năm. Các chương trình đào tạo bằng tiếng Anh có học phí từ 80 - 85 triệu đồng/năm; riêng ngành Thiết kế vi mạch có mức thu cao hơn do yêu cầu đầu tư đặc thù về thiết bị và đội ngũ.

Tại Trường Đại học Công Thương TPHCM (HUIT), học phí khóa tuyển sinh 2026 - 2030 dao động từ 144 đến 179 triệu đồng/toàn khóa tùy ngành đào tạo và chương trình học, áp dụng cho cả hệ cử nhân và kỹ sư. Mức điều chỉnh được xây dựng theo lộ trình, tăng tối đa khoảng 10% so với năm trước.

Khảo sát đề án tuyển sinh của các trường đại học cho thấy phần lớn cơ sở đào tạo công bố học phí theo năm học, phổ biến từ 20 - 35 triệu đồng/năm. Khối ngành y - dược, các chương trình chất lượng cao, tiên tiến và các trường ngoài công lập có mức học phí cao hơn, thường trên 50 triệu đồng/năm. Trong khi đó, những trường có học phí dưới 20 triệu đồng/năm chủ yếu là các trường đào tạo sư phạm hoặc chưa tự chủ.

ThS Phạm Thái Sơn, Giám đốc Trung tâm Tuyển sinh và Truyền thông Trường Đại học Công Thương TPHCM, cho biết việc điều chỉnh học phí được xây dựng trên tinh thần minh bạch, có lộ trình và luôn đặt quyền lợi người học lên hàng đầu. Theo ông, mức học phí dự kiến cho khóa 2026 - 2030 được xác định trong khoảng 140 - 170 triệu đồng, tăng tối đa khoảng 10% so với năm trước. Đây không phải là sự thay đổi đột ngột mà nằm trong kế hoạch đã được tính toán nhằm đáp ứng yêu cầu đầu tư cho chất lượng đào tạo, cơ sở vật chất, phòng thí nghiệm, thực hành và các hoạt động hỗ trợ sinh viên.

“Nhà trường luôn cố gắng công bố sớm thông tin học phí để phụ huynh, thí sinh chủ động tính toán. Điều quan trọng là học phí không đơn thuần là chi phí học tập mà còn là sự đầu tư cho môi trường đào tạo, cơ hội trải nghiệm thực tiễn và năng lực nghề nghiệp của sinh viên sau tốt nghiệp”, ThS Phạm Thái Sơn chia sẻ.

Đồng hành tài chính cùng sinh viên

Bên cạnh việc điều chỉnh học phí theo lộ trình, nhiều trường đại học cũng mở rộng chính sách học bổng và hỗ trợ tài chính nhằm giảm áp lực chi phí, tạo điều kiện để sinh viên yên tâm học tập.

Năm học 2026-2027, Trường Đại học Công Thương TPHCM tiếp tục đẩy mạnh các chính sách hỗ trợ tài chính cho sinh viên. Nhà trường cam kết “3 không”: Không tăng học phí trong suốt khóa học; Không thu bất kỳ khoản phí nào ngoài học phí; Không để bất kỳ sinh viên có hoàn cảnh khó khăn nào bị bỏ lại phía sau. Trường có quỹ học bổng hơn 55,7 tỷ đồng với nhiều loại học bổng dành cho sinh viên có thành tích tốt, sinh viên vượt khó và các trường hợp có hoàn cảnh đặc biệt. Cùng với đó là chính sách miễn, giảm học phí theo quy định của Nhà nước, học bổng từ doanh nghiệp và nhiều hoạt động đồng hành nhằm giảm gánh nặng tài chính cho người học.

Ông Phạm Thái Sơn khẳng định quan điểm của nhà trường là không để sinh viên vì khó khăn tài chính mà bỏ lỡ cơ hội học tập. "Bên cạnh học phí, nhà trường rất quan tâm đến hệ thống hỗ trợ sinh viên, từ học bổng, chính sách miễn giảm đến việc kết nối các nguồn lực xã hội hóa và doanh nghiệp đồng hành. Chúng tôi mong muốn sinh viên khi vào HUIT không chỉ thấy một mức học phí rõ ràng mà còn cảm nhận được sự đồng hành thiết thực của nhà trường trong suốt hành trình học tập", ông Sơn nhấn mạnh.

Nhiều cơ sở đào tạo khác cũng tăng cường nguồn lực hỗ trợ người học. Trường Đại học Tài chính - Marketing dành khoảng 92 tỷ đồng học bổng mỗi năm với nhiều chương trình dành cho tân sinh viên, sinh viên có thành tích học tập tốt và hoàn cảnh khó khăn. Nhà trường cũng giữ ổn định học phí trong toàn khóa, dao động 30 - 65 triệu đồng/năm tùy chương trình, đồng thời giảm 15% học phí toàn khóa cho sinh viên học tại hai phân hiệu Huế và Quảng Ngãi.

Trường Đại học Mở TPHCM công bố quỹ học bổng gần 53 tỷ đồng, trong đó dành 500 suất học bổng khuyến khích học tập với mức hỗ trợ từ 50 - 100% học phí học kỳ đầu. Trường Đại học Công nghiệp TPHCM dành khoảng 70 tỷ đồng học bổng cho sinh viên diện chính sách và có hoàn cảnh khó khăn.