Sáng 5/9, Trường Đại học Bách khoa (Đại học Quốc gia TPHCM) tổ chức lễ khai giảng năm học 2026-2027, chào đón hơn 6.000 tân sinh viên khóa 2026.
Phát biểu tại buổi lễ, GS.TS Mai Thanh Phong, Hiệu trưởng Trường Đại học Bách khoa, cho rằng sự phát triển nhanh chóng của khoa học công nghệ, đặc biệt trong các lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, vi mạch bán dẫn, sản xuất thông minh, tự động hóa và vật liệu tiên tiến, đang tạo ra những thay đổi sâu sắc đối với năng lực cạnh tranh của mỗi quốc gia.
Trong bối cảnh đó, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo đang trở thành những động lực chính của tăng trưởng.
Theo GS.TS Mai Thanh Phong, để hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số và trở thành quốc gia có thu nhập cao vào năm 2045, Việt Nam cần xem nhân lực là nguồn lực dài hạn đặc biệt quan trọng, thậm chí quan trọng hơn cả công nghệ, vốn và hạ tầng.
Các mục tiêu đến năm 2030 đào tạo 50.000 kỹ sư bán dẫn, 10.000 nhân lực trí tuệ nhân tạo và 4.000 nhân lực điện hạt nhân cho thấy yêu cầu đào tạo nhân lực kỹ thuật - công nghệ phải đi trước một bước.
Với gần 70 năm phát triển các lĩnh vực kỹ thuật truyền thống, Trường Đại học Bách khoa xác định vai trò dẫn dắt trong đào tạo, nghiên cứu và phát triển nguồn nhân lực kỹ thuật - công nghệ trọng điểm. Bên cạnh các ngành truyền thống, trường đang phát triển các chương trình mới như Kỹ thuật Hạt nhân, Kỹ thuật Bán dẫn, Kỹ thuật Đường sắt tiên tiến và Kỹ thuật các phương tiện tự hành.
STEM ngày càng được người học quan tâm
Mùa tuyển sinh năm 2026 cho thấy sự quan tâm ngày càng lớn của người học đối với các lĩnh vực STEM.
Tại Trường Đại học Bách khoa, số lượng thí sinh đăng ký tăng gần một nửa so với năm trước; điểm trúng tuyển của 57 ngành/chương trình cũng tăng so với năm 2025.
GS.TS Mai Thanh Phong đánh giá sự chuyển dịch trong lựa chọn ngành học là tín hiệu tích cực, cho thấy sự đón nhận của xã hội và người học đối với định hướng phát triển mới của đất nước.
Để nâng cao chất lượng đào tạo, nhà trường tiếp tục phát triển đội ngũ giảng viên, xây dựng môi trường học thuật tiệm cận quốc tế, đầu tư cơ sở vật chất và mở rộng mạng lưới hợp tác toàn cầu.
Những năm gần đây, trường cũng thu hút các nhà khoa học trẻ tốt nghiệp từ những quốc gia có nền tảng học thuật tiên tiến, có khả năng dẫn dắt các hướng nghiên cứu mới, cập nhật tri thức và truyền cảm hứng cho sinh viên.
Hiện Trường Đại học Bách khoa có 70 chương trình đào tạo được kiểm định bởi các tổ chức kiểm định uy tín quốc tế. Cơ sở vật chất cũng tiếp tục được đầu tư với các công trình, phòng thí nghiệm, không gian tự học và các tiện ích phục vụ sinh viên được xây dựng, nâng cấp.
AI không thể thay thế tư duy và bản lĩnh con người
Nhắn nhủ tân sinh viên khóa 2026, GS.TS Mai Thanh Phong cho rằng các em cần có tinh thần tự lập để trưởng thành, chủ động thích ứng trước những thay đổi, dám khác biệt để theo đuổi đam mê và hướng đến những mục tiêu dài hạn.
Trong bối cảnh AI đang làm thay đổi mạnh mẽ cách học tập và làm việc, nhà trường cũng điều chỉnh chiến lược đào tạo theo hướng chú trọng tư duy đổi mới sáng tạo, kỹ năng mềm và năng lực số.
Theo đó, sinh viên được khuyến khích tham gia các hoạt động đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp như cuộc thi Bach Khoa Innovation (BKI), qua đó vận dụng kiến thức để phát triển sản phẩm hoặc các dự án kinh doanh.
Từ năm 2026, nhà trường triển khai học kỳ doanh nghiệp, kéo dài thời gian thực tập của sinh viên lên 4-6 tháng thay vì 2 tháng, nhằm tăng cường trải nghiệm thực tế và năng lực nghề nghiệp.
Bên cạnh kiến thức chuyên môn, nhà trường tiếp tục chú trọng kỹ năng, giáo dục thể chất và năng lực số - những yếu tố ngày càng quan trọng trong môi trường làm việc có sự tham gia sâu rộng của AI.
Từ năm 2019, trường cũng duy trì chính sách tài trợ bảo hiểm tai nạn cho 100% sinh viên, góp phần bảo đảm quyền lợi của người học trong quá trình học tập và thực hành.
Đặc biệt, GS.TS Mai Thanh Phong lưu ý sinh viên cần sử dụng AI một cách thông minh, xem AI là công cụ hỗ trợ chứ không thay thế trí óc con người. Người học cần duy trì tư duy độc lập, khả năng kiểm chứng, tính trung thực và trách nhiệm với những nội dung do AI tạo ra.
Nhà trường sẽ trang bị cho giảng viên, sinh viên những kỹ năng cần thiết để sử dụng AI, nhưng mỗi người cũng phải tự xây dựng năng lực quản trị việc sử dụng công nghệ số trong học tập và công việc.
“Là thế hệ sinh viên được kỳ vọng sẽ dẫn dắt nền tảng kỹ thuật - công nghệ của đất nước, tôi mong rằng các em hãy sử dụng AI một cách thông minh, xem AI là công cụ hỗ trợ chứ không thay thế trí óc của con người, luôn giữ vững tư duy độc lập, khả năng kiểm chứng, tính trung thực và trách nhiệm với những gì AI mang lại”, GS.TS Mai Thanh Phong nhắn nhủ.
Hiệu trưởng Trường Đại học Bách khoa kỳ vọng tân sinh viên sẽ mang theo niềm tự hào về ngôi trường để không ngừng học tập, rèn giũa, dám thử sức và dám dấn thân, qua đó tích lũy cho mình những giá trị bền vững mà không một công cụ AI nào có thể thay thế.
