Hành trình xác định danh tính liệt sĩ bằng công nghệ ADN ở vùng biên Lai Châu

Đưa khoa học công nghệ vào hành trình tìm kiếm danh tính

Những ngày đầu tháng 6, tại các nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn tỉnh Lai Châu, các lực lượng chức năng đang khẩn trương triển khai việc lấy mẫu ADN, bàn giao và số hóa thông tin hài cốt liệt sĩ chưa xác định được danh tính.

Đây là một trong những nhiệm vụ trọng tâm thuộc Chiến dịch “500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, góp phần thực hiện mục tiêu trả lại tên cho những người đã anh dũng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Tại Nghĩa trang Liệt sĩ xã Than Uyên, Ban Chỉ đạo Tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tỉnh Lai Châu (Ban Chỉ đạo) đã tổ chức thực hành quy trình lấy mẫu, bàn giao mẫu và số hóa thông tin hài cốt liệt sĩ.

Quá trình khai quật, lấy mẫu được thực hiện nghiêm ngặt theo quy trình chuyên môn. Các lực lượng tiến hành đối chiếu hồ sơ lưu trữ, sơ đồ quản lý với hiện trạng thực tế từng phần mộ nhằm bảo đảm độ chính xác của mẫu hài cốt trước khi bàn giao phục vụ giám định ADN.

Song song với việc lấy mẫu, toàn bộ dữ liệu liên quan được số hóa, cập nhật vào hệ thống quản lý theo quy định. Đây được xem là bước tiến quan trọng trong ứng dụng công nghệ vào công tác “đền ơn đáp nghĩa”, giúp lưu trữ, tra cứu và kết nối thông tin thuận lợi hơn trong tương lai.

Ông Đinh Quang Hiếu, Chủ tịch UBND xã Lê Lợi, tỉnh Lai Châu cho biết: “Tại nghĩa trang Liệt sĩ xã Lê Lợi có 16 phần mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin. Hàng năm, chúng tôi vẫn thường xuyên dọn dẹp khuôn viên, chăm sóc các phần mộ để giữ cho nơi an nghỉ của các anh hùng liệt sĩ luôn trang nghiêm, ấm áp”.

Để bảo đảm tính chính xác tuyệt đối, quy trình lấy mẫu được thực hiện qua 8 công đoạn chặt chẽ, từ xác định vị trí phần mộ, khai quật, tiếp cận hài cốt, tạo mã định danh, lấy mẫu đến đóng gói và hoàn thiện hồ sơ.

Việc ứng dụng công nghệ ADN đang mở ra cơ hội lớn trong công tác xác định danh tính liệt sĩ. Đây được đánh giá là giải pháp khoa học hiệu quả nhất hiện nay nhằm giải quyết những trường hợp tồn đọng nhiều năm, giúp các gia đình có thêm cơ hội tìm lại người thân sau nhiều thập kỷ xa cách.

Nhắc nhớ giá trị của hòa bình

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng những mất mát, hy sinh của các thế hệ đi trước vẫn luôn hiện hữu trong ký ức dân tộc.

Là cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo, Bộ CHQS tỉnh Lai Châu đã chủ động tham mưu triển khai đồng bộ, hiệu quả các nhiệm vụ của chiến dịch.

Đồng thời, xây dựng kế hoạch cụ thể, phân công nhiệm vụ rõ ràng. Tiến hành rà soát sơ đồ nghĩa trang liệt sĩ, chuẩn bị đầy đủ lực lượng, phương tiện và tổ chức tập huấn quy trình lấy mẫu ADN bảo đảm chặt chẽ, khoa học, an toàn, đúng quy định.

Triển khai Chiến dịch, các lực lượng chức năng đã tích cực thu thập, khảo sát hàng trăm nguồn tin liên quan đến các liệt sĩ hy sinh qua các thời kỳ kháng chiến.

Nhiều tổ công tác đã tìm gặp các cựu chiến binh từng chiến đấu cùng đơn vị, gặp gỡ người dân địa phương, già làng, trưởng bản để thu thập thông tin.

Công việc đòi hỏi sự kiên trì, trách nhiệm và cả sự tận tâm của những người thực hiện nhiệm vụ. Bởi phía sau mỗi phần mộ vô danh là nỗi mong ngóng khôn nguôi của biết bao gia đình liệt sĩ trên khắp mọi miền đất nước.

“Mỗi phần mộ được mở ra là thêm một lần các thế hệ hôm nay được nhắc nhớ về giá trị của hòa bình, độc lập. Mỗi mẫu ADN được thu thập là thêm một tia hy vọng để những người đã khuất được trở về với tên tuổi thật của mình” – ông Nguyễn Văn Ninh, Bí thư Đảng ủy xã Lê Lợi cho biết.

Chiến dịch vì thế còn là hành trình tri ân, là sự tiếp nối đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa” của dân tộc Việt Nam.

Từ những nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn Lai Châu, hành trình trả lại tên cho các Anh hùng liệt sĩ vẫn đang được viết tiếp bằng trách nhiệm, lòng biết ơn và sự tận tụy của những người lính hôm nay.