Đa dạng hoạt động
Đuối nước luôn là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tai nạn thương tích ở trẻ em, đặc biệt trong dịp nghỉ hè khi các em có nhiều thời gian vui chơi, tiếp xúc với môi trường nước nhưng thiếu sự giám sát chặt chẽ của người lớn. Trước thực trạng đó, nhiều trường học trên địa bàn Hải Phòng đã chủ động triển khai các chuyên đề, hoạt động trải nghiệm nhằm nâng cao nhận thức và kỹ năng phòng tránh tai nạn cho học sinh.
Tại Trường Tiểu học Hùng Vương, phường Hồng Bàng, chuyên đề “Phòng chống đuối nước - Lễ hội nước” được tổ chức với nhiều hoạt động phong phú, thu hút đông đảo học sinh tham gia. Chương trình nằm trong chuỗi hoạt động thực hiện Chương trình liên ngành về “Công tác Đội và phong trào thiếu nhi năm học 2025 - 2026”, với mục tiêu giúp học sinh nhận biết nguy cơ, biết cách xử lý các tình huống nguy hiểm liên quan đến môi trường nước.
Bà Nguyễn Thị Tuyết Mai, Hiệu trưởng nhà trường cho biết, đuối nước là tai nạn thương tích đặc biệt nguy hiểm đối với học sinh tiểu học bởi ở lứa tuổi này, các em hiếu động nhưng kỹ năng tự bảo vệ còn hạn chế.
“Thực tế cho thấy, chỉ một chút bất cẩn, thiếu kỹ năng hoặc thiếu hiểu biết cũng có thể dẫn đến những hậu quả vô cùng đáng tiếc. Chính vì vậy, việc giáo dục kỹ năng phòng chống đuối nước cho học sinh không chỉ là nhiệm vụ mà còn là trách nhiệm của nhà trường, gia đình và toàn xã hội”, cô Mai chia sẻ.
Điểm nhấn của chương trình là phần hướng dẫn kỹ năng thực tế do anh Phạm Quốc Việt - người sáng lập đội cứu hộ FAS Angel đến từ Hà Nội trực tiếp chia sẻ. Với cách truyền đạt gần gũi, sinh động, chuyên gia cứu hộ đã hướng dẫn học sinh cách nhận biết nguy hiểm, kỹ năng xử lý khi gặp sự cố dưới nước cũng như phương pháp hỗ trợ người gặp nạn an toàn.
Bên cạnh phần tuyên truyền, học sinh còn được tham gia các trò chơi vận động, hoạt động trải nghiệm gắn với môi trường nước nhằm giúp các em ghi nhớ kiến thức một cách tự nhiên và hứng thú hơn. Qua đó, nhà trường mong muốn hình thành cho học sinh thói quen ứng xử an toàn trong thực tế cuộc sống.
Em Mai Trung Kiên lớp 4A4 chia sẻ, em rất thích chương trình vì được tham gia chơi cùng các bạn. Được thầy cô tuyên truyền về các kỹ năng phòng chống đuối nước em cũng hiểu thêm nhiều điều bổ ích.
Không chỉ ở bậc tiểu học, công tác phòng chống tai nạn thương tích cũng được các trường mầm non đặc biệt quan tâm. Tại Trường Mầm non Sao Sáng 4, phường Gia Viên, nội dung giáo dục kỹ năng an toàn được lồng ghép thường xuyên trong chương trình học hằng ngày.
Theo bà Dương Thị Phương Hảo, Hiệu trưởng nhà trường, hiện tổng số học sinh của trường là 469 trẻ, tuy nhiên tỷ lệ trẻ biết bơi mới đạt khoảng 3%. Đây là con số cho thấy nhu cầu trang bị kỹ năng an toàn nước cho trẻ còn rất lớn.
Nhà trường đánh giá, ở lứa tuổi mầm non, trẻ còn hạn chế trong nhận thức và kỹ năng tự bảo vệ. Các em chưa thể nhận biết đầy đủ những khu vực nguy hiểm như ao, hồ, bể nước hay công trình chứa nước sâu; đồng thời chưa có kỹ năng xử lý khi gặp tình huống nguy hiểm.
“Trẻ mầm non rất hiếu động, tò mò nên dễ tự ý chơi gần nơi nguy hiểm nếu không có người lớn đi kèm. Vì vậy, giáo dục kỹ năng an toàn cần được thực hiện từ sớm và theo hướng học qua trải nghiệm”, lãnh đạo nhà trường cho biết.
Trong quá trình giảng dạy, giáo viên thường xuyên tổ chức các hoạt động trải nghiệm như trò chơi “Đúng - sai”, “An toàn - không an toàn”, thực hành kỹ năng kêu cứu, nhận biết nguy hiểm hoặc đóng vai xử lý tình huống giả định. Tranh ảnh, video, bài hát, câu chuyện cũng được sử dụng nhằm giúp trẻ dễ nhớ và tiếp thu tự nhiên hơn.
Ngoài ra, nhà trường còn xây dựng các góc chơi mô phỏng môi trường có yếu tố nước để trẻ nhận biết và hình thành phản xạ an toàn. Nội dung phòng chống đuối nước được triển khai xuyên suốt năm học, đặc biệt tăng cường trước dịp nghỉ hè.
Cần sự phối hợp đồng bộ từ gia đình, nhà trường và xã hội
Theo các nhà trường, phần lớn các vụ tai nạn thương tích, đuối nước ở trẻ em đều xuất phát từ sự chủ quan hoặc thiếu giám sát của người lớn. Vì vậy, để phòng ngừa hiệu quả cần có sự chung tay của gia đình, nhà trường và toàn xã hội.
Đối với bậc mầm non và tiểu học, phụ huynh đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong việc quản lý, giám sát trẻ ngoài giờ học. Các gia đình cần chủ động tạo môi trường sống an toàn như che chắn ao hồ, đậy kín bể chứa nước, không để trẻ chơi gần khu vực nguy hiểm khi không có người lớn đi kèm.
Bên cạnh đó, phụ huynh cần thường xuyên nhắc nhở con về các kỹ năng an toàn, hướng dẫn trẻ biết kêu cứu, tìm kiếm sự hỗ trợ khi gặp nguy hiểm và khuyến khích cho trẻ tham gia các lớp học bơi nếu có điều kiện.
Cô giáo Vũ Thu Trang, giáo viên Trường Mầm non Sao Sáng 4 cho hay, quá trình giáo dục trẻ cô thường xuyên lồng ghép nội dung phòng chống tai nạn thương tích, đặc biệt là đuối nước với nhiều hình thức phong phú, phù hợp với lứa tuổi trẻ mầm non. Đồng thời cô đẩy mạnh công tác tuyên truyền tới phụ huynh thông qua nhóm Zalo, Facebook lớp học, gửi video, tài liệu hướng dẫn và trao đổi trực tiếp trong giờ đón - trả trẻ.
Theo đại diện Trường Mầm non Sao Sáng 4, công tác giáo dục kỹ năng an toàn cần được thực hiện thường xuyên, liên tục thay vì chỉ theo phong trào hoặc tập trung vào mùa hè.
“Việc dạy trẻ nhận biết nguy hiểm, biết nói ‘không’ với hành vi mất an toàn hay biết tìm kiếm sự giúp đỡ là những kỹ năng rất quan trọng đối với trẻ nhỏ. Khi được tiếp cận từ sớm, trẻ sẽ dần hình thành phản xạ và kỹ năng tự bảo vệ bản thân”, đại diện nhà trường nhấn mạnh.
Cùng với nỗ lực của các trường học, nhiều ý kiến cho rằng chính quyền địa phương và các tổ chức xã hội cần tiếp tục quan tâm xây dựng môi trường sống an toàn cho trẻ em thông qua việc rà soát, cảnh báo các điểm nguy hiểm; tổ chức thêm các lớp dạy bơi cộng đồng; tăng cường truyền thông về kỹ năng phòng tránh tai nạn thương tích.
Mùa hè đang đến gần, nguy cơ tai nạn đuối nước ở trẻ em tiếp tục gia tăng nếu thiếu sự quan tâm, giám sát. Những hoạt động thiết thực từ các trường học tại Hải Phòng không chỉ giúp học sinh có thêm kỹ năng cần thiết mà còn góp phần lan tỏa nhận thức cộng đồng về trách nhiệm bảo vệ trẻ em trước tai nạn thương tích và đuối nước.
