Hai học sinh Bắc Ninh giành giải Olympic Sinh học quốc tế: Một cột mốc lịch sử

Thành tích này là kết quả của hành trình bền bỉ chinh phục tri thức của học trò, sự tận tâm của thầy cô và quyết tâm nâng cao chất lượng giáo dục mũi nhọn của nhà trường.

Bền bỉ vun đắp giấc mơ Olympic

Ngay từ bậc THCS, Phùng Quang Hưng và Thân Đức Chính đã bộc lộ năng khiếu nổi bật với môn Sinh học. Năm lớp 9, cả hai cùng giành giải Nhất cấp tỉnh và được tuyển thẳng vào lớp chuyên Sinh, Trường THPT chuyên Bắc Giang.

Cô Đào Hải Yến - giáo viên môn Sinh học, Tổ trưởng tổ Sinh - Thể dục - Quốc phòng cho biết, Hưng và Chính đều có nền tảng kiến thức vững, niềm đam mê đặc biệt với môn học. Ngay từ đầu, cô định hướng học sinh tiếp cận các tài liệu chuyên sâu bằng tiếng Anh, lấy giáo trình Campbell làm nền tảng, đồng thời chú trọng Toán và Hóa - hai môn hỗ trợ quan trọng cho Sinh học hiện đại.

Ba năm THPT là hành trình chinh phục liên tiếp của hai học sinh. Năm lớp 10, cả hai giành Huy chương Vàng tại Kỳ thi học sinh giỏi các trường chuyên khu vực Duyên hải và Đồng bằng Bắc Bộ. Lớp 11, Hưng đoạt giải Nhất quốc gia, Chính giành giải Ba. Sang lớp 12, Chính vươn lên giành giải Nhất quốc gia, Hưng đạt giải Nhì. Cả hai tiếp tục vượt qua vòng tuyển chọn để trở thành hai trong bốn thành viên đội tuyển Việt Nam dự Olympic Sinh học quốc tế (IBO) 2026.

Theo cô Đào Hải Yến, sau khi vào đội tuyển Olympic quốc tế, học sinh tập trung rèn kỹ năng thực hành - nội dung có tính quyết định tại IBO, đồng thời tiếp tục nghiên cứu tài liệu chuyên ngành bằng tiếng Anh và các chuyên đề chuyên sâu. Khi Bộ GD&ĐT công bố đội tuyển chính thức, hai em tiếp tục được các chuyên gia ở nhiều lĩnh vực Sinh học bồi dưỡng, còn nhà trường vẫn đồng hành trong suốt quá trình chuẩn bị.

Với Phùng Quang Hưng, mục tiêu trước ngày lên đường là giành Huy chương Bạc và em đã hiện thực hóa được điều đó. Nhắc lại thời khắc nhận giải, Hưng chia sẻ: “Em rất vui nhưng cũng nhẹ nhõm vì những nỗ lực của bản thân cùng sự tận tâm của các thầy cô cuối cùng cũng được đền đáp”.

Thân Đức Chính cho biết, quãng thời gian chờ kết quả đầy hồi hộp. Khi biết mình giành Huy chương Bạc và có thứ hạng cao trong đoàn Việt Nam, em cảm thấy thành quả hoàn toàn xứng đáng. Điều khiến em hạnh phúc hơn cả là khi trở về sân bay Nội Bài, được gặp gia đình, thầy cô và mọi người ra đón. Khi ấy em cảm nhận niềm vui không còn là của riêng mình.

Kỳ Olympic cũng mang đến nhiều trải nghiệm đáng nhớ. Hưng ấn tượng với bạn bè đến từ nhiều quốc gia và tinh thần giao lưu, học hỏi: “Trên bảng tên, tất cả đều được ghi là ‘competitor’, nhưng suốt hành trình chúng em trò chuyện, giao lưu, chia sẻ văn hóa nhiều hơn là cạnh tranh. Em kết bạn với khá nhiều bạn quốc tế, chỉ tiếc chưa kịp lưu thông tin liên lạc”.

Trong khi đó, điều để lại ấn tượng sâu sắc nhất với Thân Đức Chính là bài thi thực hành. Em cho biết nhiều kỹ thuật trong đề thi còn mới so với những gì từng học ở Việt Nam. “Mỗi lần hoàn thành một yêu cầu, em đều có cảm giác vừa chinh phục thêm một thử thách. Đến bây giờ em vẫn muốn được làm lại bài thi ấy vì thực sự rất thú vị”, Chính nói.

Nền tảng cho những đỉnh cao mới

Thành quả của học trò cũng là niềm hạnh phúc lớn của cô Đào Hải Yến - người trực tiếp bồi dưỡng Phùng Quang Hưng và Thân Đức Chính suốt 3 năm THPT. Khi Ban tổ chức lần lượt công bố các thí sinh giành Huy chương Bạc, cô hồi hộp dõi theo từng cái tên. Đến khi nghe xướng tên Phùng Quang Hưng và Thân Đức Chính của đoàn Việt Nam, mọi cảm xúc như vỡ òa.

“Tôi rất hạnh phúc vì cả hai em đều giành Huy chương Bạc. Với tôi, đó là niềm tự hào lớn khi có cơ hội đồng hành và bồi dưỡng các em suốt nhiều năm”, cô Đào Hải Yến chia sẻ.

Gần 30 năm gắn bó với Trường THPT chuyên Bắc Giang và hơn 20 năm bồi dưỡng học sinh giỏi quốc gia, cô Yến cho rằng thử thách lớn nhất của người thầy là phát hiện đúng học sinh có tố chất. Theo cô, một học sinh giỏi Sinh học không chỉ cần đam mê mà còn phải có nền tảng tốt về Toán, Hóa học, ngoại ngữ và khả năng tự học. “Giáo viên chỉ định hướng, còn học sinh phải tự khám phá tri thức. Nếu học thụ động thì rất khó đạt thành tích cao,” cô nói.

Ông Trần Duy Phương - Hiệu trưởng Trường THPT chuyên Bắc Giang cho biết, việc có hai học sinh cùng góp mặt trong đội tuyển Olympic Sinh học quốc tế là dấu mốc đặc biệt. Trước đây, cả Trường THPT chuyên Bắc Giang và Trường THPT chuyên Bắc Ninh chưa từng có học sinh môn Sinh học được chọn dự Olympic quốc tế. Vì vậy, việc hai trong bốn thành viên đội tuyển Việt Nam năm nay là học sinh của trường là thành tích rất đáng tự hào.

Theo ông Phương, giá trị lớn hơn nằm ở chỗ nhà trường đã từng bước xây dựng được mạch thành tích ổn định tại các kỳ thi học sinh giỏi khu vực, quốc gia và quốc tế. Những năm gần đây, học sinh liên tiếp ghi dấu ấn ở Vật lí, Hóa học và nay là Sinh học. “Điều đó cho thấy thành tích không còn mang tính đột biến mà đã trở thành kết quả bền vững,” ông nhấn mạnh.

Một yếu tố góp phần tạo nên kết quả này là sự phối hợp giữa Trường THPT chuyên Bắc Giang và Trường THPT chuyên Bắc Ninh sau khi hai tỉnh sáp nhập. Ban giám hiệu và các tổ chuyên môn thường xuyên trao đổi, thống nhất phương án bồi dưỡng; giáo viên có thế mạnh của mỗi trường cùng tham gia giảng dạy, giúp học sinh được học tập với đội ngũ giàu kinh nghiệm hơn.

Hai tấm Huy chương Bạc Olympic Sinh học quốc tế không chỉ là cột mốc đầu tiên của môn Sinh học Trường THPT chuyên Bắc Giang trên đấu trường quốc tế mà còn tiếp thêm động lực cho thầy và trò tiếp tục chinh phục những đỉnh cao mới. Theo Hiệu trưởng Trần Duy Phương, giá trị lớn nhất của thành tích quốc tế là sức lan tỏa. Khi một tổ chuyên môn tạo được dấu ấn, các tổ chuyên môn khác sẽ có thêm động lực phấn đấu, góp phần bồi đắp truyền thống đào tạo học sinh giỏi của nhà trường.