Đổi mới từ giảng đường đến xưởng thực hành
Để tạo ra nguồn nhân lực có tay nghề cao, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và hội nhập quốc tế, chất lượng đội ngũ nhà giáo giáo dục nghề nghiệp giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Không chỉ vững kiến thức chuyên môn, giáo viên dạy nghề còn phải thành thạo kỹ năng thực hành, làm chủ công nghệ mới và thường xuyên cập nhật những thay đổi trong môi trường sản xuất.
Tại Hà Tĩnh, yêu cầu này đang được cụ thể hóa thông qua hoạt động đổi mới chuyên môn, hội giảng, tập huấn và tăng cường liên kết giữa cơ sở đào tạo với doanh nghiệp.
Một trong những hoạt động đáng chú ý là Hội giảng cấp trường năm 2025 của Trường Cao đẳng Kỹ thuật Việt - Đức Hà Tĩnh. Hội giảng có sự tham gia của 12 giảng viên thuộc các khoa chuyên môn, thu hút 150 lượt cán bộ quản lý, giảng viên dự giờ.
Các bài giảng tập trung đổi mới phương pháp truyền đạt, tăng cường ứng dụng công nghệ, kết hợp lý thuyết với thực hành và yêu cầu thực tế của từng ngành nghề. Đây không chỉ là dịp để giảng viên thể hiện năng lực chuyên môn mà còn tạo cơ hội trao đổi kinh nghiệm, nhận diện những hạn chế trong phương pháp giảng dạy để tiếp tục hoàn thiện.
Trong khi đó, tại Trường Cao đẳng Công nghệ Hà Tĩnh, việc nâng cao năng lực giảng viên được thể hiện rõ qua hoạt động đào tạo gắn với doanh nghiệp. Những ngành nghề như cơ khí chế tạo, điện công nghiệp, hàn đang được chú trọng nhằm đáp ứng nhu cầu nhân lực của các cơ sở sản xuất, đặc biệt tại Khu kinh tế Vũng Áng.
Ông Nguyễn Đình Đại - Phó Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Công nghệ Hà Tĩnh cho biết: "Từ gần cuối năm 2023, nhà trường đã hợp tác với Formosa Hà Tĩnh triển khai các lớp dạy nghề. Trong quá trình đào tạo, chúng tôi luôn lựa chọn đội ngũ giảng viên có chuyên môn cao, tận tâm”.
Cách tổ chức này đặt ra yêu cầu đối với giáo viên không chỉ truyền đạt kiến thức trong chương trình mà còn phải hiểu quy trình, tiêu chuẩn kỹ thuật và tác phong lao động tại doanh nghiệp.
Theo báo cáo của nhà trường, năm 2025, Trường Cao đẳng Công nghệ Hà Tĩnh đào tạo 11.409 người, đạt 129% kế hoạch. Đội ngũ có 173 cán bộ, giáo viên và người lao động, trong đó 36 người có trình độ thạc sĩ, 88 người trình độ đại học. Tỷ lệ học sinh, sinh viên có việc làm sau đào tạo đạt trên 80%; riêng một số nghề như điện công nghiệp, hàn đạt trên 90%.
Chuẩn hóa kỹ năng nghề, tiệm cận yêu cầu quốc tế
Không chỉ ở các trường cao đẳng, công tác bồi dưỡng giáo viên cũng được quan tâm tại các cơ sở đào tạo nghề trình độ trung cấp.
Năm 2025, Trường Trung cấp Kỹ nghệ Hà Tĩnh đã cử nhiều lượt giáo viên tham gia các lớp tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ; trong đó có 4 giáo viên hoàn thành chương trình trung cấp lý luận chính trị. Nhà trường đồng thời xây dựng các bài giảng E-learning, số hóa học liệu, khuyến khích giáo viên sử dụng công nghệ mô phỏng, video trong các tiết thực hành.
Một hoạt động đáng chú ý khác là tổ chức cho 406 học sinh thực hành, thực tập tại doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh. Qua đó, người học được tiếp xúc với môi trường lao động thực tế, còn đội ngũ giáo viên có thêm điều kiện nắm bắt yêu cầu về tay nghề, tác phong và kỹ năng mà doanh nghiệp đặt ra.
Tại buổi làm việc với nhà trường ngày 10/3/2026, lãnh đạo Sở GD&ĐT Hà Tĩnh cũng lưu ý yêu cầu cập nhật chương trình đào tạo theo quy định mới, tăng thời lượng thực hành, thực tập, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và xây dựng học liệu số. Báo cáo của trường đồng thời chỉ ra thực tế chất lượng giáo viên dạy nghề chưa đồng đều, việc liên kết với doanh nghiệp chưa thực sự sâu rộng. Đây là những vấn đề cần tiếp tục được khắc phục.
Trước yêu cầu phát triển mới, UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch số 541/KH-UBND ngày 5/8/2026 về đào tạo học sinh, sinh viên tài năng và phát triển giáo dục nghề nghiệp chất lượng cao giai đoạn 2026–2030. Một trong những nhóm nhiệm vụ trọng tâm là phát triển, chuẩn hóa đội ngũ cán bộ quản lý, nhà giáo; đổi mới chương trình, phương thức đào tạo gắn với chuyển đổi số, các ngành STEM và tăng cường liên kết giữa Nhà nước, nhà trường, doanh nghiệp.
Tỉnh Hà Tĩnh đặt mục tiêu đến năm 2030 có 80% cơ sở giáo dục nghề nghiệp đạt chuẩn quốc gia, xây dựng Trường Cao đẳng Kỹ thuật Việt - Đức Hà Tĩnh trở thành trường chất lượng cao; quy mô đào tạo các ngành STEM đạt 35%.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, việc bồi dưỡng giáo viên cần chuyển mạnh từ nâng cao trình độ chuyên môn đơn thuần sang phát triển năng lực nghề toàn diện. Giáo viên cần được tạo điều kiện thực tế tại doanh nghiệp, tiếp cận dây chuyền sản xuất hiện đại, công nghệ tự động hóa, robot, trí tuệ nhân tạo và các tiêu chuẩn kỹ thuật mới.
Đồng thời, cần chú trọng ngoại ngữ chuyên ngành, kỹ năng số, năng lực xây dựng chương trình và đánh giá kỹ năng thực hành theo chuẩn đầu ra. Đặc biệt, với những ngành nghề trọng điểm, mũi nhọn, việc bồi dưỡng để nhà giáo có trình độ kỹ năng nghề cao hơn một bậc so với yêu cầu giảng dạy, từng bước tiệm cận trình độ ASEAN-4 và G20 cần được cụ thể hóa bằng lộ trình, tiêu chí đánh giá và nguồn lực thực hiện.
