Nhắc đến xã Mường Nhà, tỉnh Điện Biên, nhiều người biết đến dứa mật Pu Lau - sản phẩm OCOP mang hương vị đặc trưng của vùng đất biên giới. Tuy nhiên, để giữ được chất lượng và uy tín của loại nông sản này, việc kiểm soát quy trình chăm sóc, thu hoạch, tiêu thụ và nguồn gốc sản phẩm đang đặt ra những yêu cầu ngày càng cao.
Vị ngọt phụ thuộc thời điểm thu hoạch
Với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng phù hợp cùng kinh nghiệm canh tác của người dân địa phương, dứa mật trồng tại vùng Pu Lau có vị ngọt thanh, hương thơm dịu, thịt vàng, mọng nước, ít xơ và nhiều mật.
Đây là những đặc điểm tạo nên sự khác biệt của dứa mật Pu Lau, giúp sản phẩm từng bước được người tiêu dùng trong và ngoài tỉnh biết đến. Việc sản phẩm được công nhận OCOP cũng góp phần nâng cao giá trị cây dứa, mở rộng thị trường tiêu thụ và tạo thêm sinh kế cho nhiều hộ dân tại xã Mường Nhà.
Để có được những quả dứa đạt chất lượng, người trồng phải chăm sóc trong thời gian dài, từ làm đất, xuống giống, bón phân đến phòng trừ sâu bệnh và thu hoạch. Mỗi công đoạn đều ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất, mẫu mã và hương vị của sản phẩm.
Dứa mật Pu Lau đạt chất lượng tốt nhất khi được thu hoạch đúng độ chín sinh lý. Khi đó, vỏ quả chuyển sang màu vàng tự nhiên; thịt dứa vàng tươi, nhiều nước và mật; hương thơm rõ, vị ngọt đậm hơn và gần như không còn vị chua.
Tuy nhiên, trong thực tế vẫn có thể xuất hiện một tỷ lệ nhỏ quả chưa đạt được độ ngọt như mong muốn. Một trong những nguyên nhân là dứa được thu hoạch sớm để thuận lợi cho quá trình vận chuyển, hạn chế tình trạng dập, hỏng khi đưa đi tiêu thụ ở xa.
Chất lượng quả còn chịu tác động của thời tiết. Những thời điểm thiếu nắng hoặc mưa kéo dài có thể khiến khả năng tích lũy đường của cây bị ảnh hưởng. Bên cạnh đó, vườn dứa đã già hoặc việc chăm sóc, bón phân chưa đồng đều giữa các hộ cũng có thể tạo ra sự chênh lệch về chất lượng sản phẩm.
Do đó, việc xác định đúng thời điểm thu hoạch, phân loại sản phẩm trước khi đưa ra thị trường có ý nghĩa quan trọng. Dứa chưa đạt độ chín cần được tách riêng, tránh làm ảnh hưởng đến trải nghiệm của người tiêu dùng và uy tín chung của vùng trồng.
Bảo vệ thương hiệu từ từng sản phẩm
Không chỉ chịu tác động từ quy trình sản xuất, thương hiệu dứa mật Pu Lau còn đứng trước nguy cơ bị ảnh hưởng bởi tình trạng sản phẩm từ vùng trồng khác nhưng sử dụng tên gọi “dứa Pu Lau” khi đưa ra thị trường.
Việc không kiểm soát được nguồn gốc có thể khiến người tiêu dùng mua phải sản phẩm không đúng chất lượng, từ đó hình thành những đánh giá chưa đầy đủ về đặc sản của xã Mường Nhà. Đây cũng là thách thức đối với người dân đã đầu tư công sức duy trì chất lượng và xây dựng thương hiệu trong nhiều năm.
Theo khuyến cáo của chính quyền địa phương, để bảo vệ giá trị dứa mật Pu Lau, các hộ sản xuất cần tuân thủ quy trình chăm sóc, thu hoạch đúng độ chín và phân loại kỹ trước khi tiêu thụ. Sản phẩm cũng phải được bảo quản, đóng gói và vận chuyển phù hợp, hạn chế ảnh hưởng đến mẫu mã, hương vị.
Bên cạnh đó, các hộ kinh doanh cần cung cấp sản phẩm đúng nguồn gốc, không trà trộn dứa từ vùng khác hoặc sử dụng tên gọi Pu Lau cho những sản phẩm không được trồng tại địa phương. Uy tín của thương hiệu chỉ có thể được duy trì khi mỗi người tham gia sản xuất, thu mua và phân phối đều đề cao sự trung thực, trách nhiệm.
Cũng theo khuyến cáo của chính quyền xã Mường Nhé, về phía người tiêu dùng, việc lựa chọn sản phẩm tại những địa chỉ uy tín, có thông tin nguồn gốc rõ ràng sẽ giúp hạn chế nhầm lẫn, đồng thời góp phần bảo vệ người sản xuất chân chính.
Dứa mật Pu Lau không chỉ là một loại nông sản mà còn gắn với sinh kế và niềm tự hào của người dân xã Mường Nhà. Giữ được vị ngọt đặc trưng của từng quả dứa cũng chính là giữ uy tín cho vùng trồng, tạo nền tảng để sản phẩm OCOP này tiếp tục mở rộng thị trường và nâng cao giá trị.
