Hệ thống giáo dục Nhật Bản bao gồm:
- 6 năm tiểu học
- 3 năm phổ thông cơ sở
- 3 năm phổ thông trung học
- 4 năm đại học
Tại Nhật, tầm quan trọng của giáo dục được thiết lập ngay ở giai đoạn đầu. Gần như tất cả trẻ em Nhật đều đi học mẫu giáo, những trường này sẽ chuẩn bị cho các em bước vào hệ thống trường học lớn hơn.
Giáo dục công được coi là tiêu chuẩn ở Nhật, chỉ có một số ít trường tư và hầu hết những trường này đều là trường quốc tế.
Mặc dù đa số các trường là trường công nhưng chính phủ Nhật không cung cấp tài chính cho mọi chi tiêu trong giáo dục. Học sinh phải tự mua sách, đồng phục và bữa ăn trưa (tuy rằng có được trợ cấp). Khi học sinh lên đến bậc phổ thông trung học, họ phải trả học phí dù cũng được trợ cấp rất nhiều.
Hiện nay, hầu hết tất cả học sinh Nhật Bản học đại học và trường dạy nghề. Nhật Bản có tổng cộng 500 trường đại học quốc gia, đại học công và đại học tư nhân. Hầu hết mọi trẻ em Nhật đều có mong ước học đại học.
Văn hóa giáo dục ở Nhật Bản
Nhật Bản từng được biết đến là nơi có chương trình học khắc nghiệt, đẩy học sinh vượt quá giới hạn của mình. Trong những thập kỷ gần đây chính phủ Nhật đã bắt đầu hạn chế sự khắc nghiệt này, thay vào đó tăng cường nhấn mạnh vào sự sáng tạo, quốc tế hóa và tư duy phản biện tại trường học. Tuy nhiên, chính phủ vẫn kiểm soát tất cả chương trình học ở mọi cấp học, kể cả bậc mầm non.
Ở Nhật, giáo dục đồng nghĩa với cạnh tranh, đặc biệt là ở các cấp học cao. Học sinh cảm thấy rất nhiều áp lực khi muốn vào các trường đại học hàng đầu. Để có cơ hội trúng tuyển, họ phải vượt trội ở trường học ngay từ nhỏ. Khi học sinh lớn lên, hầu hết các em đều đi học thêm để luyện thi vào đại học. Nơi tổ chức các buổi luyện thi này là các trường tư và các em thường đến đây học sau giờ học chính khóa. Ở Nhật, học sinh giống như một người đi làm toàn thời gian vì các em rất ít có thời gian rảnh rỗi.
Đi học ở Nhật Bản
Một năm học ở Nhật kéo dài khoảng 240 ngày. Tuy nhiên, số ngày đi học thông thường ít hơn vì học sinh thường phải nghỉ hơn 20 ngày cho các lễ hội, kỳ nghỉ và các hoạt động khác.
Ngày tới trường bắt đầu vào khoảng 8 giờ sáng, bữa trưa được phục vụ trong lớp học. Bữa chiều của học sinh thường có sữa, thịt và cơm. Bữa ăn chiều này không được miễn phí mặc dù đa phần được chính phủ trợ cấp và phụ huynh thanh toán phần còn lại.
Học sinh lớp một thường tan học sớm hơn vào buổi chiều, trong khi những học sinh lớn hơn ở lại trường muộn hơn vài tiếng. Học sinh đang chuẩn bị thi đại học thì sẽ phải tiếp tục học thêm vài giờ tại các lớp học thêm.
