Giáo dục Thái Nguyên với bước chuyển từ sức bật số

Đội ngũ con người và hướng tiếp cận tư duy quản trị số

Một trong những chuyển biến rõ nét nhất của giáo dục Thái Nguyên trong những năm qua là sự thay đổi nhận thức của đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên và học sinh. Chuyển đổi số không còn được nhìn nhận đơn thuần như việc ứng dụng một vài phần mềm hay tổ chức các lớp học trực tuyến, mà đã từng bước trở thành tư duy quản trị mới, cách tiếp cận mới trong tổ chức dạy và học.

Từ năm 2021 đến nay, đã có hơn 7.000 chương trình hội thảo, tập huấn về ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn toàn tỉnh được tổ chức, tập trung vào hơn 500 chủ đề thuộc lĩnh vực quản lý nhà trường và công tác dạy học.

Chương trình tập huấn được triển khai với nội dung ngày càng chuyên sâu và cập nhật, từ chuyển đổi số trong quản lý, xây dựng học liệu số, ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học, đến việc tiếp cận trí tuệ nhân tạo (AI) trong giáo dục, thu học phí không dùng tiền mặt, bồi dưỡng năng lực số cho cán bộ, giáo viên, nhân viên. Đáng chú ý, các nội dung tập huấn không cào bằng mà được thiết kế phù hợp với từng cấp học, từng nhóm nhiệm vụ, góp phần nâng cao tính thực chất và khả năng ứng dụng.

Bên cạnh đó, việc xây dựng đội ngũ cốt cán chuyển đổi số tại các cơ sở giáo dục được xem là một giải pháp hiệu quả, mang tính lâu dài. Mỗi đơn vị thành lập các tổ, đội cốt cán với thành phần gồm ban giám hiệu, giáo viên tin học, tổ trưởng chuyên môn và nhân viên phụ trách công nghệ thông tin. Đây chính là lực lượng nòng cốt, trực tiếp triển khai, hướng dẫn, hỗ trợ đồng nghiệp trong việc chuẩn hóa dữ liệu, xây dựng kho học liệu số, thiết kế bài giảng điện tử và sử dụng các nền tảng dạy học.

Thực tiễn cho thấy, khi giáo viên được trang bị năng lực số, được đồng hành và hỗ trợ ngay trong chính môi trường làm việc của mình, chuyển đổi số không còn là áp lực áp đặt từ trên xuống mà trở thành quá trình tự thân, lan tỏa từ bên trong nhà trường. Đây cũng là yếu tố then chốt giúp Thái Nguyên tránh được tình trạng “chuyển đổi số hình thức”, điều khiến công nghệ được hiện diện mà hiệu quả không cao.

Hạ tầng công nghệ tạo nền tảng vững vàng

Song hành với yếu tố con người, hạ tầng công nghệ là điều kiện không thể thiếu để chuyển đổi số giáo dục đi vào thực chất. Đến nay, 100% cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên đã được kết nối Internet cáp quang; nhiều trường học có hệ thống Wifi phủ khắp khuôn viên, đáp ứng nhu cầu dạy học và quản lý trong môi trường số.

Cùng với đó, các phần mềm quản lý giáo dục như quản lý văn bản điều hành, quản lý nhân sự, tuyển sinh, cơ sở dữ liệu ngành, học bạ số, kiểm định chất lượng… được triển khai đồng bộ, tạo nền tảng cho công tác chỉ đạo, điều hành dựa trên dữ liệu. Việc số hóa và liên thông dữ liệu giáo dục bước đầu giúp giảm tải thủ tục hành chính, nâng cao hiệu quả quản lý và tính minh bạch trong toàn ngành.

Trong hoạt động dạy học, giáo viên đã chủ động khai thác các nền tảng như Zoom, Google Meet, Azota, OLM… không chỉ để tổ chức dạy học trực tuyến, mà còn để giao bài, kiểm tra, đánh giá và hỗ trợ học sinh tự học. Một số cơ sở giáo dục từng bước hình thành mô hình “trường học số”, hướng tới cá nhân hóa việc học và phát triển năng lực tự học cho học sinh.

Đặc biệt, chuyển đổi số đã tạo điều kiện thúc đẩy giáo dục STEM phát triển mạnh mẽ, với hơn 154.000 tiết học STEM (tích hợp liên môn, dự án,...); trên 2.000 sân chơi sáng tạo; hơn 2.000 hoạt động trải nghiệm STEM… Việc tham gia các hoạt động như cuộc thi 3D “Thái Nguyên xanh”, cuộc thi AI “Thái Nguyên Aimazing”, cuộc thi Robotics, cuộc thi VEX Worlds 2023 (Mỹ), ngày hội “Open STEAM day”… cho thấy tác động tích cực của hạ tầng công nghệ đối với việc hình thành năng lực sáng tạo, tư duy khoa học và hội nhập cho học sinh.

Theo Sở GD&ĐT Thái Nguyên, ngành giáo dục địa phương đặt mục tiêu năm 2026 có 100% trường học có hạ tầng số đạt chuẩn; năm 2027 đạt mức độ 3 trong đánh giá chuyển đổi số; tầm nhìn đến năm 2030 giáo dục số hóa toàn diện.