Thực hiện Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới (NTM), lĩnh vực giáo dục được các địa phương triển khai hiệu quả, góp phần quan trọng vào kết quả chung của Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM giai đoạn 2021 – 2025.
Đến nay cả nước có 79,3% xã trên cả nước đạt chuẩn nông thôn mới, trong đó tiêu chí Trường học và Giáo dục – Đào tạo là hai lĩnh vực đạt tỷ lệ cao nhất.
Đặc biệt, số địa phương đạt chuẩn xoá mù chữ mức độ 2 tăng mạnh, từ 34 tỉnh (năm 2021) lên 55 tỉnh (đầu năm 2025), tăng hơn 61%. Tỷ lệ người trong độ tuổi 15 - 60 biết chữ đạt 99,1%, tăng 1,25 % so với đầu giai đoạn.
Ở cấp xã, 87,5% xã đạt tiêu chí Trường học và 95,6% xã đạt tiêu chí Giáo dục và Đào tạo. Trong đó, gần 100% xã duy trì chuẩn phổ cập mầm non cho trẻ 5 tuổi; 94,5% xã đạt chuẩn phổ cập tiểu học mức độ 2; 100% đạt chuẩn phổ cập THCS mức độ 2; 84% xã đạt chuẩn xóa mù chữ mức độ 2. Đáng chú ý, số trường đạt chuẩn quốc gia tăng nhanh, đặc biệt ở bậc mầm non và tiểu học, góp phần tạo diện mạo mới cho giáo dục vùng nông thôn.
Ở cấp huyện, 50,5% số huyện đạt chuẩn tiêu chí giáo dục, trong đó 45,1% trường THPT đạt chuẩn quốc gia mức độ 1 và 64,5% trung tâm GDNN–GDTX đạt kiểm định chất lượng cấp độ 1, hơn 45% trường THPT đạt chuẩn quốc gia mức độ 1.
Dù đạt được nhiều thành tựu, ngành Giáo dục vẫn đối mặt với các rào cản mang tính hệ thống, bao gồm chênh lệch vùng miền, thiếu hụt nguồn lực và khó khăn trong duy trì kết quả lâu dài. Các vấn đề này đòi hỏi giải pháp đồng bộ và dài hạn trong giai đoạn tiếp theo.
Kết quả thực hiện các mục tiêu, tiêu chí giáo dục của Chương trình giữa các vùng miền còn chênh lệch, nhất là các tiêu chí về cơ sở vật chất trường học. Vùng Đồng bằng sông Hồng có 100%, Đông Nam bộ có 98% xã đạt, miền núi phía Bắc có 71,6%, Tây nguyên có 81,6% số xã đạt tiêu chí (thấp hơn bình quân chung cả nước).
Chất lượng giáo dục vẫn chưa đồng đều giữa các vùng miền. Ở khu vực dân tộc thiểu số và miền núi, ngoài vấn đề bỏ học, chất lượng giảng dạy còn hạn chế do thiếu giáo viên có trình độ cao, cơ sở vật chất chưa đầy đủ. Ở một số nơi, nhận thức của người dân về giáo dục còn hạn chế, dẫn đến tỷ lệ bỏ học cao. Việc duy trì sĩ số học sinh sau khi đạt chuẩn NTM cũng gặp khó khăn do giảm chính sách hỗ trợ.
