Tầm nhìn chiến lược và sự đồng bộ về thể chế
Công tác tại Khoa Luật - Học viện Ngân hàng, ThS Nguyễn Thị Yến nhìn nhận, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhắc đến bộ ba quyết sách chiến lược của Bộ Chính trị gồm Nghị quyết 57 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết 71 về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo; Nghị quyết 80 về phát triển văn hoá Việt Nam đã thể hiện một tư duy quản trị quốc gia hết sức nhạy bén và toàn diện.
Thể chế chính là “đột phá của mọi đột phá”. Nếu Nghị quyết 71 và Nghị quyết 80 định vị con người và văn hoá là gốc rễ, là nguồn lực nội sinh thì Nghị quyết 57 chính là "đôi cánh" công nghệ để chúng ta vươn cao.
Đối với ngành Luật, chủ đạo này thể hiện một chân lý: Luật pháp không thể là những con chữ khô cứng đi sau thực tiễn, mà phải là có vai trò tiên phong, kiến tạo hành lang cho đổi mới, sáng tạo và bảo vệ các giá trị nhân văn trong môi trường số.
Trong kỷ nguyên mà tri thức quyết định vị thế quốc gia, giáo dục đại học không thể vận hành theo lối mòn hành chính.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm với chỉ đạo “hành động quyết liệt, hiệu quả, đến nơi, đến chốn” là một điểm tựa vàng cho các cơ sở giáo dục đại học mạnh dạn chuyển dịch từ mô hình quản lý hành chính sang quản trị hiện đại, lấy hiệu quả đầu ra và sự hài lòng của xã hội làm thước đo cao nhất cho mọi hoạt động đào tạo.
ThS Nguyễn Thị Yến đặc biệt tâm đắc với việc gắn kết giáo dục với hệ giá trị văn hoá theo tinh thần Nghị quyết 80.
Tại Học viện Ngân hàng, thầy cô luôn tâm niệm rằng, đào tạo ra những cử nhân luật giỏi chuyên môn là cần thiết, nhưng đào tạo ra những cá nhân với tinh thần thượng tôn pháp luật, liêm chính với sự nghiệp mới là giá trị cốt lõi. Văn hoá pháp luật ngay từ ghế nhà trường chính là nền tảng bản lĩnh để thế hệ trẻ đứng vững trước những biến động của kinh tế thị trường.
Kiến nghị từ cơ sở
Trên tinh thần của các Nghị quyết chiến lược và từ thực tiễn tại Khoa Luật – Học viện Ngân hàng, ThS Nguyễn Thị Yến đề xuất 3 nhóm giải pháp mang tính hành động:
Thứ nhất, hiện đại hoá chương trình đào tạo Luật trong kỷ nguyên số thông qua việc tích hợp các nội dung liên quan đến ứng dụng công nghệ như trí tuệ nhân tạo (AI), Blockchain và các khía cạnh pháp lý của kinh tế số vào chương trình giảng dạy để người học không chỉ giỏi lý thuyết mà còn làm chủ được công cụ mới.
Thứ hai, xây dựng “Hệ sinh thái đào tạo – nghiên cứu - thực tiễn” thông qua việc đẩy mạnh hợp tác Nhà nước – Nhà trường – Doanh nghiệp. Ngành luật cần xây dựng mô hình thực hành nghề luật gắn liền với thực tế để hướng người học tới cách thức giải quyết cho các vấn đề thực tế đang đặt ra với quốc gia.
Thứ ba, nâng cao năng lực số cho đội ngũ nhà giáo thông qua các chính sách ưu đãi để thu hút và giữ chân nhân tài, giảng viên giỏi, đặc biệt là những chuyên gia có thể giảng dạy đa ngôn ngữ và thành thạo công nghệ mới. Đồng thời, xây dựng nền tảng giáo dục số dùng chung cho giảng viên để chia sẻ tài liệu, bài giảng, từ đó thu hẹp khoảng cách tri thức giữa các vùng miền.
"Khi đường lối đã rõ, thể chế đang mở, sự bứt phá của ngành Giáo dục phụ thuộc vào sự dám nghĩ, dám làm của từng giảng viên, từng cơ sở đào tạo. Với tư cách là một giảng viên của Học viện Ngân hàng - người trực tiếp tham gia giảng dạy, chúng tôi cam kết sẽ cụ thể hoá các chỉ đạo này vào từng bài giảng, hướng tới mục tiêu chung của quốc gia, dân tộc" - ThS Nguyễn Thị Yến bày tỏ.
Tiếng nói từ trường phổ thông
Dưới góc độ quản lý cơ sở giáo dục phổ thông, TS Hà Văn Hải - Hiệu trưởng Trường THPT Mỹ Tho (Phong Doanh, Ninh Bình) cho rằng, trong nhiều năm qua, ngành Giáo dục đã có nhiều chủ trương đúng, nhưng ở một số nơi việc triển khai còn chậm, thiếu đồng bộ, chưa tạo được chuyển biến mạnh mẽ ở cơ sở.
Vì vậy, chỉ đạo của Tổng Bí thư – Chủ tịch nước đã đặt ra yêu cầu phải chuyển mạnh từ tư duy quản lý hành chính sang tư duy quản trị nhà trường hiện đại; từ dạy học truyền thụ kiến thức sang phát triển phẩm chất, năng lực học sinh; từ “làm đủ” sang “làm hiệu quả”.
Đối với các trường THPT hiện nay, TS Hà Văn Hải cho rằng có ba yêu cầu rất quan trọng:
Thứ nhất, phải đẩy mạnh chuyển đổi số thực chất trong quản lý và dạy học, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu số, học liệu số để nâng cao chất lượng giáo dục.
Thứ hai, cần xây dựng đội ngũ nhà giáo có năng lực đổi mới, có khát vọng cống hiến, đáp ứng yêu cầu giáo dục trong thời đại công nghệ và hội nhập quốc tế.
Thứ ba, phải chú trọng giáo dục văn hóa, đạo đức, lý tưởng sống, kỹ năng và bản lĩnh cho học sinh; bởi phát triển con người toàn diện mới là mục tiêu cốt lõi của giáo dục.
Từ thực tiễn cơ sở, TS Hà Văn Hải đề xuất thêm cần tiếp tục giảm áp lực hồ sơ, thủ tục hành chính cho giáo viên để thầy cô có nhiều thời gian đầu tư cho chuyên môn và đổi mới phương pháp dạy học; có cơ chế mạnh hơn về đầu tư cơ sở vật chất, hạ tầng số cho các trường phổ thông, đặc biệt ở khu vực nông thôn, để bảo đảm chuyển đổi số diễn ra đồng đều và hiệu quả.
Ngoài ra, cần tăng cường chính sách thu hút, đãi ngộ giáo viên giỏi, giáo viên dạy các môn đặc thù; đồng thời quan tâm hơn đến đời sống, thu nhập và động lực nghề nghiệp của đội ngũ nhà giáo. Đẩy mạnh phân cấp, trao quyền tự chủ nhiều hơn cho các cơ sở giáo dục đi đôi với cơ chế kiểm tra, giám sát minh bạch, để các nhà trường chủ động sáng tạo và phát huy trách nhiệm.
"Tôi tin rằng, với những định hướng chiến lược rất đúng đắn của Đảng, cùng sự quyết tâm đổi mới từ mỗi cơ sở giáo dục, ngành Giáo dục Việt Nam sẽ có bước phát triển bứt phá trong thời gian tới, góp phần đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đưa đất nước phát triển nhanh và bền vững, hướng tới mục tiêu trở thành quốc gia phát triển vào năm 2045" - TS Hà Văn Hải trao đổi.
