Tối 12/11, tại Hà Nội, Bộ GD&ĐT tổ chức Lễ tổng kết và trao Giải báo chí “Vì sự nghiệp Giáo dục Việt Nam” năm 2026. Đây là dịp ghi nhận, tôn vinh những tác phẩm báo chí xuất sắc viết về giáo dục trong năm 2026; đồng thời nhìn lại chặng đường 9 năm xây dựng và phát triển của Giải, từ mùa đầu tiên năm 2018.
Chín năm ghi dấu sự đồng hành của báo chí với giáo dục
Phát biểu tại lễ trao giải, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Thị Quyên Thanh – Trưởng Ban tổ chức Giải nhấn mạnh: Giáo dục là sự nghiệp có ý nghĩa đặc biệt đối với tương lai của mỗi cá nhân và sự phát triển của đất nước. Mỗi chủ trương, chính sách giáo dục đều gắn với đời sống của hàng triệu nhà giáo, người học và gia đình; mỗi đổi mới trong nhà trường đều đặt ra những yêu cầu mới đối với công tác quản lý, tổ chức thực hiện và sự đồng hành của toàn xã hội.
Vì vậy, giáo dục luôn cần được quan tâm, chia sẻ và nhìn nhận từ nhiều góc độ. Trong quá trình đó, báo chí có vai trò quan trọng trong thông tin, tuyên truyền, phản ánh thực tiễn, phát hiện vấn đề và tạo dựng sự đồng thuận xã hội.
Giải báo chí “Vì sự nghiệp Giáo dục Việt Nam” được tổ chức với mục đích tôn vinh các tác giả có tác phẩm báo chí xuất sắc viết về sự nghiệp giáo dục; biểu dương những tập thể, cá nhân tiêu biểu có nhiều đóng góp cho sự phát triển của ngành. Qua đó, Giải góp phần lan tỏa những thành tựu, giá trị tốt đẹp của giáo dục, đồng thời thu hút sự quan tâm, đồng hành và trách nhiệm của các cấp, các ngành và toàn xã hội đối với sự nghiệp trồng người.
Từ mùa giải đầu tiên năm 2018 đến nay, đã trải qua 9 mùa tổ chức liên tiếp, thu hút gần 7.000 tác phẩm tham dự; gần 500 tác phẩm được trao giải, trong đó có 36 giải Nhất, 72 giải Nhì, 107 giải Ba, 274 giải Khuyến khích. Cùng với đó, 15 nhân vật tiêu biểu được tôn vinh qua các tác phẩm đoạt giải.
Điều này cho thấy sự hưởng ứng của các cơ quan báo chí, đội ngũ người làm báo đối với một giải thưởng dành riêng cho lĩnh vực giáo dục; đồng thời phản ánh sự quan tâm ngày càng sâu sắc của báo chí đối với những vấn đề đặt ra trong đời sống giáo dục.
Đặc biệt, hai mùa giải 2020 và 2021, báo chí đã kịp thời có mặt, ghi nhận và phản ánh những nỗ lực của toàn ngành; đã lưu giữ những câu chuyện về thầy và trò trong đại dịch Covid-19, về sự chủ động thích ứng của các nhà trường, tinh thần trách nhiệm và sự dấn thân của đội ngũ nhà giáo.
Qua 9 mùa giải có thể thấy, tác phẩm dự thi không chỉ phản ánh những câu chuyện riêng lẻ, mà ngày càng quan tâm đến những vấn đề có tính hệ thống, gắn với yêu cầu phát triển của ngành và những tác động trực tiếp đến người học, nhà giáo, nhà trường. Giáo dục được nhìn nhận từ nhiều chiều, từ hoạch định chính sách đến tổ chức thực hiện, từ những chuyển động ở tầm vĩ mô đến những vấn đề cụ thể tại cơ sở.
Tác phẩm dự thi không chỉ biểu dương thành tựu, giới thiệu mô hình tốt, tấm gương tiêu biểu mà còn đi sâu phân tích những khó khăn, bất cập, vướng mắc trong thực tiễn; chuyển tải tâm tư, nguyện vọng của cán bộ quản lý, giáo viên, phụ huynh và người học. Một số tác phẩm có cách tiếp cận chuyên sâu, luận cứ rõ ràng, đề cập giải pháp khắc phục những hạn chế đang đặt ra.
Thứ trưởng cũng đánh giá cao sự tham gia của các cơ quan báo chí Trung ương và địa phương trên cả nước, với đủ bốn loại hình báo in, báo điện tử, phát thanh và truyền hình. Mỗi loại hình có thế mạnh, cách tiếp cận riêng, cùng bổ sung những góc nhìn đa dạng về giáo dục.
Đặc biệt, các tác phẩm từ địa phương có lợi thế tiếp cận gần với cơ sở, phản ánh trực tiếp hoạt động của nhà trường, nhà giáo, học sinh và cộng đồng. Sự hiện diện của những tiếng nói từ thực tiễn góp phần làm cho bức tranh giáo dục được thể hiện đầy đủ, cụ thể và nhiều chiều hơn.
Năm 2026: Gần 800 tác phẩm tham dự, 64 tác phẩm được lựa chọn trao giải
Đối với mùa giải năm 2026, Thứ trưởng cho biết: Ban Tổ chức tiếp tục nhận được gần 800 tác phẩm dự thi thuộc bốn loại hình báo chí. Qua các vòng tuyển chọn, Hội đồng Giám khảo đã làm việc nghiêm túc, khách quan, lựa chọn 64 tác phẩm xuất sắc để trao giải, gồm 4 giải Nhất, 8 giải Nhì, 12 giải Ba và 40 giải Khuyến khích; đồng thời tôn vinh 2 nhân vật tiêu biểu trong các tác phẩm đoạt giải.
Các tác phẩm năm nay tập trung phản ánh những vấn đề lớn, có tính thời sự và gắn với định hướng phát triển của giáo dục trong giai đoạn mới. Nổi bật là việc triển khai Nghị quyết số 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo; xây dựng trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới; bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục; đổi mới chương trình, phương pháp dạy học; ứng dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo trong giáo dục; phát triển giáo dục nghề nghiệp; các vấn đề về đạo đức và tâm lý học đường.
Điểm đáng chú ý là nhiều tác phẩm đã theo sát quá trình triển khai các chủ trương, chính sách, phản ánh cả kết quả đạt được và những vấn đề nảy sinh trong thực tiễn. Bên cạnh việc ghi nhận thành tựu, lan tỏa mô hình hay, tấm gương nhà giáo tiêu biểu, các tác giả còn quan tâm đến những khó khăn, bất cập, chuyển tải tiếng nói của nhà giáo, cán bộ quản lý, người học và phụ huynh; đồng thời phân tích, đề xuất những giải pháp thiết thực.
Nhiều tác phẩm được đầu tư công phu, thể hiện chiều sâu chuyên môn và sự tìm tòi trong cách thể hiện. Điều đó cho thấy sự nghiêm túc, trách nhiệm của người làm báo khi lựa chọn giáo dục làm đề tài, cũng như nỗ lực đổi mới để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công chúng.
Bộ GD&ĐT luôn trân trọng sự đồng hành của báo chí
Theo Thứ trưởng Nguyễn Thị Quyên Thanh, giá trị của Giải không chỉ được đo bằng số lượng tác phẩm tham dự hay số giải thưởng được trao qua từng năm. Điều có ý nghĩa lâu dài là qua mỗi mùa, Giải góp phần duy trì sự quan tâm thường xuyên của báo chí đối với giáo dục; tạo điều kiện để những vấn đề của ngành được phản ánh, trao đổi và nhìn nhận từ nhiều góc độ, đồng thời lan tỏa những giá trị nhân văn.
Trong dòng tác phẩm ấy, những câu chuyện về tình thầy trò, mái trường, những năm tháng học trò và sự tận tụy của người thầy luôn có sức lay động riêng. Có những tác phẩm ghi lại sự hy sinh thầm lặng của nhà giáo; có những câu chuyện về nghị lực vượt khó, về tình yêu thương và sự sẻ chia đã để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng công chúng.
Những câu chuyện này chuyển đi thông điệp rằng, bên cạnh tri thức và kỹ năng, giáo dục còn là quá trình bồi đắp nhân cách, nuôi dưỡng tâm hồn và gìn giữ những giá trị tốt đẹp giữa con người với con người. Đây cũng là mạch cảm xúc cần được trân trọng và tiếp tục lan tỏa.
Trong bối cảnh giáo dục đang đứng trước những yêu cầu đổi mới ngày càng cao, vai trò của báo chí càng có ý nghĩa quan trọng. Thứ trưởng mong muốn các cơ quan báo chí, các nhà báo tiếp tục dành sự quan tâm sâu sắc cho lĩnh vực giáo dục; bám sát thực tiễn, phản ánh kịp thời những chuyển động của ngành, những nỗ lực của đội ngũ nhà giáo và người học, cùng những vấn đề đặt ra trong quá trình thực hiện các chủ trương, chính sách.
Mỗi tác phẩm cần đặt tính chính xác, khách quan và trách nhiệm xã hội lên hàng đầu; có chiều sâu phân tích, tinh thần phản biện xây dựng và khả năng lan tỏa những giá trị tốt đẹp.
Về phía Bộ GD&ĐT, Thứ trưởng khẳng định luôn trân trọng sự đồng hành của báo chí, coi những thông tin, ý kiến phản ánh và phản biện có trách nhiệm là nguồn tham khảo quan trọng trong quá trình lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện các nhiệm vụ. Sự trao đổi thẳng thắn, trên tinh thần xây dựng giữa ngành Giáo dục với các cơ quan báo chí sẽ góp phần giúp chính sách sát thực tiễn hơn, hoạt động quản lý hiệu quả hơn và những vấn đề của giáo dục được nhìn nhận đầy đủ hơn.
Dù ở bất kỳ hình thức hay khuôn khổ nào, điều quan trọng là tinh thần trách nhiệm, sự tâm huyết và tình cảm của những người làm báo dành cho sự nghiệp giáo dục sẽ tiếp tục được gìn giữ và phát huy.
Thứ trưởng bày tỏ tin tưởng rằng, với bản lĩnh nghề nghiệp, sự nhạy bén và trách nhiệm xã hội, đội ngũ những người làm báo sẽ tiếp tục có những tác phẩm chất lượng, góp tiếng nói thiết thực vào quá trình đổi mới và phát triển giáo dục Việt Nam.
Nhân dịp này, thay mặt Ban Tổ chức, Thứ trưởng trân trọng cảm ơn các cơ quan, đơn vị đã phối hợp, đồng hành trong suốt 9 năm qua; cảm ơn các hội đồng giám khảo đã làm việc trách nhiệm, công tâm; cảm ơn các cơ quan báo chí, các nhà báo, phóng viên, cộng tác viên trên cả nước đã quan tâm, gửi tác phẩm tham dự và góp phần làm nên dấu ấn của Giải.
Thứ trưởng đồng thời gửi lời chúc mừng các tác giả, nhóm tác giả và các nhân vật tiêu biểu được vinh danh tại Lễ trao giải năm 2026. Chúc các nhà báo tiếp tục giữ vững ngọn lửa nghề, có thêm nhiều tác phẩm sâu sắc, nhân văn, đóng góp thiết thực cho sự nghiệp giáo dục và đào tạo.
