Điện Biên hướng tới nền nông nghiệp xanh, nâng cao giá trị nông sản chủ lực

Xây dựng vùng nguyên liệu, thúc đẩy nông nghiệp xanh

Ngày 18/7, Báo Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Điện Biên và Hội Làm vườn Việt Nam tổ chức Diễn đàn Phát triển nông nghiệp bền vững gắn với chuyển đổi xanh và nâng cao chuỗi giá trị các sản phẩm chủ lực. Diễn đàn quy tụ nhiều chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp và nhà quản lý nhằm đề xuất giải pháp phát triển nền nông nghiệp hiện đại, thích ứng với biến đổi khí hậu.

Phát biểu khai mạc, ông Lò Văn Cương, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Điện Biên cho biết, địa phương đang quyết liệt triển khai Nghị quyết số 11 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về cơ cấu lại ngành nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa tập trung, xanh, thông minh và bền vững. Trọng tâm là phát triển vùng nguyên liệu gắn với chế biến, xây dựng thương hiệu, ứng dụng khoa học - công nghệ và liên kết chuỗi giá trị nhằm nâng cao giá trị gia tăng, cải thiện thu nhập cho người dân.

Theo ông Lò Văn Cương, Điện Biên mong muốn thông qua diễn đàn tiếp thu các giải pháp khoa học, kinh nghiệm thực tiễn và thu hút đầu tư vào lĩnh vực chế biến sâu, phát triển vùng nguyên liệu, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và mở rộng thị trường tiêu thụ nông sản.

Những năm gần đây, Điện Biên đã hình thành nhiều vùng sản xuất hàng hóa tập trung với hơn 10.000ha lúa chất lượng cao, 10.800ha cà phê, 12.400ha mắc ca và gần 5.000ha cây ăn quả. Tỉnh cũng xây dựng được 2 chỉ dẫn địa lý cùng 9 nhãn hiệu tập thể, nhãn hiệu chứng nhận, góp phần nâng cao giá trị và sức cạnh tranh của nông sản địa phương.

Năm 2026, tỉnh Điện Biên đặt mục tiêu mở rộng diện tích rau lên 6.500ha, cà phê trên 13.130ha, mắc ca gần 14.900ha và cây ăn quả đạt 5.000ha, gắn với phát triển các vùng chuyên canh và liên kết chuỗi giá trị.

Liên kết chuỗi giá trị để nâng tầm nông sản Điện Biên

Tại diễn đàn, nhiều chuyên gia cho rằng chuyển đổi xanh không chỉ dừng ở việc thay đổi phương thức sản xuất mà còn phải được thực hiện đồng bộ từ khâu giống, canh tác, chế biến đến tiêu thụ sản phẩm.

TS. Lê Văn Đức, Hội Làm vườn Việt Nam, cho rằng các tỉnh trung du, miền núi phía Bắc cần phát triển mô hình kinh tế vườn tuần hoàn theo hướng VAC khép kín, kết hợp trồng trọt, chăn nuôi và thủy sản. Chất thải nông nghiệp cần được xử lý bằng công nghệ biogas, ủ phân hữu cơ, chế phẩm vi sinh để tái sử dụng, góp phần giảm phát thải, bảo vệ môi trường và nâng cao hiệu quả sản xuất; đồng thời cần tăng cường chuyển giao khoa học - công nghệ, hỗ trợ vốn và nhân rộng các mô hình đã thành công tại một số địa phương.

Ở góc độ phát triển ngành hàng cà phê, bà Đinh Thị Tiếu Oanh, Viện Khoa học Kỹ thuật Nông lâm nghiệp Tây Nguyên, nhận định Tây Bắc có nhiều lợi thế phát triển cà phê Arabica chất lượng cao. Theo bà, để nâng cao giá trị, cần thay thế dần các giống cũ bằng các giống mới có năng suất khoảng 3 tấn nhân/ha, chất lượng tốt và khả năng kháng bệnh cao.

Bên cạnh đó, việc áp dụng quy trình canh tác tiết kiệm nước, thích ứng biến đổi khí hậu, quản lý vùng trồng theo yêu cầu truy xuất nguồn gốc và đầu tư sơ chế ngay tại vùng nguyên liệu sẽ giúp nâng cao giá trị sản phẩm, giảm chi phí và hạn chế tình trạng bị ép giá.

Trong khi đó, PGS.TS Phạm Anh Tuấn, nguyên Viện trưởng Viện Cơ điện nông nghiệp và Công nghệ sau thu hoạch, cho rằng chế biến sâu là khâu quyết định để nâng cao giá trị nông sản Điện Biên.

Theo ông, tỉnh cần đầu tư công nghệ bảo quản và chế biến phù hợp với từng ngành hàng như: Lúa gạo, cà phê, chè, rau quả, mắc ca và dược liệu; đồng thời phát triển hệ thống kho lạnh, công nghệ sấy hiện đại, chế biến thực phẩm và tận dụng phụ phẩm nông nghiệp theo mô hình kinh tế tuần hoàn nhằm giảm phát thải, gia tăng giá trị.

Điểm nhấn của diễn đàn là phiên tọa đàm "Kết nối chuỗi giá trị nông sản Điện Biên theo hướng xanh, bền vững", nơi các đại biểu trao đổi về phát triển các ngành hàng chủ lực, thúc đẩy chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn và tăng cường liên kết giữa Nhà nước, nhà khoa học, doanh nghiệp, hợp tác xã với người dân để xây dựng vùng nguyên liệu bền vững.

Các ý kiến tại diễn đàn thống nhất rằng Điện Biên có nhiều lợi thế để phát triển nền nông nghiệp xanh, hiện đại với các sản phẩm chủ lực như gạo, cà phê Arabica, mắc ca, rau quả và dược liệu. Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả tiềm năng, địa phương cần tiếp tục đổi mới giống, ứng dụng khoa học - công nghệ, phát triển công nghiệp chế biến, mở rộng liên kết sản xuất - tiêu thụ và thu hút doanh nghiệp đầu tư vào chuỗi giá trị.

Diễn đàn đã mang đến nhiều góc nhìn và giải pháp thiết thực nhằm phát triển nông nghiệp Điện Biên theo hướng xanh, hiện đại và bền vững. Đây là cơ sở quan trọng để Điện Biên khai thác hiệu quả tiềm năng, nâng cao giá trị các sản phẩm nông nghiệp chủ lực, thu hút đầu tư, mở rộng thị trường và từng bước khẳng định vị thế nông sản Tây Bắc trên thị trường trong nước và quốc tế.