Giữ vững “lá chắn xanh” của di sản
Năm 2025, công tác quản lý, bảo vệ rừng tiếp tục được xác định là nhiệm vụ trọng tâm của Ban Quản lý VQG Phong Nha – Kẻ Bàng.
Trước những thách thức từ biến đổi khí hậu, thời tiết cực đoan và các tác động tiềm ẩn từ con người, nhiều giải pháp bảo vệ rừng được triển khai đồng bộ, thường xuyên và liên tục.
Nhờ đó, hệ sinh thái rừng cùng các giá trị nổi bật toàn cầu của Di sản cơ bản được bảo vệ ổn định; không phát sinh các điểm nóng về khai thác gỗ trái phép, xâm lấn rừng hay cháy rừng.
Độ che phủ rừng được duy trì ổn định ở mức khoảng 95%, chất lượng rừng từng bước được nâng cao.
Công tác tuyên truyền, vận động người dân vùng đệm chấp hành pháp luật về bảo vệ rừng, phòng cháy chữa cháy rừng và bảo tồn đa dạng sinh học được chú trọng.
Trong năm 2025, Ban Quản lý Vườn đã tổ chức 10 hội nghị cấp thôn, bản theo nguồn vốn Chương trình phát triển lâm nghiệp bền vững; thực hiện 346 đợt tuyên truyền, giáo dục pháp luật tại 280 lượt thôn, bản thuộc các xã vùng đệm, với sự tham gia của hơn 6.350 người dân. Qua đó, số lượt người vào rừng trái phép giảm rõ rệt.
Bên cạnh đó, sự phối hợp giữa Ban Quản lý Vườn với chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng ngày càng chặt chẽ.
Trong năm đã tổ chức 810 đợt tuần tra, trực chốt, kiểm soát phối hợp với các tổ bảo vệ rừng tại các xã vùng đệm và khu vực giáp ranh; 33 đợt tuần tra, bảo vệ rừng và trực chốt phòng cháy, chữa cháy rừng (PCCCR) được triển khai với sự tham gia của nhiều lực lượng.
Đẩy mạnh bảo tồn đa dạng sinh học
Song song với công tác bảo vệ rừng, hoạt động bảo tồn đa dạng sinh học tiếp tục được triển khai hiệu quả và đạt nhiều kết quả tích cực.
Các chương trình nhân giống, trồng bảo tồn những loài thực vật quý hiếm được duy trì thường xuyên, góp phần bảo vệ nguồn gen bản địa và các loài có nguy cơ tuyệt chủng.
Công tác cứu hộ động vật hoang dã được thực hiện bài bản, đúng quy trình, với tỷ lệ cứu hộ thành công đạt trên 93%.
Ban Quản lý Vườn đã hoàn thành kế hoạch kiểm tra sức khỏe, tiêm phòng vaccine định kỳ cho 7 cá thể hổ và một số loài động vật đang được cứu hộ; chỉnh trang, nâng cấp nhà trưng bày, bổ sung cơ sở dữ liệu thông tin trên nền tảng số; thu thập mẫu địa chất, động thực vật phục vụ công tác nghiên cứu và diễn giải môi trường.
Đồng thời, phối hợp với Tổ chức Động vật châu Á tổ chức tập huấn sử dụng trang thiết bị thú y theo kế hoạch.
Việc ứng dụng khoa học – công nghệ và chuyển đổi số được đẩy mạnh trong quản lý và bảo tồn. Các công nghệ hiện đại như thiết bị bay không người lái (drone), bẫy ảnh, phần mềm SMART, Wildlife Insight… được đưa vào tuần tra rừng, giám sát đa dạng sinh học và quản lý tài nguyên. Trong năm, đã phát hiện và ghi nhận 199 lượt đàn với 1.344 lượt cá thể động vật rừng.
Năm 2025, các tuyến, điểm du lịch trong VQG Phong Nha – Kẻ Bàng đã đón và phục vụ hơn 893.000 lượt khách, đạt 102% so với cùng kỳ.
Trong đó, khách nội địa đạt 714.350 lượt; khách quốc tế đạt 178.670 lượt (đạt 111%). Tổng doanh thu từ các khu, điểm, tuyến du lịch trên địa bàn VQG đạt hơn 314 tỷ đồng, đạt 102% so với cùng kỳ.
Công tác quảng bá, xúc tiến du lịch được đẩy mạnh thông qua các nền tảng số và hoạt động truyền thông trong nước, quốc tế.
Việc Phong Nha – Kẻ Bàng được vinh danh ở hai hạng mục của Giải thưởng Du lịch Thế giới 2025 (World Travel Awards 2025), cùng với ứng dụng công nghệ số, số hóa tuyến điểm bằng công nghệ 3D thực tế ảo và đổi mới sản phẩm du lịch, đã góp phần thúc đẩy tăng trưởng lượng khách, doanh thu và nâng cao trải nghiệm cho du khách.
Song song đó, Ban Quản lý Vườn từng bước đa dạng hóa các loại hình du lịch thân thiện với môi trường, nâng cao chất lượng sản phẩm, hướng tới phát triển du lịch bền vững.
Tạo đột phá cho giai đoạn phát triển mới
Năm 2026 được xác định là thời điểm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với VQG Phong Nha – Kẻ Bàng.
Ban Quản lý Vườn đặt mục tiêu tạo chuyển biến mạnh mẽ, thực chất trong quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị Di sản, làm nền tảng cho giai đoạn phát triển tiếp theo.
Theo đó, công tác quản lý, bảo vệ rừng tiếp tục là nhiệm vụ xuyên suốt, bảo vệ nguyên vẹn các hệ sinh thái và giá trị nổi bật toàn cầu của Di sản, không để phát sinh các điểm nóng về xâm hại rừng, duy trì độ che phủ rừng ở mức khoảng 95%.
Hoạt động nghiên cứu khoa học và bảo tồn đa dạng sinh học được đẩy mạnh theo chiều sâu, gắn với ứng dụng khoa học – công nghệ, chuyển đổi số và nâng cao hiệu quả cứu hộ các loài nguy cấp, quý hiếm.
Theo ông Phạm Hồng Thái, Giám đốc Ban Quản lý VQG Phong Nha – Kẻ Bàng, năm 2026 đòi hỏi những giải pháp đồng bộ, quyết liệt hơn nhằm tạo chuyển biến thực chất trong quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị Di sản.
Một trong những định hướng đột phá là phát triển du lịch sinh thái theo hướng hiệu quả, bền vững, từng bước đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của Vườn.
Ban Quản lý Vườn tiếp tục triển khai hiệu quả Đề án du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí giai đoạn 2021–2030; phấn đấu tăng trưởng lượt khách từ 10% trở lên, doanh thu tăng 10–15%, đồng thời phát triển thêm các sản phẩm, tuyến điểm du lịch mới gắn với bảo tồn.
Cùng với đó, đơn vị tập trung hoàn thiện cơ chế quản lý Di sản theo chuẩn quốc tế; triển khai Danh lục xanh của IUCN; chuẩn bị hồ sơ trình UNESCO công nhận Phong Nha – Kẻ Bàng là Khu dự trữ sinh quyển thế giới; đẩy mạnh quy hoạch, đầu tư hạ tầng và mở rộng hợp tác quốc tế.
Ông Lê Văn Bảo, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị đánh giá cao những nỗ lực trong công tác bảo vệ, bảo tồn và phát huy các giá trị di sản ở VQG Phong Nha - Kẻ Bàng.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị nhấn mạnh, bảo tồn phải tiếp tục là nhiệm vụ cốt lõi, xuyên suốt; đặt yêu cầu bảo vệ nguyên vẹn tài nguyên rừng, đa dạng sinh học và các giá trị nổi bật toàn cầu của Di sản lên hàng đầu.
Đồng thời, cần đẩy mạnh phát triển du lịch sinh thái theo hướng bền vững, chất lượng cao; tăng cường ứng dụng khoa học – công nghệ, chuyển đổi số, hợp tác quốc tế; quan tâm hơn nữa đến cộng đồng vùng đệm và xây dựng đội ngũ cán bộ, viên chức có bản lĩnh chính trị vững vàng, chuyên môn sâu, tinh thần trách nhiệm cao.
