Mở rộng “vùng xanh” không khói thuốc
Điểm cốt lõi trong dự thảo là thu hẹp tối đa không gian cho phép hút thuốc, đồng thời, mở rộng diện cấm hút thuốc tuyệt đối. Theo quy định hiện hành, khói thuốc vẫn xuất hiện hợp pháp trong khuôn viên ngoài trời của các trường cao đẳng, đại học, học viện.
Điều này vô tình tạo ra hình ảnh không đẹp ngay trong môi trường giáo dục, gia tăng nguy cơ sinh viên sử dụng thuốc lá, thuốc lá điện tử ngay tại giảng đường.
Vì vậy, Bộ Y tế đề xuất bổ sung tất cả các cơ sở giáo dục vào danh mục cấm hút thuốc hoàn toàn, bao gồm khu vực trong nhà và toàn bộ phạm vi khuôn viên, không còn ngoại lệ cho khối các trường cao đẳng, đại học hay học viện.
Đây là bước đi cần thiết nhằm đảm bảo mọi môi trường giáo dục đều “vùng xanh”, nơi sức khỏe của học sinh, sinh viên được đặt lên hàng đầu. Không chỉ mở rộng diện cấm, dự thảo còn hướng tới xiết chặt các tiêu chuẩn về khu vực hút thuốc trong nhà.
Cụ thể, chỉ còn một số địa điểm như khu vực cách ly của sân bay đối với các chuyến bay quốc tế; quán bar, karaoke, vũ trường, khách sạn và cơ sở lưu trú du lịch (không thuộc khu vực có nguy cơ cháy, nổ cao); tàu thủy và tàu hỏa được xem xét bố trí khu vực hút thuốc.
Tuy nhiên, các khu vực này cần đáp ứng đủ các tiêu chí trong quy định thống nhất mà Bộ Y tế đề ra về hệ thống dụng cụ, biển báo, các phương tiện phòng cháy, chữa cháy cũng như hệ thống thông khí tách biệt.
Việc siết chặt này không chỉ bảo vệ người hút thuốc, mà quan trọng hơn là bảo vệ quyền được hít thở không khí sạch của cộng đồng.
Đưa cai nghiện thuốc lá điện tử vào luật
Song song với đó, dự thảo đặt ra yêu cầu cấp thiết trong xây dựng các khung pháp lý nhằm bảo vệ cộng đồng, đặc biệt là giới trẻ, trước những hệ lụy khó lường của thuốc lá thế hệ mới.
Thời gian qua, hệ thống y tế ghi nhận hàng loạt ca ngộ độc thuốc lá điện tử ở lứa tuổi học sinh, sinh viên do tinh dầu bị trà trộn ma túy tổng hợp. Trước thực trạng này, Bộ Y tế đề xuất cấm toàn diện từ kinh doanh, tàng trữ đến sử dụng thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng.
Đồng thời, dự thảo cũng mở rộng khung pháp lý về cai nghiện, lần đầu tiên đưa cai nghiện thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng vào quy định pháp luật. Đây là một bước tiến quan trọng, lấp đầy khoảng trống mà các quy định về thuốc lá truyền thống trước đây chưa chạm tới.
Khác với thuốc lá điếu, các sản phẩm thế hệ mới thường chứa hàm lượng nicotine đậm đặc và nguy cơ trộn lẫn các chất cực độc (các loại ma túy tổng hợp, cần sa hóa học hoặc các kim loại nặng từ lõi ), gây ra những hậu quả khó lường với sức khỏe thể chất và sự lệ thuộc nặng nề về tinh thần.
Với bước đi trên, dự thảo có thể thiết lập hệ thống tư vấn và phác đồ điều trị chuyên sâu cho các sản phẩm thuốc lá công nghệ cao. Từ đó, tạo cơ hội cho người sử dụng thuốc lá thế hệ mới có được một “điểm tựa” y tế bài bản, khoa học để thoát khỏi sự bủa vây của nicotine một cách an toàn và bền vững.
Ngoài ra, dự thảo cũng mở đường cho chính sách hỗ trợ sản xuất thuốc cai nghiện và đào tạo nhân lực chuyên trách.
Khi cai nghiện thuốc lá thế hệ mới trở thành một phần của luật, các cơ sở y tế sẽ có căn cứ để đầu tư phác đồ điều trị chuyên sâu, can thiệp mạnh hơn nữa để giải quyết khủng hoảng lệ thuộc nicotine ở giới trẻ.
Tuy nhiên, để luật thực sự đi vào đời sống, nhiều ý kiến đề xuất các cơ quan soạn thảo cần có những báo cáo đánh giá tác động chính sách cụ thể, rõ ràng, toàn diện cũng như cân nhắc kỹ lưỡng tính khả thi của các quy định khi ban hành.
