Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị nhấn mạnh vai trò của trường chuyên, trường năng khiếu trong việc ươm tạo, phát triển nhân tài quốc gia; đồng thời yêu cầu đổi mới mô hình trường chuyên, trường năng khiếu để tập trung ươm tạo nhân tài quốc gia, mở rộng các lớp chuyên khối STEM/STEAM.
Nghị quyết 281/NQ-CP về Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết 71-NQ/TW tiếp tục nhấn mạnh việc sửa đổi, bổ sung quy định về tổ chức và hoạt động của mô hình trường chuyên, trường năng khiếu để tập trung ươm tạo nhân tài quốc gia, mở rộng các lớp chuyên khối STEM/STEAM. Xây dựng Chương trình phát hiện, đào tạo, bồi dưỡng và sử dụng nhân tài mang tính chiến lược lâu dài cho đất nước.
Ông Lê Văn Lục - Hiệu trưởng Trường THPT Chuyên Nguyễn Trãi (Hải Phòng) cho rằng, trong bối cảnh mới, khi khoa học, công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo, công nghệ số, công nghệ sinh học… phát triển vượt bậc, đổi mới mô hình trường chuyên là hết sức cần thiết.
Thứ nhất, để thích ứng với xu thế toàn cầu, chúng ta cần đào tạo thế hệ học sinh có tư duy sáng tạo, năng lực giải quyết vấn đề, khả năng hội nhập quốc tế.
Thứ hai, mở rộng các lớp chuyên theo định hướng STEM/STEAM sẽ giúp học sinh không chỉ giỏi một môn học đơn lẻ mà còn biết tích hợp, vận dụng kiến thức liên môn, từ đó tạo ra những sản phẩm sáng tạo và có giá trị thực tiễn cao.
Thứ ba, đổi mới mô hình cũng góp phần khắc phục hạn chế trước đây, khi trường chuyên chủ yếu tập trung vào các môn thi học sinh giỏi truyền thống, chưa thật sự bắt kịp với yêu cầu của kỷ nguyên kinh tế tri thức.
Từ thực tiễn Trường THPT chuyên Nguyễn Trãi, ông Lê Văn Lục đề xuất đổi mới mô hình trường chuyên như sau:
Cần xây dựng mô hình trường chuyên mở: vừa giữ vững chất lượng mũi nhọn ở các môn truyền thống (Toán, Ngữ văn, Ngoại ngữ, Khoa học tự nhiên, Khoa học), vừa chủ động mở thêm các lớp, chuyên đề, câu lạc bộ nghiên cứu về STEM/STEAM.
Tăng cường hợp tác quốc tế và kết nối với doanh nghiệp, viện nghiên cứu bằng việc mời các chuyên gia, nhà khoa học, doanh nhân công nghệ tham gia giảng dạy, hướng dẫn học sinh nghiên cứu khoa học, khởi nghiệp.
Đổi mới chương trình và phương pháp dạy học; tăng thời lượng cho các dự án học tập, nghiên cứu khoa học, thay vì chỉ tập trung luyện thi.
Đầu tư đồng bộ về cơ sở vật chất và công nghệ để các trường chuyên có được phòng thí nghiệm hiện đại, không gian sáng tạo, trung tâm đổi mới sáng tạo trong nhà trường.
“Tôi tin rằng, với sự đồng hành của Nhà nước, ngành Giáo dục, chính quyền địa phương và toàn xã hội, các trường chuyên nói chung và Trường THPT chuyên Nguyễn Trãi nói riêng sẽ thực hiện tốt sứ mệnh ươm tạo nhân tài, góp phần xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao cho sự phát triển của đất nước trong thời kỳ mới”, ông Lê Văn Lục bày tỏ.
