Đề Toán Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 đáp ứng '2 trong 1'

Đề có sự phân hóa hợp lý

Rời Điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang với tâm trạng thoải mái, thí sinh Nguyễn Lâm Bách cho biết, đề thi năm nay có sự phân hóa giữa các nhóm câu hỏi.

Phần lớn nội dung nằm trong chương trình đã được học và ôn tập nên em có thể hoàn thành bài thi ở mức bình thường. Theo nam sinh, đề có sự phân hóa nhưng nhìn chung bám sát chương trình học. Em làm bài tương đối ổn, những câu hỏi cơ bản và vận dụng em đều xử lý được.

Tại Điểm thi Trường THPT Phan Huy Chú (Hà Nội), thí sinh Nguyễn Minh Hưng cho biết, đề thi không quá bất ngờ. Các câu hỏi được sắp xếp từ dễ đến khó, giúp thí sinh từng bước tiếp cận và hoàn thành bài làm.

Theo Minh Hưng, có khoảng 70% số câu ở mức độ cơ bản và vận dụng. Những bạn học lực khá, nắm chắc kiến thức trong sách giáo khoa hoàn toàn có thể đạt điểm từ 7-8. Các câu cuối có tính phân loại nhưng không quá vượt sức của các bạn học sinh.

Một số thí sinh cho rằng, các câu hỏi vận dụng cao đòi hỏi khả năng suy luận và xử lý dữ liệu tốt hơn so với những năm trước. Tuy nhiên, đa số đều nhận định mức độ khó của các câu hỏi trong đề thi năm nay phù hợp với năng lực với từng thí sinh.

Dự thi ở Điểm thi Trường THPT Vĩnh Long (Phước Hậu, Vĩnh Long), thí sinh Trần Châu Khả Nhi cho biết, học lực môn Toán của em xếp loại khá, với đề thi năm nay em đánh giá là vừa sức và tự tin với khoảng 70% kết quả đúng. Còn 2 môn thi tự chọn là Lịch Sử và Địa lý, nữ sinh tự tin chinh phục kỳ thi này để đạt được kết quả như ý.

Với nhiều giáo viên, đề thi môn Toán năm nay được xây dựng theo hướng bám sát Chương trình Giáo dục phổ thông 2018. Thầy Hồ Đức Trung - giáo viên môn Toán, Trường THPT Ngô Quyền (Quảng Trị) nhận xét, đề có sự phân hóa hợp lý và phù hợp với mục tiêu xét tốt nghiệp THPT cũng như cung cấp dữ liệu cho các trường đại học sử dụng trong tuyển sinh.

Về cấu trúc, thầy Trung nhận thấy, đề gồm các dạng thức quen thuộc: trắc nghiệm nhiều lựa chọn, đúng – sai và trả lời ngắn, giúp đánh giá đa dạng năng lực của học sinh.

Nội dung trải đều ở các mạch kiến thức lớp 12, đồng thời có sự liên hệ với kiến thức lớp 10 và lớp 11 theo đúng tinh thần chương trình mới.

Nhiều bài toán gắn với thực tiễn

Thầy Trung phân tích, các câu hỏi ở mức độ nhận biết và thông hiểu chiếm tỷ lệ khá lớn, giúp học sinh có học lực trung bình có thể đạt được mục tiêu xét tốt nghiệp. Bên cạnh đó, đề xuất hiện một số câu vận dụng và vận dụng cao ở phần trả lời ngắn liên quan đến mô hình hóa toán học, xác suất, tối ưu hóa và hình học không gian, đòi hỏi học sinh phải có khả năng phân tích, lập luận và vận dụng kiến thức tổng hợp.

Theo thầy Trung, điểm đáng ghi nhận là đề tăng cường các bài toán gắn với thực tiễn như sản xuất, kinh doanh, năng lượng, y tế và đời sống. Qua đó, đánh giá năng lực giải quyết vấn đề thay vì chỉ kiểm tra kỹ năng tính toán thuần túy.

Từ đề thi Toán năm 2026 cho thấy, sự chuyển dịch rất rõ từ đánh giá kiến thức sang đánh giá năng lực. Thầy Nguyễn Anh Tú - giáo viên Tuyensinh247.com nhận thấy, nhiều câu hỏi được đặt trong các bối cảnh thực tiễn, yêu cầu học sinh đọc hiểu, phân tích và lựa chọn công cụ toán học phù hợp để giải quyết vấn đề.

Điều đó phù hợp với mục tiêu của Chương trình GDPT 2018 là hình thành năng lực vận dụng kiến thức chứ không chỉ ghi nhớ và tái hiện kiến thức. Tuy nhiên, đây cũng là thách thức cho nhiều thí sinh.

Đồng quan điểm, TS Bùi Ngọc Mai – Giảng viên, Khoa Kinh Doanh, Trường Đại học Anh Quốc Việt Nam (BUV) nhận xét, đề thi năm nay xuất hiện nhiều bài toán gắn với bối cảnh thực tiễn như cảnh báo sức khỏe, lưu trữ năng lượng từ hệ thống pin mặt trời hay tối ưu doanh thu nông sản.

Những câu hỏi này yêu cầu học sinh không chỉ thực hiện phép tính mà còn phải đọc hiểu tình huống, xác định các yếu tố quan trọng và lựa chọn công cụ toán học phù hợp.

Trong môi trường giáo dục đại học của Vương quốc Anh, sinh viên thường không được đánh giá đơn thuần qua khả năng áp dụng công thức, mà qua khả năng nhận diện vấn đề, xây dựng mô hình và diễn giải kết quả trong bối cảnh thực tế.

TS Bùi Ngọc Mai cho rằng, đề Toán 2026 đã tiến gần hơn tới cách tiếp cận đó. Vì vậy, đề vừa đáp ứng mục tiêu xét tốt nghiệp, vừa có khả năng phân loại thí sinh tốt hơn ở nhóm khá, giỏi.

So với năm 2025, TS Bùi Ngọc Mai nhận thấy, đề năm nay không khó hơn quá nhiều về mặt kỹ thuật, nhưng đòi hỏi tư duy và khả năng lập luận cao hơn. Nếu đề 2025 vẫn còn khá nhiều câu hỏi thuộc các dạng quen thuộc mà học sinh có thể nhận diện sau quá trình luyện tập, thì đề thi năm 2026 yêu cầu các em phải dành nhiều thời gian hơn để hiểu bối cảnh và xác định hướng tiếp cận trước khi giải.

Điểm đáng chú ý là sự phân hóa được tạo ra bởi chất lượng tư duy hơn là độ phức tạp của phép tính. Chẳng hạn, bài toán về hệ thống pin mặt trời không yêu cầu kỹ thuật tích phân quá khó, nhưng học sinh phải hiểu được ý nghĩa của mô hình toán học trong một tình huống thực tế.

Đây cũng là xu hướng thường thấy trong các đề A-Level của Anh, nơi khả năng lựa chọn và vận dụng công cụ toán học phù hợp được coi trọng không kém việc tìm ra đáp án cuối cùng.

Phổ điểm không biến động quá lớn

Không cho rằng phổ điểm trung bình sẽ biến động quá lớn vì phần lớn các câu hỏi cơ bản vẫn nằm trong khả năng của học sinh đạt chuẩn chương trình, nhưng TS Bùi Ngọc Mai dự đoán, nhóm điểm cao nhiều khả năng sẽ có sự thay đổi đáng kể.

Do đề thi yêu cầu nhiều hơn về đọc hiểu, lập luận và vận dụng kiến thức trong bối cảnh thực tế, số lượng thí sinh đạt từ 8 điểm trở lên có thể giảm so với năm 2025. Đặc biệt, số điểm 10 nhiều khả năng sẽ thấp hơn đáng kể.

Nếu dự báo này trở thành hiện thực, phổ điểm năm nay sẽ phản ánh rõ hơn sự khác biệt về năng lực giữa các nhóm thí sinh và hỗ trợ tốt hơn cho mục tiêu phân loại phục vụ tuyển sinh đại học.

Còn với thầy Hồ Đức Trung, đây là đề thi có tính phân loại tốt, độ khó ở mức hợp lý. Dự kiến phổ điểm sẽ tập trung chủ yếu trong khoảng 6,5 – 8 điểm, số lượng điểm tuyệt đối không nhiều nhưng vẫn có cơ hội cho những học sinh có năng lực nổi trội thể hiện khả năng của mình.

Phân tích cụ thể vào đề thi mã đề 0120 môn Toán, thầy Nguyễn Anh Tú nhận thấy, cấu trúc đề thi có sự tương đồng so với đề chính thức năm 2025. Theo đó, cấu trúc đề thi gồm 3 phần: trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn có 12 câu, phần trắc nghiệm đúng sai có 4 câu, mỗi câu 4 ý và phần trắc nghiệm trả lời ngắn có 6 câu.

Theo thầy Anh Tú, đề thi tương đối dễ thở và nhẹ nhàng hơn so với đề chính thức của năm học 2024 - 2025. Đề không xuất hiện những bài toán biến đổi phức tạp hoặc các kỹ thuật giải quá đặc biệt, nhưng lại yêu cầu khả năng phân tích đề bài và lựa chọn mô hình giải quyết phù hợp. Câu phân loại chặn điểm 10 có độ khó đủ cao để phân loại những học sinh xuất sắc.

Thầy Tú nhận định, học sinh trung bình chủ yếu đạt 5 điểm, học sinh khá có thể được 6-7 điểm, học sinh giỏi hơn có thể 8 và trên 8 điểm. Với đề này thì phải cực giỏi, hiểu bản chất vấn đề, tư duy tốt và luyện tập đủ nhiều mới đạt 9 -10 điểm.

“Dự đoán điểm trung bình của môn Toán năm 2026 là 5,5 - 6 điểm, cao hơn so với năm 2025 (4,78 điểm)”, thầy Tú nhận định và dự đoán điểm trung bình của môn Toán năm 2026 dao động từ 5,5 - 6 điểm (năm 2025 là 4,78). Điểm thí sinh đạt được nhiều nhất là 6 điểm.

Cho rằng, đề có tính phân loại tương đối cao, giáo viên Tuyensinh247.com nhấn mạnh, đề dùng để xét tốt nghiệp THPT tương đối tốt và hoàn toàn có thể dùng làm cơ sở xét tuyển đại học, cao đẳng.

Lưu ý đến học sinh 2K9

Nhắn gửi đến học sinh 2K9 chuẩn bị ôn tập hiệu quả cho Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2027, thầy Nguyễn Anh Tú lưu ý, các em cần tranh thủ vừa học bài mới vừa ôn tập lại các kiến thức và bài toán của khối 11, khối 10 vì đề thi rất có thể gồm khối lượng kiến thức của cả 3 năm học này, đặc biệt tới môn Toán lớp 12, vì đây là kiến thức chủ đạo trong đề.

Bên cạnh đó, học sinh cần có kế hoạch ôn tập và lộ trình học tập hợp lý, hiệu quả ngay từ đầu năm học. Các em cần xác định khả năng và mục tiêu của mình để học đúng trọng tâm nhất, đạt chất lượng cao nhất, tránh học tủ, học tràn lan, tăng cường luyện tập các câu hỏi trắc nghiệm và trau dồi, lĩnh hội các kĩ năng sử dụng máy tính cầm tay, các kĩ năng giải nhanh trắc nghiệm.