Đề thi lại môn Vật lí chú trọng khả năng vận dụng kiến thức, bảo đảm độ phân hóa

GD&TĐ - Giáo viên nhận định đề thi môn Vật lí, Kỳ thi lại tốt nghiệp THPT 2026 ở Tuyên Quang chú trọng đánh giá tư duy, mang tính thực tiễn và bảo đảm phân hóa.

Thí sinh thi tốt nghiệp THPT năm 2026.
Thí sinh thi tốt nghiệp THPT năm 2026.

Thầy Phạm Khắc Vũ - Giáo viên môn Vật lí, Trường THPT Chuyên Lương Văn Tụy, tỉnh Ninh Bình: Đề thi có nhiều câu hỏi mang tính thực tiễn, có độ phân hóa tốt

Đề thi lại môn Vật lí, Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 bám sát nội dung Chương trình GDPT 2018, có khả năng phân hóa tốt. Trong hai năm gần đây, đề thi đã có sự cải thiện rõ rệt, đó là giảm hẳn mức độ tính toán phức tạp; thay vào đó, các câu hỏi mang tính thực tiễn cao, học sinh vận dụng lý thuyết đã học để giải thích các hiện tượng thực tế, thậm chí có thể bố trí thí nghiệm để kiểm nghiệm lại các định luật vật lí. Đây là yêu cầu rất quan trọng, thể hiện tinh thần “học đi đôi với hành” trong Chương trình GDPT 2018.

Đề thi bảo đảm mức độ phân hóa. Để làm tốt đề thi, học sinh phải nắm chắc các hiện tượng vật lí đã được học, đồng thời biết vận dụng linh hoạt, sáng tạo để giải thích các hiện tượng trong thực tế, trong cuộc sống hằng ngày. Theo cá nhân tôi, đề thi ngày càng gần với cuộc sống hơn.

1.jpg
Thầy Phạm Khắc Vũ.

Để đạt điểm 9 đến điểm 10, ngoài kiến thức nền tảng tốt, học sinh phải có khả năng suy luận tốt, tốc độ phản ứng nhanh với câu hỏi trong thời gian 50 phút. Thêm vào đó, để có điểm cao, học sinh cũng phải có năng lực thực hành, không chỉ nắm lí thuyết suông; khả năng sử dụng các phép toán bổ trợ cho việc tính toán các đại lượng vật lí cũng phải linh hoạt.

Đề thi lần này và đề thi trong Kỳ thi tốt nghiệp THPT diễn ra tháng 6/2026 bảo đảm đầy đủ nội dung của 4 chương: Vật lí nhiệt, Khí lí tưởng, Từ trường, Vật lí hạt nhân trong chương trình Vật lí lớp 12. Các đơn vị kiến thức cũng được đưa vào tương đương; câu hỏi có sự thay đổi nhưng vẫn bảo đảm tương đương về mức độ nhận thức.

Cá nhân tôi thấy đề thi lần này và đề thi lần trước tương đương và bảo đảm công bằng cho các thí sinh dự thi.

Cô Hoàng Thị Lan Hương, Trường THPT Chuyên Nguyễn Huệ, TP. Hà Nội: Đề chú trọng khả năng tư duy, đánh giá được khả năng vận dụng kiến thức của học sinh

Đề thi có phạm vi kiến thức được phân bố tương đối đồng đều, tập trung vào những nội dung trọng tâm của chương trình lớp 12, phù hợp với Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 và định hướng đánh giá của chương trình.

Một điểm đáng chú ý là đề không đặt nặng những yêu cầu tính toán phức tạp mà chú trọng khả năng tư duy về các hiện tượng vật lí. Đề có những câu hỏi gắn với thực tiễn, yêu cầu vận dụng kiến thức và đề cập đến nội dung thí nghiệm, thực hành. Đây cũng là những nội dung giúp đánh giá khả năng vận dụng kiến thức vật lí của học sinh, thay vì chỉ tập trung vào tính toán.

Về khả năng phân hóa, tôi đánh giá đề có sự phân hóa tốt giữa các nhóm học sinh. Với học sinh có năng lực ở mức trung bình, mức điểm 5-6 là phù hợp; học sinh khá có thể đạt khoảng 7-8 điểm; học sinh giỏi có thể đạt mức 8,5-9 điểm. Để đạt trên 9 điểm, học sinh cần có năng lực tốt hơn và đáp ứng được những yêu cầu kiến thức ở mức độ cao.

So với đề thi của Kỳ thi tốt nghiệp THPT diễn ra tháng 6/2026, nội dung kiến thức và độ khó của hai đề tương đương nhau. Đồng thời, đề lần này vẫn bảo đảm khả năng phân hóa, từ nhóm học sinh trung bình, khá, giỏi đến những học sinh có năng lực ở mức cao.

Thầy Lê Xuân Long, Phó Hiệu trưởng Trường THPT Anhxtanh, Hà Nội: Nhiều câu hỏi có ý nghĩa trong cả thực tiễn và khoa học

Đề thi bám sát yêu cầu cần đạt của môn học, bao quát được hầu hết các tiêu chí và biểu hiện của các thành phần năng lực môn Vật lí. Đề có sự tương đồng về cấu trúc, định dạng, phạm vi kiến thức, độ khó và khả năng phân hóa so với đề thi trong Kỳ thi tốt nghiệp THPT tháng 6.

Ở phần I, 18 câu đầu đều là các câu hỏi lí thuyết, được phân bố đều theo 4 chủ đề của chương trình Vật lí lớp 12. Tương tự đề thi lần thứ nhất, có nhiều câu hỏi đề cập gián tiếp nhưng bản chất là kiến thức của lớp 10 và lớp 11. Phần này chủ yếu kiểm tra kiến thức nền tảng và khả năng nhận diện bản chất các quá trình vật lí, đòi hỏi học sinh phải hiểu bản chất chứ không chỉ học thuộc. Trong 18 câu đầu, Câu 3 là câu có độ phân hóa tốt nhất.

Phần II tương tự đề thi lần thứ nhất, gồm 4 câu thuộc 4 chủ đề của chương trình lớp 12. Trong đó, có 2 câu hỏi về tiến trình khoa học: Câu 1 thuộc phần nhiệt và câu 3 thuộc phần hạt nhân. Cả 4 câu hỏi của phần này có độ khó tương tự 4 câu của đề thi lần thứ nhất. Riêng câu 2 yêu cầu kết hợp kiến thức của cả lớp 10 và lớp 12.

Phần III gồm 3 câu hỏi chùm thuộc 3 chủ đề: nhiệt, từ và vật lí hạt nhân; mỗi câu gồm 2 lệnh hỏi, tương tự đề thi lần thứ nhất. Các câu hỏi vẫn nhấn mạnh bản chất vật lí, thay vì yêu cầu học sinh giải những bài tính toán phức tạp dưới “cái vỏ” vật lí.

Các câu hỏi về từ và vật lí hạt nhân đều có bối cảnh hay, có ý nghĩa trong cả thực tiễn và khoa học. Các bối cảnh được diễn đạt ngắn gọn, thí sinh có thể đọc và hiểu ngay. Đặc biệt, bối cảnh của câu hỏi về vật lí hạt nhân khá thú vị khi đề bài đề cập tới những nét vẽ bằng than củi do người Anasazi vẽ vào thời kỳ xảy ra một vụ “nổ siêu tân tinh”.

Tin tiêu điểm

Đừng bỏ lỡ

Khai mạc Ngày Lữ hành Việt Nam lần thứ II năm 2026.

Gia Lai không ưu tiên giữ chân du khách

GD&TĐ - Ngày Lữ hành Việt Nam quy tụ hơn 550 đại biểu, mở ra cơ hội kết nối doanh nghiệp, sản phẩm du lịch của Gia Lai với thị trường khách quốc tế.