Trong khi Pháp, Tây Ban Nha và Đức đang cố gắng vượt qua những bất đồng về dự án Hệ thống Không quân Chiến đấu Tương lai (FCAS) để chế tạo một loại máy bay chiến đấu thế hệ mới, Anh, Ý và Nhật Bản đang dần tiến lên với chương trình chung của riêng họ để phát triển một tiêm kích thế hệ thứ sáu tiên tiến - Chương trình Không quân Chiến đấu Toàn cầu (GCAP).
Do đó nhu cầu sản xuất nguyên mẫu đầu tiên vào năm 2027, với mục tiêu đưa vào sử dụng phương tiện mới trong năm 2035, thường xuyên được nêu ra.
Thoạt nhìn, Dự án GCAP có vẻ đang đi đúng hướng, nhưng điều này lại gây hiểu lầm. Theo tờ Analisi Difesa, trích dẫn từ báo cáo từ Bộ Quốc phòng Ý, chi phí phát triển đã tăng gấp 3 lần trong vòng 5 năm, từ 6 tỷ euro năm 2021 lên 18,6 tỷ euro hiện nay.
Giới chức quân sự giải thích rằng việc tăng giá như vậy không phải do đầu tư vào việc triển khai năng lực công nghiệp để phát triển chương trình, mà do "nghiên cứu, thử nghiệm, phát triển và thiết kế công nghệ".
Theo các nguồn tin từ hãng thông tấn ANSA, những gì diễn ra bắt nguồn từ "những tiến bộ nhanh chóng trong trí tuệ nhân tạo" và trên hết là giá các khoáng sản thiết yếu tăng cao.
Theo MILEX - một tổ chức theo dõi chi tiêu quân sự của Ý, chương trình GCAP, yêu cầu cung cấp 90 máy bay, sẽ tốn kém hơn dự án phát triển tiêm kích F-35A/B của Mỹ, vì chi phí nói trên (18,6 tỷ euro) không bao gồm việc mua máy bay, mà giá của nó vẫn chưa được công bố.
Tuy nhiên chính phủ Ý tin rằng những hệ quả về kinh tế và công nghiệp sẽ rất đáng kể, kỳ vọng sẽ có tác động tích cực đến toàn bộ ngành công nghiệp quốc phòng quốc gia.
Anh và Ý đã đầu tư mỗi bên 2 tỷ euro vào dự án này, và dự kiến sẽ chi thêm 12 tỷ euro nữa trong 10 năm tới. Trong mọi trường hợp, sự gia tăng đáng kể giá thành phát triển giải thích lý do London và Rome muốn tìm kiếm các đối tác mới.
Chính vì vậy họ kêu gọi Đức tham gia GCAP, Bộ trưởng Quốc phòng Ý Guido Crosetto đã phát biểu về vấn đề này: "Càng nhiều quốc gia hợp tác, quy mô đầu tư càng lớn, chúng ta càng có thể tập hợp được nhiều chuyên môn hơn, và lợi ích kinh tế càng cao. Quy mô đơn đặt hàng càng lớn - chi phí càng thấp".
