Đại học vùng trọng điểm
Trong chiến lược phát triển vùng Trung du và miền núi phía Bắc, giáo dục đại học, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo đang trở thành những động lực then chốt. Với vai trò là đại học vùng trọng điểm, Đại học Thái Nguyên không chỉ thực hiện sứ mệnh đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao mà còn góp phần quan trọng trong nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững cho các địa phương trong khu vực.
Giai đoạn 2020-2025 đánh dấu nhiều kết quả nổi bật của Đại học Thái Nguyên trong công tác đào tạo. Theo thống kê, Đại học đã đào tạo gần 45.000 người tốt nghiệp các trình độ, trong đó sinh viên đến từ các tỉnh Trung du và miền núi phía Bắc chiếm gần 80% tổng số sinh viên tốt nghiệp đại học.
Đáng chú ý, khoảng 35% người học là đồng bào dân tộc thiểu số. Ở bậc sau đại học, số lượng học viên tốt nghiệp đến từ các tỉnh trong vùng đạt gần 5.000 người, chiếm hơn 75% tổng số học viên sau đại học của đại học.
Những con số này cho thấy vai trò đặc biệt của Đại học Thái Nguyên trong việc tạo cơ hội học tập cho người học vùng khó khăn, vùng sâu, vùng xa, đồng thời cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao cho hệ thống chính trị, giáo dục, y tế và doanh nghiệp tại địa phương.
Nhiều năm qua, Đại học Thái Nguyên luôn chú trọng thực hiện chính sách đào tạo cho cán bộ vùng dân tộc thiểu số thông qua các chương trình cử tuyển, đào tạo theo địa chỉ và dự bị đại học.
Đại học đã tiếp nhận 325 sinh viên cử tuyển và đào tạo theo địa chỉ từ các địa phương trong vùng; trong đó có 208 sinh viên thuộc khối ngành y dược. Đồng thời, 204 sinh viên là người dân tộc thiểu số được tiếp nhận và đào tạo chuyển tiếp từ hệ dự bị đại học.
Không chỉ tập trung đào tạo chính quy, Đại học Thái Nguyên còn tổ chức các chương trình đào tạo thạc sĩ theo định hướng ứng dụng tại nhiều địa phương như Tuyên Quang, Lào Cai, Điện Biên, Lai Châu, Thái Nguyên… Mô hình đào tạo gắn với thực tiễn địa phương giúp người học nâng cao năng lực chuyên môn ngay tại cơ sở, đồng thời góp phần giải quyết bài toán thiếu hụt nhân lực chất lượng cao ở khu vực miền núi.
Thực tế cho thấy, phần lớn sinh viên và học viên tốt nghiệp từ Đại học Thái Nguyên đã phát huy hiệu quả kiến thức được đào tạo trong thực tiễn sản xuất, quản lý và đời sống. Nhiều người hiện là cán bộ chủ chốt tại địa phương, giáo viên, bác sĩ, kỹ sư hay doanh nhân đang trực tiếp đóng góp vào sự phát triển của vùng Trung du và miền núi phía Bắc.
Nỗ lực đồng hành cùng các địa phương
Song song với đào tạo, hoạt động nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ của Đại học Thái Nguyên ngày càng khẳng định vai trò đồng hành cùng các địa phương. Hiện nay, Đại học đã ký kết hợp tác toàn diện với 14 tỉnh trong khu vực về đào tạo, nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ.
Mỗi năm, Đại học Thái Nguyên triển khai trung bình từ 20 đến 30 đề tài, dự án với các địa phương, tổng kinh phí khoảng 70-80 tỷ đồng. Nhiều đề tài nghiên cứu đã được ứng dụng hiệu quả vào thực tiễn, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế, giảm nghèo bền vững và phát triển nông nghiệp hàng hóa.
Các lĩnh vực nghiên cứu tập trung vào kinh tế nông nghiệp, phát triển cây công nghiệp, cây dược liệu, cây ăn quả và cây ngắn ngày tại các địa phương như Lào Cai, Cao Bằng, Tuyên Quang hay Thái Nguyên. Đây đều là những hướng nghiên cứu sát với điều kiện thực tiễn, giúp phát huy thế mạnh sản phẩm nông nghiệp đặc trưng của từng địa phương, nâng cao giá trị kinh tế và tăng thu nhập cho người dân.
Riêng tại tỉnh Thái Nguyên, giai đoạn 2021-2025, Đại học Thái Nguyên đã chủ trì 86 trong tổng số 247 nhiệm vụ khoa học công nghệ cấp tỉnh với tổng kinh phí hỗ trợ từ ngân sách hơn 100 tỷ đồng. Trong đó, 59 nhiệm vụ đã được nghiệm thu và nhiều kết quả được ứng dụng trực tiếp vào sản xuất, quản lý và đời sống.
Đặc biệt, tỉnh Thái Nguyên đã đặt hàng 7 nhiệm vụ khoa học công nghệ trọng điểm cùng nhiều đề tài nghiên cứu khác theo nhu cầu thực tiễn. Nhiều kết quả nghiên cứu sau đó được chuyển giao cho các sở, ngành và đơn vị liên quan khai thác, sử dụng hiệu quả.
Trong bối cảnh chuyển đổi số và phát triển kinh tế tri thức diễn ra mạnh mẽ, Đại học Thái Nguyên đang tích cực đổi mới chương trình đào tạo, đẩy mạnh phát triển nguồn nhân lực công nghệ cao. Đại học tập trung đào tạo các lĩnh vực mới như trí tuệ nhân tạo, công nghệ bán dẫn và chuyển đổi số nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển của địa phương và doanh nghiệp.
Đáng chú ý, các chương trình “Bình dân học AI”, “Bình dân học vụ số” do tỉnh Thái Nguyên phối hợp với Đại học Thái Nguyên triển khai đã thu hút hơn 400.000 lượt người tham gia. Các hoạt động này góp phần lan tỏa tri thức số, nâng cao kỹ năng công nghệ cho cộng đồng và thúc đẩy xây dựng xã hội số tại địa phương.
Năm 2024, chỉ số chuyển đổi số DTI của tỉnh Thái Nguyên nằm trong nhóm 10 địa phương dẫn đầu cả nước; đồng thời chỉ số đổi mới sáng tạo đứng đầu khu vực Trung du và miền núi phía Bắc. Trong kết quả chung ấy có đóng góp quan trọng của đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học từ Đại học Thái Nguyên.
Theo Bí thư Tỉnh ủy Thái Nguyên Trịnh Xuân Trường, Thái Nguyên là trung tâm giáo dục, đào tạo và y tế lớn của vùng Trung du và miền núi phía Bắc, trong đó Đại học Thái Nguyên giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo.
Tỉnh Thái Nguyên xác định mô hình liên kết “Nhà nước – Nhà trường – Doanh nghiệp” là định hướng xuyên suốt trong phát triển khoa học công nghệ và nguồn nhân lực. Theo đó, các nhiệm vụ nghiên cứu cần xuất phát từ nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp và địa phương, có sự định hướng, đặt hàng từ phía Nhà nước và sự tham gia chủ động của Đại học Thái Nguyên.
PGS.TS Hoàng Văn Hùng – Giám đốc Đại học Thái Nguyên khẳng định: Đại học luôn xác định nhiệm vụ trọng tâm là tư vấn chính sách phát triển kinh tế - xã hội cho các tỉnh vùng Trung du và miền núi phía Bắc.
Thông qua việc phối hợp với nhiều cơ quan trung ương và địa phương Đại học Thái Nguyên đã tổ chức hội thảo khoa học, khảo sát thực tiễn và xây dựng các đề án phát triển kinh tế vùng, nông nghiệp, đào tạo nghề, xây dựng nông thôn mới và bảo vệ môi trường.
Với những đóng góp toàn diện trong đào tạo, nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ, Đại học Thái Nguyên đã và đang tiếp tục khẳng định vai trò là trung tâm tri thức hàng đầu của vùng Trung du và miền núi phía Bắc. Đồng hành cùng các địa phương trong phát triển kinh tế - xã hội, đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế.
