Đại học, doanh nghiệp bàn lời giải chuyển đổi số giáo dục trong kỷ nguyên AI

Trường Công nghệ số liên ngành thuộc ĐH Phenikaa phối hợp cùng FPT và Cisco tổ chức hội thảo "Chuyển đổi số trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo: Giải pháp và nguồn lực". Hội thảo có sự tham gia của đại diện Bộ GD&ĐT, các trường đại học và doanh nghiệp công nghệ lớn.

Phát biểu khai mạc, GS.TS Nguyễn Văn Hiếu - Phó Giám đốc ĐH Phenikaa, Phụ trách Trường Công nghệ số liên ngành Phenikaa cho rằng, ngày nay AI không còn là công cụ hỗ trợ đơn thuần mà đã trở thành "hạ tầng tri thức mới", tác động trực tiếp đến giảng dạy, nghiên cứu, quản trị và cá nhân hóa đào tạo.

Thách thức lớn nhất hiện nay không phải là thiếu công cụ AI mà là thiếu mô hình quản trị AI có khả năng triển khai đồng bộ toàn tổ chức.

Theo GS.TS Nguyễn Văn Hiếu, các trường cần chuyển từ tư duy ứng dụng công nghệ đơn lẻ sang xây dựng hệ sinh thái đại học số thông minh, nơi dữ liệu, nền tảng số, AI và con người vận hành trong một cấu trúc thống nhất.

TS. Tô Hồng Nam - Phó Cục trưởng Cục Khoa học, Công nghệ và Thông tin (Bộ GD&ĐT) nhấn mạnh, "dùng chung và chia sẻ" là đột phá cốt lõi cần ưu tiên. Bộ GD&ĐT đang thúc đẩy cơ sở dữ liệu EMIS và mô hình MOOC dành riêng cho giáo dục đại học Việt Nam theo hướng tương tự Coursera, hướng đến chia sẻ tài nguyên và công nhận tín chỉ lẫn nhau.

Thay vì mỗi trường tự xây trung tâm dữ liệu riêng lẻ tốn kém, TS. Tô Hồng Nam khuyến nghị chuyển sang hạ tầng cloud linh hoạt với cam kết bảo mật rõ ràng từ nhà cung cấp.

Ông cũng khẳng định, năng lực số của giảng viên và sinh viên chính là yếu tố then chốt quyết định hiệu quả chuyển đổi số, không phải bản thân hệ thống công nghệ.

TS. Nguyễn Duy Hải - Chánh Văn phòng Trường Công nghệ số liên ngành, Giám đốc Chương trình đào tạo Hệ thống thông tin quản lý ĐH Phenikaa chỉ ra, hầu hết các trường mới dừng ở mức ứng dụng công nghệ thay vì tái cấu trúc vận hành dựa trên dữ liệu.

Để hiện thực hóa mô hình đại học thông minh, cần tối ưu hóa năm nhóm chức năng cốt lõi gồm quản trị học thuật, trải nghiệm người học, nguồn lực vận hành, nghiên cứu đổi mới và kết nối doanh nghiệp, song song với chuẩn hóa khoảng 500 quy trình số và xây dựng hành lang pháp lý quản trị AI.

TS. Nguyễn Duy Hải cũng cho biết, thị trường đang thiếu trầm trọng đội ngũ "kiến trúc sư vận hành", những người vừa hiểu công nghệ AI vừa hiểu sâu về giáo dục. "AI chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi dữ liệu được liên thông, chuẩn hóa và tích hợp trong toàn bộ hệ sinh thái nhà trường", TS. Hải nhấn mạnh.

Từ góc nhìn doanh nghiệp, ông Đào Văn Thịnh - Giám đốc Khối Dịch vụ Hạ tầng số FPT IS, Tập đoàn FPT cho biết Việt Nam hiện nằm trong nhóm thị trường EdTech tăng trưởng nhanh của khu vực. FPT đang phát triển nhiều nền tảng phục vụ giáo dục như VioEdu, Khaothi.Online, CodeLearn hay Meduverse nhằm hỗ trợ cá nhân hóa học tập và tổ chức thi trực tuyến.

Trong khi đó, ông Hồ Hữu Thắng - Giám đốc Công nghệ Cisco Việt Nam nhận diện ba thách thức lớn khi triển khai AI gồm hạ tầng tính toán, niềm tin dữ liệu và khả năng xử lý lượng dữ liệu ngày càng lớn. Đại diện Cisco cho rằng các cơ sở giáo dục cần đầu tư hạ tầng sẵn sàng cho AI, đồng thời tăng cường khả năng bảo mật và phục hồi số.

Phiên tọa đàm mở với sự tham gia của đại diện Bộ GD&ĐT, ĐH Phenikaa, FPT, Cisco và đông đảo sinh viên xoay quanh những câu hỏi cốt lõi: Đại học thông minh sẽ trông như thế nào trong 5 đến 10 năm tới? Sinh viên cần năng lực gì để không bị thay thế bởi AI? Làm thế nào cân bằng giữa đổi mới và bảo vệ dữ liệu?

Điểm chung trong phản hồi của các chuyên gia: năng lực tư duy phản biện với AI, bao gồm khả năng đặt câu hỏi ngược và kiểm chứng kết quả, là kỹ năng không thể thiếu. Chuyển đổi số giáo dục không còn là xu hướng tương lai mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc ngay trong hiện tại.

Trong khuôn khổ chương trình, sinh viên còn được trải nghiệm các nền tảng công nghệ giáo dục, mô hình lớp học thông minh, ứng dụng AR/VR và các giải pháp hỗ trợ dạy học bằng AI tại không gian triển lãm công nghệ của FPT.