Ngày 15/7, UBND xã Duy Nghĩa (TP Đà Nẵng), Văn phòng đại diện Báo Lao động miền Trung và Hội Khoa học Lịch sử TP Đà Nẵng tổ chức Chương trình Tọa đàm khoa học với chủ đề "Bảo tồn và phát huy giá trị cảng thị cổ Trung Phường gắn với phát triển du lịch văn hóa vùng Đông Nam Đà Nẵng".
Trung Phường là cảng thị cổ, hình thành trước và tiền đề cho đô thị cổ Hội An (Quảng Nam cũ, nay là TP Đà Nẵng), nhưng vì nhiều lý do lịch sử khác nhau, đã lụi tàn và chỉ còn là trầm tích.
Tại buổi tọa đàm, các nhà nghiên cứu lịch sử, khảo cổ học, các học giả và chuyên gia văn hóa, du lịch, quy hoạch... cùng nhà quản lý thảo luận, đưa ra các kiến giải, tìm hướng bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa, lịch sử của cảng thị cổ Trung Phường.
Buổi tọa đàm cũng tập trung thảo luận các giải pháp, hành động cụ thể. Trọng tâm là đề xuất những ý tưởng, định hướng cho việc điều chỉnh quy hoạch, tích hợp vào quy hoạch chung của Đà Nẵng sau khi sáp nhập, tiến tới xúc tiến đầu tư, kêu gọi các dự án tiềm năng để cùng "đánh thức" vùng di sản, tạo động lực phát triển du lịch, nâng cao đời sống người dân địa phương, phát triển kinh tế xã hội vùng Đông Nam Đà Nẵng.
Tại tọa đàm, bà Nguyễn Thị Anh Thi - Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng nhấn mạnh, trong bối cảnh Đà Nẵng đang bước vào giai đoạn phát triển mới với không gian mở rộng và định hướng xây dựng trở thành trung tâm kinh tế, văn hóa, du lịch, đổi mới sáng tạo của khu vực, việc bảo tồn và phát huy các giá trị di sản ngày càng có ý nghĩa quan trọng. Và trong dòng chảy ấy, cảng thị cổ Trung Phường có một vị trí đặc biệt.
Đại diện lãnh đạo UBND TP Đà Nẵng đề nghị các sở, ban ngành và các nhà khoa học, chuyên gia tiếp tục nghiên cứu, khảo cổ, sưu tầm tư liệu nhằm nhận diện đầy đủ hơn giá trị lịch sử, khảo cổ, văn hóa và thương mại của Cảng thị cổ Trung Phường; từng bước hoàn thiện cơ sở khoa học phục vụ công tác bảo tồn lâu dài.
"Cạnh đó, xây dựng tư duy bảo tồn gắn với phát triển. Mỗi giá trị lịch sử cần được đặt trong không gian phát triển của thành phố, gắn kết với quy hoạch, du lịch, giáo dục và chuyển đổi số, để di sản vừa được gìn giữ, vừa tiếp tục tạo ra giá trị mới cho cộng đồng. Tăng cường liên kết không gian di sản, hình thành các tuyến trải nghiệm văn hóa kết nối Trung Phường với Hội An, Mỹ Sơn, Cù Lao Chàm và các điểm đến ven sông Thu Bồn, góp phần đa dạng hóa sản phẩm du lịch...", bà Thi yêu cầu.
Trung Phường nằm ở vùng hạ lưu sông Thu Bồn (Quảng Nam cũ), trên địa bàn xã Duy Nghĩa, thuộc dải đất ven biển đông nam của vùng đất Duy Xuyên xưa, gần cửa Đại Chiêm (cửa Đại). Đây là điểm cuối của hữu ngạn sông Thu Bồn trước khi đổ ra Biển Đông. Vị trí ấy hội đủ những điều kiện mà một cảng thị cổ cần có sông sâu để tàu thuyền ra vào, có cửa biển thông thương, lại là nơi gặp gỡ giữa tuyến đường thủy nội địa từ miền núi trung du xuôi về và tuyến hàng hải ven bờ nối ra các thương cảng quốc tế.
Về mặt địa lý, kinh tế, Trung Phường là một mắt xích trong mạng lưới đường thủy đặc thù của xứ Quảng: sông Thu Bồn - cửa Đại - Hội An - Cù Lao Chàm, và xa hơn là các tuyến hải thương trên Biển Đông. Hàng hóa của cả một vùng rộng lớn gốm sứ, nông sản, lâm sản, thủy sản, hàng thủ công, và đặc biệt là những đặc sản có giá trị cao như tơ lụa, quế, cau, trầm hương theo dòng Thu Bồn tụ về vùng cửa biển để trao đổi với tàu buôn nước ngoài.
