Ngày 30/1, tại TP Huế, "Diễn đàn truyền thông huy động sự tham gia của cộng đồng và các bên liên quan trong bảo tồn đa dạng sinh học bền vững" thuộc khuôn khổ Dự án MiB-GBF đã diễn ra.
Sự kiện do Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Huế chủ trì, phối hợp với Báo Nông nghiệp và Môi trường, Tổ chức Quốc tế về Bảo tồn Thiên nhiên (WWF-Việt Nam) tổ chức với gần 120 đại biểu từ các cơ quan quản lý nhà nước, chính quyền địa phương, các tổ chức xã hội và đại diện cộng đồng đang trực tiếp làm công tác bảo tồn tại miền Trung.
Tại đây, thông điệp "bảo tồn thiên nhiên là trách nhiệm và quyền lợi của chính con người" đã được lan tỏa mạnh mẽ.
Ông Nguyễn Đại Anh Tuấn, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn TP Huế, khẳng định rằng địa phương đang hướng tới một mô hình phát triển hài hòa, nơi con người và thiên nhiên cùng chung sống bền vững thông qua các kế hoạch đầu tư phù hợp và sự chung tay của toàn xã hội.
Một trong những điểm sáng trong công tác bảo tồn tại TP Huế những năm qua chính là việc thiết lập các cơ chế theo hướng trao quyền cho người dân.
Chi cục Kiểm lâm địa phương đã thành lập các nhóm bảo tồn cộng đồng với thành phần nòng cốt là những người có uy tín như già làng, trưởng bản, cùng sự tham gia năng động của thanh niên và hội phụ nữ.
Sự thay đổi quan trọng nhất nằm ở cách tiếp cận. Từ “Cán bộ nói - dân nghe” sang mô hình “Cộng đồng nói - cộng đồng thay đổi”. Với vai trò “hạt nhân”, các nhóm cộng đồng không chỉ tham gia tuần tra, giám sát rừng hay tháo gỡ bẫy động vật mà còn trực tiếp vận động, đối thoại với từng hộ gia đình về việc chấm dứt săn bắt, mua bán và tiêu thụ động vật hoang dã.
Theo ông Lê Ngọc Tuấn, Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm TP Huế, khi thông điệp bảo tồn được truyền tải bằng chính ngôn ngữ, phong tục và uy tín của người trong bản, mức độ tin cậy sẽ cao hơn nhiều so với các mệnh lệnh hành chính. Điều này giúp mạng lưới truyền thông cơ sở duy trì sức sống lâu dài ngay cả khi các dự án hỗ trợ kết thúc.
Hiệu quả của việc huy động cộng đồng đã được chứng minh qua những kết quả cụ thể như: tổ chức hơn 60 sự kiện truyền thông và tập huấn cho hơn 3.000 người dân địa phương; huy động gần 200 cơ sở dịch vụ ký cam kết "Nói không với động vật hoang dã"; gần 1.400 người tham gia thảo luận chuyên sâu về các sáng kiến bảo tồn đa dạng sinh học.
Để ghi nhận những nỗ lực này, 8 nhóm cộng đồng và cá nhân tiêu biểu đã được tuyên dương vì những thành tích xuất sắc trong giai đoạn 2020 - 20256. Có thể kể đến những gương mặt điển hình như: Ông Nguyễn Thanh Tú với Tổ bảo tồn tự nguyện voọc gáy trắng Tuyên Hóa, Đội tuần tra bảo vệ rừng cơ động tại Khu Dự trữ Thiên nhiên Sao La, hay Nhóm tiên phong bảo tồn chà vá chân xám tại Quảng Nam.
Hướng tới tương lai, Dự án MiB-GBF (Thúc đẩy sự tham gia của cộng đồng trong thực hiện mục tiêu Khung đa dạng sinh học toàn cầu) sẽ tiếp tục được triển khai tại Quảng Trị, TP Huế và TP Đà Nẵng.
Với sự tài trợ và phối hợp của WWF-Việt Nam, dự án đặt mục tiêu hỗ trợ các cộng đồng triển khai những sáng kiến mới và duy trì các mô hình hiệu quả đã có.
Ông Hoàng Xuân Huy, Giám đốc Đối ngoại WWF-Việt Nam, tin tưởng rằng sự hợp tác chặt chẽ giữa các bên sẽ giúp công tác bảo tồn đi vào chiều sâu, mang lại giá trị lâu dài cho cả hệ sinh thái và sinh kế của con người.
