Ngày 9/9, Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tỉnh Quảng Trị tổ chức Hội thảo xác minh, kết luận thông tin về liệt sĩ, mộ liệt sĩ tại khu vực Cồn Tiên, xã Cồn Tiên, tỉnh Quảng Trị.
Khai mạc hội thảo, ông Lê Văn Bảo, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị, Trưởng Ban Chỉ đạo tỉnh cho biết, giai đoạn 1965-1968, Cồn Tiên là một cứ điểm có vị trí đặc biệt quan trọng trên tuyến Đường 9 - Bắc Quảng Trị.
Nơi đây, quân và dân ta liên tục tổ chức các hoạt động chiến đấu, từng bước làm suy yếu và vô hiệu hoá căn cứ Cồn Tiên - hệ thống phòng thủ kiên cố của đối phương.
Qua nhiều năm, lực lượng chức năng đã tìm kiếm, quy tập nhiều hài cốt liệt sĩ tại khu vực này. Tuy nhiên, các tài liệu lịch sử, thông tin từ nhân chứng và kết quả khảo sát thực địa cho thấy có thể còn hài cốt liệt sĩ chưa được tìm kiếm, quy tập.
Theo báo cáo đề dẫn do Đại tá Trương Viết Hải, Chính ủy Bộ CHQS tỉnh, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo tỉnh trình bày, qua xác minh các nguồn tư liệu và nhân chứng, Hội Cựu chiến binh Mỹ tại Việt Nam cung cấp thông tin về 173 bộ đội Việt Nam hy sinh trong trận đánh ngày 8/5/1967 tại khu vực Núi Cồn Tiên và được chôn tập thể.
Trong khi đó, hai nhân chứng từng trực tiếp tham gia chốt giữ căn cứ Cồn Tiên cho biết, thi thể 283 liệt sĩ, trong đó có 12 nữ, được chôn tại hai đường hào chạy theo hướng Bắc - Nam, dài khoảng 60m, rộng 2-2,5m và sâu 2-2,5m.
Khu vực này được xác định là bãi trực thăng dã chiến, gần một xe tăng bị cháy, ở phía Đông Nam căn cứ Cồn Tiên.
Công tác tìm kiếm, quy tập tại Cồn Tiên đã được triển khai trong nhiều năm. Theo tổng hợp thông tin từ nhân chứng, khoảng 93 hài cốt liệt sĩ đã được quy tập tại khu vực này.
Sổ theo dõi của Ban CHQS huyện Gio Linh (cũ) ghi nhận, từ tháng 3/1992 đến tháng 8/2022, đã quy tập 83 hài cốt liệt sĩ tại Cồn Tiên. Trên cơ sở đối chiếu các nguồn thông tin, báo cáo đề dẫn tạm xác định còn khoảng 80-90 hài cốt liệt sĩ có thể chưa được tìm kiếm, quy tập.
Một cơ sở quan trọng cho công tác tìm kiếm là kết quả khảo sát bằng radar xuyên đất. Từ ngày 5-6/8, Tổ công tác Radar xuyên đất thuộc Viện Thiết kế, Tổng cục Hậu cần - Kỹ thuật, Bộ Quốc phòng khảo sát 8 vị trí tại Cồn Tiên. Kết quả cho thấy tại các khu vực N2, N3, N6 và N7 xuất hiện những vùng xáo trộn dưới lòng đất. Tổ công tác kiến nghị đào khảo sát, thăm dò tại các vị trí nghi vấn để xác định rõ dấu hiệu bất thường.
Tại hội thảo, các đại biểu tập trung đối chiếu, đánh giá độ tin cậy của các nguồn thông tin; làm rõ số lượng, thời điểm liệt sĩ hy sinh, phiên hiệu đơn vị; đồng thời đánh giá kết quả tìm kiếm, quy tập trước đây và xác định khu vực, phương pháp tìm kiếm trong thời gian tới.
Qua nghiên cứu, đối chiếu các nguồn tư liệu lịch sử, sơ đồ tác chiến, không ảnh quân sự, dữ liệu quy tập, kết quả khảo sát thực địa và thông tin từ nhân chứng, hội thảo thống nhất nhận định khu vực Cồn Tiên có khả năng tồn tại các hố chôn tập thể hài cốt cán bộ, chiến sĩ hy sinh trong chiến đấu.
Hội thảo thống nhất tiếp tục mở rộng tìm kiếm, khai quật hài cốt liệt sĩ tại Cồn Tiên thận trọng, tỉ mỉ”; kết hợp phương pháp đào xương cá với mở rộng các khu vực nghi vấn và khu vực theo hướng tiến công của các đơn vị.
Đồng thời, các lực lượng phải quản lý, bảo vệ chặt chẽ hiện trường; ghi hình, lập sơ đồ, niêm phong, bảo quản và lưu trữ di vật, mẫu vật, dấu tích lịch sử theo đúng quy định, phục vụ công tác xác minh, nghiên cứu lịch sử và xác định danh tính liệt sĩ.
