Những ngày đầu trên con đường đến lớp
Sinh ra ở Ninh Bình, khi mới 7 tháng tuổi, Quách Thị Ngọc Huế theo cha mẹ vào Mang Yang (Gia Lai) sinh sống. Cuộc sống ở vùng đất mới còn nhiều khó khăn nên từ năm lớp 3, ngoài giờ học, cô bé Huế đã biết phụ cha mẹ bán mít, cá, mắm để có thêm tiền trang trải cuộc sống.
Lớn lên, Ngọc Huế từng mong muốn học ngành Luật. Nhưng hoàn cảnh gia đình không cho phép, năm 1995, cô chọn học lớp sư phạm 9+3 tại Trường Cao đẳng Sư phạm Gia Lai. Quyết định ấy đưa cô đến với nghề giáo, một công việc mà những ngày đầu không ít lần khiến cô nghĩ mình khó có thể gắn bó lâu dài.
Tốt nghiệp ra trường, cô được phân công về dạy lớp ghép tại một điểm trường cách trường chính khoảng 5km. Sáng đứng lớp, buổi chiều cô đi hàng chục cây số để học bổ túc. Phương tiện đi lại của cô khi ấy là chiếc xe đạp do người thân góp tiền mua tặng vào ngày tốt nghiệp.
Con đường đến điểm trường vốn đã khó đi, vào mùa mưa càng thêm nhọc nhằn. Đường lầy lội, nước dâng, có những đoạn đi lại đầy nguy hiểm. Là một giáo viên trẻ mới vào nghề, đã có lúc cô nghĩ mình khó có thể gắn bó lâu dài.
Nhưng mỗi lần nghĩ đến những đứa trẻ đang chờ mình ở lớp, cô lại tiếp tục cố gắng. Chiếc xe đạp cũ đưa cô qua những con đường khó đi, còn tình thương dành cho học trò giúp cô vượt qua nỗi lo của những ngày đầu đứng lớp. Cô hiểu rằng, với những đứa trẻ ở vùng khó, sự có mặt của người thầy đôi khi cũng quan trọng như một bài học.
Một kỷ niệm trong những năm đầu đi dạy mà đến nay cô Ngọc Huế vẫn không thể quên là đêm mưa cách đây hàng chục năm. Hôm ấy, sau buổi dạy, cô cùng một đồng nghiệp đạp xe trở về khu tập thể của giáo viên ở trường chính. Khi đến cầu, nước dâng cao, chắn ngang lối về. Hai cô không thể tiếp tục, đành chờ nước rút. Thời gian trôi qua, nhưng mãi không thấy giáo viên trở về, lãnh đạo nhà trường lo lắng, huy động toàn thể cán bộ, nhân viên đi tìm. Khoảng 3 giờ sáng, khi nước bắt đầu rút, hai cô mới có thể trở về khu tập thể, người ướt đẫm sau một đêm vật lộn giữa mưa lũ.
Đêm ấy, điều khiến cô nhớ không chỉ là con đường ngập nước hay những giờ phút chờ đợi giữa mưa lũ, mà còn là sự lo lắng của đồng nghiệp dành cho mình. Trong những ngày đầu còn nhiều bỡ ngỡ, sự quan tâm ấy giúp cô hiểu rằng trên con đường đến với học trò, mình luôn có những người đồng hành. Đó cũng là một trong những điều tiếp thêm cho cô niềm tin để vượt qua khó khăn và gắn bó với nghề cho đến hôm nay.
Sau một năm giảng dạy, từ năm 1999 đến năm 2016, cô Ngọc Huế được phân công làm Giáo viên - Tổng phụ trách Đội. 17 năm gắn bó với công tác Đội và phong trào thiếu nhi cho cô cơ hội đến gần học sinh hơn, hiểu các em không chỉ qua những giờ học mà còn qua hoạt động, câu chuyện và hoàn cảnh rất đời thường.
Những năm tháng ấy giúp cô tích lũy thêm kinh nghiệm trong việc đồng hành với học sinh. Cô nhiều năm hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, đạt danh hiệu Giáo viên - Tổng phụ trách Đội giỏi cấp huyện, cấp tỉnh và cấp khu vực miền Trung - Tây Nguyên.
Giữ tình yêu nghề từ những đổi thay của học trò
Đến năm 2016, cô trở lại với công việc của một giáo viên văn hóa, trực tiếp giảng dạy học sinh lớp 1. Gần 28 năm đứng lớp, cô không nhớ mình đã dạy bao nhiêu học trò, chỉ nhớ mỗi em đều có một tính cách, một hoàn cảnh và khả năng khác nhau.
Có em ham chơi, chưa tập trung học tập, còn có em cần nhiều thời gian hơn để tiếp nhận bài học. Với những trường hợp ấy, cô chọn cách kiên trì ở bên, tìm hiểu nguyên nhân và giúp các em thay đổi từng bước.
Với cô Ngọc Huế, niềm vui của nghề không chỉ là khi học sinh hiểu bài, mà còn ở những thay đổi rất nhỏ của các em: Một học sinh mạnh dạn hơn, một em biết tự giác học tập hay một đứa trẻ từng gặp khó khăn bắt đầu tin vào chính mình. Những thay đổi ấy, dù nhỏ, lại khiến cô thấy công việc mình đang làm có ý nghĩa.
Càng gắn bó với nghề, cô càng nhận ra dạy học không chỉ là truyền đạt kiến thức. Người thầy còn phải giúp học trò biết cách sống, biết yêu thương và có niềm tin vào cuộc sống.
“Người giáo viên phải hiểu được suy nghĩ, niềm vui, ước mơ và cả những điều khiến học sinh lo lắng, từ đó mới có thể đồng hành cùng các em”, cô Ngọc Huế tâm sự.
Với cô, nghề giáo vì thế không chỉ cần kiến thức chuyên môn mà còn đòi hỏi sự kiên nhẫn, kỹ năng và nghệ thuật sư phạm. Người thầy phải không ngừng học hỏi, rèn luyện, hiểu sâu chuyên môn, nắm bắt tâm lý học sinh để trở thành chỗ dựa tin cậy cho các em và tạo được niềm tin với phụ huynh.
“Có con đường nào đến thành công mà không qua những khổ công rèn luyện. Trong những khó nhọc, chông gai đó, chính học sinh đã tiếp bước, thắp và giữ ngọn lửa niềm tin, ngọn lửa tri thức”, cô Huế chia sẻ.
Ông Lê Thiên Thinh, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Đăk Djrăng, cho biết, trường có 1.131 học sinh với 36 lớp, gồm một điểm trường chính, một phân hiệu và 4 điểm lẻ; trong đó khoảng 400 học sinh là người dân tộc thiểu số. Cô Quách Thị Ngọc Huế là khối trưởng khối chuyên môn lớp 1, có 28 năm gắn bó với ngành, luôn tâm huyết, yêu nghề, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao và có những sáng kiến góp phần nâng cao chất lượng dạy học.
Những nỗ lực ấy được ghi nhận bằng nhiều Giấy khen, danh hiệu Chiến sĩ thi đua cấp tỉnh, danh hiệu Nhà giáo Ưu tú năm 2023 và Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ năm 2025. Năm 2026, cô Quách Thị Ngọc Huế là một trong 70 nhà giáo tiêu biểu tham dự Chương trình Thủ tướng Chính phủ, Chủ tịch Quốc hội gặp mặt Nhà giáo tiêu biểu.