Chuyển đổi số tiếp sức sĩ tử

Học trong không gian mở

Tại các trường THPT trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang, việc ôn thi tốt nghiệp THPT năm 2026 bước vào giai đoạn tăng tốc. Khác với trước đây, khi học sinh chủ yếu phụ thuộc vào sách giáo khoa và các buổi ôn tập trực tiếp trên lớp, giờ đây công nghệ số đã trở thành “người bạn đồng hành” quen thuộc của cả thầy và trò.

Trong một tiết ôn tập môn Toán tại Trường THPT Minh Quang, giáo viên không chỉ giảng bài trên bảng mà còn kết nối với hệ thống ngân hàng đề trực tuyến để học sinh luyện tập ngay trong giờ học. Chỉ bằng một chiếc điện thoại thông minh hoặc máy tính bảng, các em có thể làm bài, nhận kết quả tức thì và biết rõ mình còn yếu ở phần kiến thức nào.

Không khí học tập vì thế cũng trở nên sôi động hơn. Học sinh chủ động trao đổi, tương tác với giáo viên nhiều hơn thay vì chỉ ngồi nghe giảng một chiều. Dữ liệu từ các bài kiểm tra trực tuyến giúp giáo viên nhanh chóng phân loại học sinh, điều chỉnh nội dung ôn tập phù hợp với từng nhóm năng lực.

Em Ma Thị Hiếu, học sinh lớp 12C2, Trường THPT Minh Quang chia sẻ, ngoài thời gian học trên lớp, em thường xuyên tham gia các lớp học trực tuyến và luyện đề trên mạng.

“Các thầy cô hướng dẫn rất kỹ những địa chỉ học tập uy tín để chúng em tự học. Em có thể xem lại bài giảng bất cứ lúc nào, luyện nhiều dạng đề khác nhau nên thấy tự tin hơn. Năm nay em dự định thi vào trường sư phạm nên đang cố gắng tập trung cao nhất cho kỳ thi”, Hiếu nói.

Không chỉ tại các trường khu vực trung tâm, chuyển đổi số cũng đang tạo ra sự thay đổi tích cực ở nhiều trường vùng khó khăn. Tại Trường THCS và THPT Kháng Nhật, xã Tân Thanh, nhà trường đã tổ chức 3 đợt thi thử cho học sinh lớp 12 bằng hình thức kết hợp trực tiếp và trực tuyến. Kết quả qua từng lần thi cho thấy chất lượng học sinh có nhiều chuyển biến tích cực.

Theo thầy Nguyễn Mạnh Hà, Phó Hiệu trưởng nhà trường, việc ứng dụng công nghệ giúp giáo viên quản lý việc học của học sinh hiệu quả hơn, đồng thời tạo điều kiện để các em tăng khả năng tự học.

“Nhà trường phân loại học sinh theo năng lực để tổ chức các ca ôn tập phù hợp. Giáo viên giao bài tập qua các nền tảng như Khan Academy, OLM… Học sinh có thể luyện tập thêm ngoài giờ, còn giáo viên dễ dàng theo dõi mức độ tiến bộ của từng em”, thầy Hà cho biết.

Từ thực tế triển khai cho thấy, công nghệ số không chỉ hỗ trợ đổi mới phương pháp dạy học mà còn mở ra một “không gian học tập mở”, nơi học sinh có thể tiếp cận tri thức mọi lúc, mọi nơi. Chỉ cần có kết nối internet, các em có thể tham gia lớp học trực tuyến, xem video hướng dẫn giải bài, làm đề thi thử hoặc trao đổi với bạn bè trên các diễn đàn học tập.

Điều quan trọng hơn, môi trường học tập số đang góp phần hình thành kỹ năng tự học, yếu tố ngày càng trở nên cần thiết trong giáo dục hiện đại. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào giáo viên, học sinh chủ động xây dựng kế hoạch ôn tập, tìm kiếm tài liệu và tự đánh giá năng lực bản thân.

Nhiều giáo viên cho rằng, AI và công nghệ số đang làm thay đổi căn bản cách dạy và học. Nếu trước đây việc cá thể hóa học tập rất khó thực hiện trong điều kiện lớp học đông học sinh thì nay, với sự hỗ trợ của công nghệ, giáo viên có thể nắm bắt chính xác điểm mạnh, điểm yếu của từng em để có giải pháp hỗ trợ phù hợp.

Hướng tới nền giáo dục thông minh

Không dừng ở việc phục vụ kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, ngành Giáo dục Tuyên Quang đang xác định chuyển đổi số là chiến lược lâu dài nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện.

Theo định hướng giai đoạn 2025 - 2030, toàn ngành phấn đấu 100% cơ sở giáo dục có hạ tầng công nghệ thông tin đáp ứng yêu cầu dạy học số; 100% giáo viên được bồi dưỡng kỹ năng số và năng lực ứng dụng công nghệ trong giảng dạy.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, nhiều trường học đã đầu tư mạnh cho hạ tầng công nghệ. Hệ thống internet cáp quang được phủ tới từng phòng học; tivi, máy chiếu, thiết bị trình chiếu được trang bị đồng bộ. Hầu hết giáo viên đều sử dụng thành thạo máy tính cá nhân trong thiết kế bài giảng và tổ chức hoạt động học tập.

Song song với đầu tư thiết bị, việc phát triển học liệu số cũng được đặc biệt chú trọng. Các nhà trường khuyến khích giáo viên xây dựng bài giảng E-learning, số hóa nội dung môn học, tham gia đóng góp vào kho học liệu dùng chung của ngành.

Những bài giảng điện tử sinh động, tích hợp hình ảnh, video, mô phỏng trực quan giúp học sinh dễ tiếp cận kiến thức hơn, đặc biệt với những nội dung khó hoặc có tính phân hóa cao. Đây cũng là nguồn tài nguyên quan trọng để học sinh tự học, tự ôn tập ngoài giờ lên lớp.

Đáng chú ý, trí tuệ nhân tạo đang dần được đưa vào môi trường giáo dục như một công cụ hỗ trợ hiệu quả. Việc ứng dụng AI không chỉ giúp tạo đề thi, phân tích kết quả học tập mà còn hỗ trợ cá nhân hóa nội dung học tập theo năng lực từng học sinh.

Mới đây, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Tuyên Quang đã ký kết hợp tác với Công ty TNHH STEAM for Vietnam nhằm phát triển năng lực AI cho đội ngũ giáo viên địa phương giai đoạn 2026 - 2027. Chương trình thuộc sáng kiến AI Literacy do Tập đoàn Meta tài trợ, hướng tới xây dựng cộng đồng giáo viên AI và thúc đẩy đổi mới phương pháp giảng dạy trong nhà trường.

Theo đại diện ngành giáo dục, việc nâng cao năng lực số cho giáo viên là yếu tố then chốt của chuyển đổi số. Công nghệ dù hiện đại đến đâu cũng chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi người thầy biết khai thác đúng cách để phục vụ hoạt động dạy học.

Thực tế cho thấy, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của internet và AI, học sinh ngày nay có rất nhiều cơ hội tiếp cận tri thức. Tuy nhiên, điều đó cũng đặt ra yêu cầu về kỹ năng chọn lọc thông tin, khả năng tự học và ý thức sử dụng công nghệ an toàn, hiệu quả.

Bên cạnh truyền đạt kiến thức, các nhà trường đang chú trọng hơn đến vai trò định hướng của giáo viên trong môi trường số. Thầy cô không chỉ là người dạy kiến thức mà còn là người hướng dẫn học sinh cách học, cách khai thác tài nguyên số và sử dụng AI một cách có trách nhiệm.