Mạo danh cơ quan tư pháp để “lừa đảo lần hai”
Ngày 5/10, theo Công an TP Hà Nội, Công an xã Vĩnh Thanh vừa kịp thời phát hiện, ngăn chặn một trường hợp người dân bị các đối tượng giả danh cán bộ Công an lừa đảo, yêu cầu chuyển hơn 2 tỷ đồng để “chứng minh không liên quan đến đường dây phạm tội”.
Trước đó, ông Đ.V.N (SN 1962, trú tại xã Vĩnh Thanh) nhận cuộc gọi video qua Zalo từ một người tự xưng là “Trần Thanh Tùng - cán bộ Công an thành phố Hà Nội”. Đối tượng thông báo ông N có dấu hiệu liên quan đến một đường dây rửa tiền và yêu cầu ông chứng minh mình không liên quan.
Để tạo lòng tin và gây áp lực tâm lý, đối tượng yêu cầu ông N cung cấp thông tin tài khoản ngân hàng và hai sổ tiết kiệm với tổng số tiền hơn 2 tỷ đồng. Sau đó, ông được yêu cầu rút toàn bộ tiền tiết kiệm, chuyển vào tài khoản do đối tượng chỉ định để phục vụ “xác minh”, đồng thời cam kết sẽ hoàn trả sau khi hoàn tất điều tra.
Tin rằng mình đang làm việc với cán bộ Công an, ông N chuẩn bị đến ngân hàng thực hiện theo yêu cầu. Tuy nhiên, do còn băn khoăn, sáng 1/10, ông đến trụ sở Công an xã Vĩnh Thanh để xác minh.
Tiếp nhận vụ việc, Tổ trưởng Tổ An ninh Công an xã Vĩnh Thanh Trương Đình Quân trực tiếp trao đổi, trấn an và phân tích những dấu hiệu bất thường trong cuộc gọi. Qua giải thích, ông N nhận ra mình bị lừa đảo và dừng việc rút, chuyển tiền. Toàn bộ số tiền tiết kiệm hơn 2 tỷ đồng được bảo đảm an toàn.
Vụ việc cho thấy thủ đoạn giả danh cơ quan Công an vẫn đang được các đối tượng sử dụng với nhiều cách thức gây áp lực, đánh vào tâm lý lo sợ của người dân.
Một thủ đoạn khác được cơ quan chức năng cảnh báo là “lừa đảo lần hai”, nhắm vào những người từng là nạn nhân của các vụ lừa đảo trực tuyến. Qua rà soát không gian mạng ngày 30/9, cơ quan chức năng ghi nhận trang Facebook mang tên “Viện Kiểm Sát - Liên Kết Ngân Hàng Hỗ Trợ” có dấu hiệu mạo danh cơ quan tư pháp để tiếp cận những người có nhu cầu tìm lại số tiền đã bị lừa.
Trang này đăng tải các nội dung cảnh báo về nhiều hình thức lừa đảo như mạo danh Công an, ngân hàng, đầu tư trực tuyến hay mua hàng rồi chặn liên lạc. Để tạo vỏ bọc chính danh, trang tự gắn danh nghĩa Viện Kiểm sát, sử dụng hình ảnh do AI tạo ra và tự xưng có “liên kết với ngân hàng”. Sau khi tạo dựng niềm tin, đối tượng mời người xem nhắn tin riêng để nhận “tư vấn ban đầu miễn phí”, “hỗ trợ truy vết”, “bảo vệ quyền lợi” hoặc “chuẩn bị hồ sơ làm việc với cơ quan chức năng”.
Khi nạn nhân liên hệ, đối tượng có thể tiếp tục yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân, nộp các khoản “phí hồ sơ”, “phí truy vết” hoặc cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc để tiếp tục chiếm đoạt tài sản. Cơ quan công an khẳng định trang Facebook trên không phải kênh thông tin chính thống của Viện Kiểm sát nhân dân. Người dân tuyệt đối không gửi thông tin cá nhân, chuyển tiền cho các tài khoản, trang mạng xã hội tự xưng “hỗ trợ lấy lại tiền lừa đảo”.
Sinh viên bị khống chế bằng thủ đoạn “bắt cóc online”
Tại TP HCM, ngày 5/10, theo Bộ Công an, Công an thành phố đã kịp thời phát hiện, bảo đảm an toàn cho hai sinh viên bị các đối tượng giả danh công an khống chế tâm lý, buộc tự cô lập để chiếm đoạt tiền.
Trường hợp thứ nhất là em N.T.N (SN 2008), tân sinh viên vừa đến TP HCM nhập học khoảng 10 ngày. Tối 29/9, gia đình nhận được cuộc gọi thông báo em N. bị “bắt cóc”, yêu cầu chuyển 150 triệu đồng tiền chuộc, kèm hình ảnh, video nhạy cảm. Ngay sau khi tiếp nhận tin báo, Công an thành phố khẩn trương rà soát các địa điểm liên quan. Chỉ khoảng một giờ sau, lực lượng Công an tìm thấy em N. tại một quán cà phê trên đường Hồ Văn Huê và đưa nạn nhân về nơi an toàn.
Qua xác minh, các đối tượng ban đầu giả danh người giao hàng để tiếp cận, sau đó giả danh Công an, cáo buộc em N. liên quan đến vụ án ma túy, đe dọa bắt giữ và yêu cầu vào ứng dụng Zoom để “làm việc”. Do hoảng sợ, nạn nhân làm theo hướng dẫn, chuyển hơn 1 triệu đồng và lấy lý do tham gia chương trình trao đổi sinh viên tại Úc để xin gia đình 300 triệu đồng. Khi không đạt mục đích, các đối tượng ép nạn nhân cung cấp hình ảnh nhạy cảm, dùng làm công cụ đe dọa, tống tiền, đồng thời buộc nạn nhân rời nơi ở và tự cô lập.
Trường hợp thứ hai là em V.H.N (SN 2007, quê Ninh Bình), sinh viên năm thứ hai một trường đại học tại TP HCM. Nạn nhân bị đối tượng tự xưng là Công an TP Hà Nội thông báo có liên quan đến đường dây rửa tiền, yêu cầu sử dụng Zoom và chuyển tiền để “chứng minh thu nhập”.
Nạn nhân đã cầm cố xe máy, máy tính, vay tiền qua ứng dụng được tổng cộng 95 triệu đồng và chuyển hơn 90 triệu đồng vào hai tài khoản do các đối tượng chỉ định. Sau đó, các đối tượng tiếp tục buộc nạn nhân thuê phòng khách sạn, không liên lạc với người khác, dựng chuyện được nhận suất du học tại Mỹ để yêu cầu gia đình chuyển 800 triệu đồng. Nhận thấy dấu hiệu bất thường, gia đình đã trình báo công an.
Điểm chung của những vụ việc này là đối tượng không cần trực tiếp bắt giữ nạn nhân nhưng vẫn có thể dùng thông tin giả, lời đe dọa và hình ảnh nhạy cảm để khống chế tâm lý, buộc nạn nhân tự cô lập và làm theo yêu cầu. Công an khuyến cáo người dân, nhất là học sinh, sinh viên, tuyệt đối không chuyển tiền để “chứng minh vô tội”, “chứng minh tài chính” hay phục vụ “xác minh”. Khi người tự xưng là Công an, Viện kiểm sát, Tòa án gọi điện cáo buộc liên quan đến vụ án, cần bình tĩnh ngắt cuộc gọi và liên hệ trực tiếp cơ quan chức năng để kiểm tra.
Học sinh, sinh viên cần thông báo ngay cho cha mẹ, người thân, thầy cô khi bị đe dọa; không tự ý rời nơi ở, thuê khách sạn, cắt liên lạc hoặc làm theo yêu cầu của người lạ. Người dân cũng không cung cấp mật khẩu, mã OTP, thông tin tài khoản, hình ảnh giấy tờ tùy thân hoặc hình ảnh nhạy cảm; không cài đặt ứng dụng, chia sẻ màn hình theo hướng dẫn của người lạ.
Đặc biệt, khi nhận thông báo người thân bị “bắt cóc” hoặc bất ngờ yêu cầu chuyển khoản lớn, gia đình cần bình tĩnh xác minh qua nhà trường, bạn bè, người ở cùng và trình báo ngay cơ quan công an. Không vì lo sợ mà chuyển tiền theo yêu cầu của đối tượng.
Cơ quan công an khuyến cáo, khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn hoặc bị chiếm đoạt tài sản, người dân cần nhanh chóng trình báo cơ quan công an gần nhất, đồng thời lưu giữ số điện thoại, tài khoản nhận tiền, chứng từ giao dịch, tin nhắn và các dữ liệu liên quan để phục vụ xác minh, xử lý. Bình tĩnh xác minh, không chuyển tiền và chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ là cách thiết thực để người dân tự bảo vệ mình trước những thủ đoạn lừa đảo ngày càng tinh vi trên không gian mạng.
