“Cái bẫy” mang danh giảm stress
Nhiều bạn trẻ ngày nay khi chủ động tìm đến thuốc lá, thuốc lá điện tử như một “công cụ” giúp hỗ trợ học tập, làm việc, giảm stress. Em Đ.T.M. (sinh viên năm nhất, Học viện Nông nghiệp Việt Nam) tâm sự: “Nhiều bạn sau khi lên đại học sống xa gia đình, cuộc sống tự lập, được bố mẹ chu cấp tiền hàng tháng để chi tiêu dẫn đến nhiều khi áp lực chọn các loại chất kích thích để giảm stress. Một trong những thứ mà các bạn chọn là hút thuốc lá, thuốc lá điện tử. Và, bản thân em cũng vậy”.
M. kể: “Lúc đầu, em hút rất ít, chỉ một hai lần trong ngày. Tuy nhiên, sau một thời gian sử dụng, em thấy hút thuốc khiến mình có ảo giác bớt stress và tỉnh táo hơn khi học, làm tần suất hút tăng lên và dần dần hình thành thói quen tìm đến thuốc lá, thuốc lá điện tử mỗi khi căng thẳng, mệt mỏi”.
Trước đó, khi sử dụng thuốc lá M. cũng không tìm hiểu trong đó có những chất gì? Tác động đến sức khoẻ, tinh thần như thế nào chỉ biết là hút nhiều không tốt cho sức khoẻ. Đồng thời, hút thuốc lá chi phí rẻ hơn các loại như như trà hay cà phê; dễ mang đi, sử dụng và được bày bán rất phổ biến.
Tương tự, Lê Công Minh (sinh viên năm nhất một trường cao đẳng ở Hà Nội) đã có bảy năm sử dụng thuốc lá, thuốc lá điện tử liên tục. Minh cho hay: “Em bắt đầu tìm đến thuốc lá từ khi còn là học sinh THCS. Giai đoạn đầu, em chỉ hút vài điếu mỗi ngày sau đó tần suất dày lên cứ buồn mồm là em lấy hút, đi đường cũng hút, đi chơi hay đi uống nước với bạn bè mình cũng hút, dần dần mỗi ngày em hút hết một bao”.
Khi được hỏi có biết đến những tác hại của thuốc lá đến sức khoẻ không, Minh nói: “Em có biết nhưng bản thân nhận thấy đôi khi trong giao tiếp với bạn bè hay các cuộc vui em thấy hút thuốc là cách để tiếp cận hiệu quả, vì vậy, em đã phớt lờ những cảnh báo về tác hại của thuốc lá”.
Cần can ngăn và nâng cao nhận thức trong cộng đồng về tác hại của thuốc lá
Luôn lên án cũng như không đồng tình với việc nhiều bạn trẻ sử dụng thuốc lá, thuốc điện tử như cách để thể hiện bản lĩnh hay chứng tỏ mình là người trưởng thành, Vũ Thùy Linh (23 tuổi, sống ở Hà Nội) chia sẻ: "Hình ảnh giới trẻ trong đó có sinh viên xung quanh hút thuốc lá tại các quán cà phê, trà đá trước cổng trường, trạm xe buýt, thậm chí trong sân trường, căn tin nó sẽ làm mất đi mỹ quan.
Họ dường như bỏ qua một điều bản thân mình hút thuốc nhưng những người xung quanh, môi trường cũng phải chịu ảnh hưởng cùng. Chưa kể, hình ảnh cực xấu và thiếu ý thức khi một số bạn còn thản nhiên sử dụng khi có trẻ em, phụ nữ mang thai đứng cạnh”.
Thấy những hình ảnh phản cảm đó không ít lần Linh đã lên tiếng nhắc nhở, can ngăn. “Có bạn họ sẽ đi chỗ vắng người để hút, có bạn thì vứt thuốc đi, cũng có khi em nhắc lại cười cợt, tỏ thái độ xem nhẹ”, Linh cho biết.
Em Hoàng Thị Quỳnh Chi (sinh viên năm nhất, Trường Đại học KHXH&NV) tâm sự: “ Trong gia đình có bố em là người nghiện hút lá lâu năm nên bị mắc bệnh viêm thanh quản mãn tính. Bản thân em và anh trai do ảnh hưởng bởi khói thuốc từ nhỏ nên cũng mắc bệnh”.
Từ câu chuyện của mình, Chi đã tự chủ động tìm hiểu và ý thức rằng hút thuốc lá, thuốc lá điện tử gây hại nghiêm trọng đến người trực tiếp sử dụng và người hít phải khói thuốc.
Càng lớn, em càng thấy ý thức thôi là chưa đủ. Cần phải có sự vận động và can ngăn quyết liệt, kịp thời bằng lời nói khi biết người thân hay bạn bè của mình có ý định sử dụng hay lạm dụng thuốc lá, thuốc lá điện tử bằng lời nói, hành động thực tế. Tự em cũng đã thuyết phục được bố bỏ hút thuốc vì sức khỏe của cả gia đình...”, em khẳng định.
Hiện nay, Việt Nam có khoảng 15,8 triệu người hút thuốc. Tỷ lệ hút thuốc ở người trưởng thành là 20,8%, trong đó nam giới chiếm 41,1%. Mỗi năm, thuốc lá gây ra hơn 100.000 ca tử vong. Gánh nặng kinh tế do thuốc lá ước tính 108.700 tỷ đồng năm 2022, tương đương 1,14% GDP, nếu tính cả tổn thất môi trường, con số vượt quá 2% GDP mỗi năm. Đó không chỉ là câu chuyện của y tế, mà là vấn đề của phát triển quốc gia.
