Trong thông báo hôm 9/2, Lữ đoàn Không quân lục quân số 11 Ukraine cho biết một trực thăng vũ trang Mi-24 của họ đã bị rơi khi làm nhiệm vụ chiến đấu, khiến tổ lái hai người thiệt mạng, nhưng không nêu nguyên nhân dẫn đến sự việc.
Tuy nhiên, theo tiết lộ của Alexander Kots, phóng viên chiến trường thuộc báo Komsomolskaya Pravda của Nga: "Trực thăng Ukraine xuất kích để đánh chặn máy bay không người lái (UAV) tự sát Geran-2 của Nga. Nhưng tên lửa đối không R-60 phóng từ UAV đã bắn trúng động cơ của chiếc Mi-24 khi nó đang tiếp cận mục tiêu".
Cũng theo nguồn tin này, kíp vận hành trực tiếp điều khiển UAV Geran-2 vào thời điểm nó phóng tên lửa bắn hạ trực thăng Mi-24 Ukraine mà không cần đến Starlink.
Cố vấn của Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine, Serhii Beskrestnov, nhận định Nga đã trang bị cho Geran-2 các bộ modem dùng sóng vô tuyến và triển khai mạng liên lạc kiểu Mesh WiFi. Mỗi UAV trong đó đóng vai trò là một "trạm" vừa thu phát vừa chuyển tiếp dữ liệu, đảm bảo kết nối liền mạch giữa các phi cơ với người điều khiển.
"Một phi đội gồm 50-100 UAV có thể tạo thành mạng lưới thống nhất, cho phép lập tức chuyển hướng dữ liệu qua thiết bị khác trong trường hợp một trạm bị phá hủy hoặc mất kết nối. Kíp vận hành cũng có thể kiểm soát từng chiếc trong mạng lưới này vào bất cứ lúc nào. Đây là thách thức với Ukraine", vị cố vấn này thừa nhận.
Cách thức vận hành này cũng giúp Nga duy trì hoạt động và khả năng tấn công chính xác cao với lượng lớn UAV tự sát, ngay cả khi Kiev cùng tập đoàn SpaceX gần đây tìm cách vô hiệu hóa những bộ thu phát dịch vụ Internet vệ tinh Starlink mà Moskva sở hữu và trang bị cho UAV tầm xa.
Yury Myronenko, Thứ trưởng Quốc phòng Ukraine, nhấn mạnh rằng rất khó đối phó những chiếc Geran-2 được điều khiển theo thời gian thực như vậy.
"Kíp điều khiển Nga có thể xử lý tình huống phát sinh, thậm chí săn tìm và tấn công chiến đấu cơ, trực thăng Ukraine đang làm nhiệm vụ đánh chặn UAV. Điều này không chỉ giảm thời gian phản ứng của phòng không Ukraine, mà còn tạo ra loạt vấn đề mới", ông nói.
Alexander Kots đánh giá sự kết hợp giữa tên lửa đối không và cơ chế kết nối mới sẽ biến các phi đội Geran-2 thành hệ thống chiến đấu đa tầng hợp nhất, có khả năng phối hợp và đánh trả máy bay có người lái của đối phương.
"Không phải tất cả phi cơ Geran đều lắp tên lửa đối không. Tuy nhiên, chỉ cần số ít phi cơ mang đạn R-60 hoặc tên lửa phòng không vác vai cũng sẽ gây bất ngờ, trở thành yếu tố răn đe không thể coi thường và buộc không quân Ukraine hành động thận trọng hơn", ông cho hay.
Tờ Komsomolskaya Pravda còn cho biết, đây không phải lần đầu UAV Geran-2 bắn rơi máy bay có người lái của Ukraine bằng tên lửa đối không, kể từ khi Nga bắt đầu triển khai khí tài mới vào cuối năm 2025.
"Hôm 8/12/2025, một chiếc Geran-2 đã phóng tên lửa và hạ được tiêm kích hạng nặng Su-27 của Lữ đoàn Không quân Chiến thuật số 39, do Trung tá Yevhenii Ivanov điều khiển.
Chỉ 9 ngày sau, UAV Geran-2 tiếp tục bắn rơi trực thăng Mi-24 thuộc Lữ đoàn Không quân Lục quân Độc lập số 12, khiến Anh hùng Ukraine Oleksandr Shemet và 3 đồng đội thiệt mạng", phóng viên Kots nói.
Không quân Ukraine khi đó chỉ xác nhận cả hai vụ rơi máy bay, nhưng không nói rõ nguyên nhân. Người thân của Shemet tiết lộ rằng điều tra sơ bộ cho thấy trực thăng Mi-24 đã "va chạm với một UAV Nga".
Theo nghiên cứu của Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) tại Mỹ, UAV Geran ban đầu mang tên lửa đối không hướng về trước, nhưng gần đây cũng lắp tên lửa ngược để có thể bắn về phía sau.
"Cách đầu tiên dành cho những chiếc Geran-2 chuyên săn lùng trực thăng, máy bay Ukraine làm nhiệm vụ đánh chặn. Phương án lắp đạn quay về phía sau sẽ cho phép UAV tấn công phi cơ đang bám theo rồi tiếp tục hướng đến mục tiêu ban đầu", viện nghiên cứu Mỹ cho biết.
