Bẻ, nghiền thuốc khi uống: Nguy hiểm cận kề

GD&TĐ - Trong thực tế điều trị, có rất nhiều người bệnh không thể uống được các thuốc dạng rắn như người cao tuổi, bệnh nhi hay người bệnh có đặt ống sonde dạ dày…
Bẻ, nghiền thuốc khi uống: Nguy hiểm cận kề

Do vậy, họ thường bất đắc dĩ phải nghiền nhỏ hoặc bẻ đôi viên thuốc hoặc mở nang thuốc lấy bột thuốc bên trong cho dễ uống mà không hề nhận thức được rằng việc làm này có thể gây ra nhiều ảnh hưởng nguy hại đến sức khỏe.

Bẻ hay nghiền thuốc có thể làm tăng khả năng hấp thu, gây hại sức khỏe.

Bẻ hay nghiền thuốc có thể làm tăng khả năng hấp thu, gây hại sức khỏe.

Nghiền thuốc gây hậu quả gì?

Việc nghiền, bẻ hoặc tháo vỏ nang thuốc xem chừng như vô hại nhưng lại có thể gây ra các hậu quả nghiêm trọng cho sức khỏe người bệnh.

Ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị: Khi một thành phẩm thuốc ra đời, các nhà bào chế đã tính toán sao cho thuốc được giải phóng, hòa tan và hấp thu một cách tối ưu trong cơ thể. Khi mở nang, nghiền thuốc là người bệnh tự ý chuyển thuốc thành dạng bột tức là đã vô tình làm thay đổi dạng bào chế của viên thuốc, làm ảnh hưởng đến tác dụng dược lý cũng như sinh khả dụng của thuốc, từ đó làm ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị của thuốc hoặc gây ra các tác dụng không mong muốn.

Điều này đặc biệt nguy hiểm đối với các thuốc có phạm vi điều trị hẹp như phenytoin, digoxin, carbamazepine, theophyline, hoặc valproate natri.Bên cạnh đó, việc làm này còn có thể gây biến đổi hoạt chất, làm giảm hoặc mất tác dụng điều trị của thuốc.

Gia tăng các rủi ro về tác dụng phụ: Một số dạng thuốc mới hiện nay chứa một liều thuốc lớn và thường được bào chế đặc biệt để phóng thích từ từ lượng thuốc trong suốt 24 giờ. Nếu tháo vỏ nang hoặc nghiền viên thuốc để uống, toàn bộ lượng thuốc này sẽ phóng thích và hấp thu một cách ồ ạt trong cơ thể, gây ra hiện tượng quá liều, gia tăng tác dụng có hại phụ thuộc liều của thuốc thậm chí gây ngộ độc, nguy hiểm đến tính mạng.

Tuyệt đối không được bẻ, ghiền viên thuốc

    Thuốc giải phóng dược chất kéo dài: Đây là dạng thuốc được thiết kế thành nhiều lớp hoặc có khung trơ (matrix) để phóng thích dược chất một cách từ từ trong suốt thời gian di chuyển trong ống tiêu hóa giúp cho tác dụng của thuốc kéo dài trong suốt 12 giờ, 24 giờ, hoặc dài hơn.

    Việc bẻ hay nghiền dạng viên này có thể dẫn đến quá liều, gây ra các tác dụng có hại của thuốc. Đối với dạng thuốc này, lưu ý các kí tự viết tắt sau tên thuốc sẽ cho biết dạng thuốc như “phóng thích dược chất kéo dài” hoặc “cho tác dụng chậm, cho tác dụng lặp lại, cho tác dụng kiểm soát”, các kí tự này là: CD, CR, ER, LA, PA, SR, XL, XR, retard, TD.

    Ví dụ như một số biệt dược sau: Glucophage XR (metformin), SaVi Trimetazidine MR (trimetazidine), Adalat LA (nifedipine), Duspatalin retard (mebeverine). Tuy nhiên, cũng có nhiều tên thuốc không có ký hiệu để nhận biết như: Aggrenox (aspirin và dipyridamole), Pentasa (mesalamine), Plendil (felodipine), Nitromint (nitroglycerin).

    Đặc biệt, dạng thuốc này chứa hàm lượng cao hơn dạng thuốc thông thường nên bên cạnh việc không bẻ hay nghiền viên còn phải dùng đúng số viên, số lần trong ngày theo chỉ định của bác sĩ. Nếu dùng sai có thể gây quá liều nguy hiểm.

    Thuốc bao tan trong ruột: Đây là dạng thuốc được bào chế để thuốc đi qua dạ dày ở dạng nguyên vẹn, chỉ tan ở phần đầu ruột non và phóng thích dược chất ở ruột. Mục đích của thuốc bao tan trong ruột là: Ngăn ngừa dược chất phóng thích ở dạ dày, gây hại cho niêm mạc dạ dày (như viên nén bao tan ở ruột aspirin pH8, các viên bao diclofenac, naproxen), ngăn ngừa dược chất bị phân hủy bởi acid dịch vị (như pancreatin, erythromycin, omeprazole) hoặc trì hoãn sự khởi đầu tác dụng để đến được một vị trí điều trị cụ thể trong đường tiêu hóa (ví dụ sulfasalazine trong điều trị bệnh Crohn).

    Như vậy, đối với thuốc viên bao tan trong ruột, rất cần uống nguyên vẹn cả viên, không được bẻ nhỏ, kể cả nhai, ngậm.

    Thuốc ngậm dưới lưỡi: Thuốc loại này không được nghiền, bẻ nhỏ mà phải giữ nguyên vẹn để đặt dưới lưỡi và ngậm cho tan. Bởi nếu bẻ nhỏ, nghiền nát sẽ phá vỡ và làm hỏng dạng thuốc. Ví dụ như các thuốc isosorbide dinitrate, ergotamine.

    Thuốc sủi bọt: Đây cũng là dạng phải giữ nguyên viên, thậm chí phải bảo quản thuốc thật tốt để tránh thuốc hút ẩm và chỉ uống sau khi hòa tan trong lượng nước vừa đủ để sủi bọt và tan hoàn toàn. Không bao giờ được bẻ nhỏ viên sủi bọt hoặc bỏ nguyên viên vào miệng uống.

    Thuốc chứa dược chất rất đắng hoặc có mùi vị khó chịu: Thông thường nhà sản xuất sẽ bao những viên thuốc này với vỏ bao đường để che lấp mùi vị, giúp người bệnh dễ uống hơn. Nếu bẻ nhỏ, nghiền nát, bệnh nhân sẽ không chịu được vị đắng khó chịu của dược chất. Các thuốc này bao gồm: penicillin V, cefuroxime, berberine, ciprofloxacin, trazodone. Hoặc các loại thuốc gây kích ứng niêm mạc đường tiêu hóa như alendronate cũng không nên bẻ hay nghiền viên.

    Thuốc chứa dược chất có nguy cơ gây hại cho người tiếp xúc: Là các thuốc điều trị ung thư, thuốc gây độc tế bào, thuốc ức chế miễn dịch, các thuốc hormon, nếu nghiền hay bẻ viên thuốc có thể gây độc cho người bệnh hoặc nhân viên y tế hít phải những phân tử thuốc phân tán trong không khí. Một số thuốc khác như diflunisal, piroxicam, mibefradil nếu tiếp xúc với da hoặc niêm mạc sẽ gây kích ứng. Thậm chí các thuốc như finasteride, dustasteride nếu đi vào cơ thể phụ nữ mang thai có thể gây ảnh hưởng lên thai nhi.

    Giải pháp dùng thuốc an toàn

    Như vậy, nếu gặp phải tình trạng khó nuốt, bệnh nhân nên thông báo cho bác sĩ để được tư vấn sử dụng thuốc hợp lý, khi đó bác sĩ sẽ xem xét và thay thế bằng những thuốc ở các dạng bào chế hoặc đường dùng khác thích hợp hơn: Ví dụ thuốc dạng lỏng, thuốc đặt hậu môn, thuốc dạng hít hoặc dạng thuốc dán. Nếu loại thuốc đó chỉ có dạng bào chế thuốc rắn mà không có dạng thay thế, bệnh nhân có thể thực hiện các bài tập dành cho cơ nuốt để giúp cho việc nuốt và uống thuốc dễ dàng hơn.
    Theo Sức khỏe và đời sống
    Ảnh minh họa/ITN

    Chính phủ hỗ trợ cán bộ, giáo viên mầm non, tiểu học ngoài công lập ảnh hưởng bởi dịch Covid-19

    GD&TĐ - Trước ảnh hưởng của đại dịch Covid-19 đối với ngành Giáo dục, ngày 11/8, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 103/NQ-CP về chính sách hỗ trợ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên trong các cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục tiểu học ngoài công lập gặp khó khăn do đại dịch Covid-19.
    Vợ chồng và các con mang lễ vật đi Tết nhà ngoại

    Yên Bái tổ chức 'Ngày hội Pay Tái' - đi Tết nhà ngoại

    GD&TĐ - Ngày 11/8, tại nhà văn hóa thôn Khéo Lẹng, xã Lâm Thượng, huyện Lục Yên (Yên Bái) diễn ra “Ngày hội Pay Tái” với chủ đề “Vui rằm tháng bảy”. Đây là địa phương đầu tiên trên địa bàn huyện Lục Yên tổ chức ngày hội này.
    Cô trò Trường Tiểu học Ái Mộ, Long Biên, Hà Nội.

    9 kết quả Giáo dục - Đào tạo nổi bật năm học 2021-2022

    GD&TĐ -  Năm học 2021-2022 diễn ra trong bối cảnh dịch Covid-19 bùng phát trở lại và diễn biến phức tạp. Trước những những thách thức, ngành Giáo dục đã linh hoạt ứng phó, chuyển trạng thái hoạt động, hoàn thành cơ bản các nhiệm vụ của năm học.
    Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn.

    Phát động cuộc thi 'Tôi khoẻ đẹp hơn'

    GD&TĐ - Ngày 11/8, Báo Sức khỏe và Đời sống (Bộ Y tế) với sự đồng hành của Tập đoàn dinh dưỡng toàn cầu Herbalife Nutrition tổ chức gặp mặt các cơ quan báo chí để thông tin chính thức về cuộc thi 'Tôi khỏe đẹp hơn'. Cuộc thi do Báo Sức khỏe và Đời sống – Cơ quan ngôn luận của Bộ Y tế phát động.
    Học sinh Hà Tĩnh sẽ tựu trường ngày 30/8/2022, riêng lớp 1, tựu trường ngày 22/8/2022.

    Hà Tĩnh: Học sinh tựu trường vào ngày 30/8

    GD&TĐ -UBND Hà Tĩnh vừa ban hành văn bản về khung kế hoạch thời gian năm học 2021-2022 đối với giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông và giáo dục thường xuyên trên địa bàn Hà Tĩnh.
    Với EPICS, sinh viên có cơ hội làm việc liên ngành để có những sản phẩm có khả năng khởi nghiệp

    Khơi gợi tinh thần sáng tạo vì cộng đồng cho sinh viên

    GD&TĐ - Với dự án EPICS, sinh viên được truyền cảm hứng sử dụng kỹ thuật để xây dựng những sáng kiến thiết thực phục vụ cho các tổ chức cộng đồng địa phương nhằm giải quyết các thách thức về con người và môi trường.
    Cơ quan công an tiến hành khám xét nhà riêng của cặp vợ chồng ở thị xã Quảng Trị trong sáng 11/8. (ảnh: CTV)

    Quảng Trị: Bắt cặp vợ chồng lừa đảo, chiếm đoạt tài sản của nhiều người

    GD&TĐ - Ngày 11​​/8, Công an tỉnh Quảng Trị cho biết, đơn vị này đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và bắt tạm giam ông Trương Quang Liêm (SN 1987) và vợ là Nguyễn Thị Quỳnh Nhi (SN 1993, trú tại phường 1, thị xã Quảng Trị) để điều tra về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản quy định tại Khoản 4, Điều 174 Bộ luật Hình sự.
    Một vòng quay của Trái đất là khoảng 86.400 giây.

    Ngày ngắn nhất trên Trái đất

    GD&TĐ -Các nhà khoa học đã ghi lại ngày ngắn nhất trên Trái đất kể từ khi phát minh ra đồng hồ nguyên tử. Trong ngày 29/6, vòng quay của Trái đất được đo ngắn hơn bình thường là 1,59 mili giây.
    Đường ống Nord Stream 2.

    Các chính trị gia Đức mong muốn khởi động Nord Stream 2

    GD&TĐ - Việc từ bỏ đường ống Nord Stream 2 có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng đối với nền kinh tế Đức, bao gồm các cuộc biểu tình hàng loạt – tờ báo Süddeutsche Zeitung của Đức nêu ý kiến của một số chính trị gia địa phương cho biết.