Từ những vụ việc vi phạm thực tế, công tác tuyên truyền, phối hợp quản lý học sinh được đẩy mạnh nhằm giúp các em vui Tết an toàn, đúng pháp luật.
Tết này - đừng đem muộn phiền về nhà
Đầu tháng 1, Công an xã Thiên Nhẫn (Nghệ An) kiểm tra và phát hiện em N.G.H. đang là học sinh lớp 12 Trường THPT Nam Đàn 2, có hành vi tàng trữ trái phép pháo nổ. Lực lượng chức năng thu giữ 20 ống trụ tròn bằng nhựa và 5 ống trụ tròn bằng giấy, nghi là pháo tự chế, với tổng khối lượng 2,1 kg. Làm việc với cơ quan công an, em H. thừa nhận đã tự chế số pháo trên để sử dụng trong dịp Tết. Do là lần đầu thực hiện, em chưa lường hết mức độ nguy hiểm cũng như hành vi sai trái của mình.
Đại diện Công an xã Thiên Nhẫn cho biết: Mặc dù không nhằm mục đích buôn bán, song theo quy định của pháp luật, em H. vẫn bị xử phạt hành chính với số tiền 10 triệu đồng. Công an xã Thiên Nhẫn đã thông báo cho nhà trường để phối hợp quản lý, giáo dục. Vụ việc cũng được coi là bài học cảnh báo cho học sinh và người dân trên địa bàn về hậu quả pháp lý và mức độ nguy hiểm của việc chế tạo, tàng trữ pháo nổ trái phép.
Tương tự Công an phường Vinh Lộc, Nghệ An đã phối hợp với Tổ an ninh trật tự cơ sở và gia đình vận động hai em L.Đ.C. (sinh năm 2009) và N.V.B.Q. (sinh năm 2011) giao nộp 21 quả pháo tự chế cùng một số dụng cụ, vật liệu dùng để cuốn pháo. Đồng thời, cho hai thiếu niên ký cam kết không tái phạm, chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật về quản lý, sử dụng pháo và vật liệu nổ. Một hai trường hợp này là học sinh một trường THCS trên địa bàn.
Với thông điệp “Tết này mang kiến thức về cho mẹ - đừng mang ‘phiền muộn’ về cho cha!”, Công an xã Quỳnh Văn (Nghệ An) cũng vừa phối hợp với các đơn vị tổ chức buổi tuyên truyền pháp luật về phòng, chống pháo nổ tại Trường THCS Quỳnh Tân, THCS Quỳnh Văn.
Thiếu tá Nguyễn Văn Quảng – Trưởng Công an xã Quỳnh Văn Nghệ An cho biết: “Dù thời gian qua trên địa bàn xã chưa xảy ra vụ việc nghiêm trọng nào liên quan đến pháo nổ, nhưng chúng tôi vẫn xác định cần phải phối hợp chặt chẽ với các nhà trường để đẩy mạnh công tác tuyên truyền. Mục đích là giúp học sinh nâng cao hiểu biết, để phụ huynh dành thời gian quan tâm, giám sát con em mình nhiều hơn; kịp thời phát hiện nếu con có dấu hiệu mua bán hóa chất trên mạng, chế tạo pháo nổ.
Phong phú hoạt động tuyên truyền
Trước Tết Nguyên đán, Trường THPT Từ Sơn (phường Từ Sơn, Bắc Ninh) phối hợp với Viện kiểm soát nhân dân khu vực 7 tổ chức tuyên truyền, phổ biến pháp luật về phòng chống pháo nổ cho hơn 1.800 học sinh. Thông qua cách truyền đạt cụ thể, gần gũi và thiết thực, buổi tuyên truyền đã giúp học sinh hiểu đúng quy định của pháp luật, nhận diện rõ những hành vi cần làm và cần tránh.
Nguyễn Thị Hà Anh - học sinh Trường THPT Từ Sơn chia sẻ: “Buổi tuyên truyền đã giúp em hiểu rõ hơn về các quy định của pháp luật, nhất là những nguy cơ và hậu quả từ việc sử dụng pháo nổ trái phép. Em sẽ chủ động thực hiện nghiêm và vận động mọi người không vi phạm quy định pháp luật nhằm đón Tết Nguyên đán an toàn, lành mạnh”.
Bà Phạm Thị Thu Cúc - Hiệu trưởng Trường THPT Từ Sơn cho biết: Nhà trường tổ chức họp phụ huynh thông báo tình hình kết quả học tập của các em. Đồng thời đề nghị phụ huynh phối hợp nhà trường trong quản lý, giám sát học sinh, bảo đảm an ninh trật tự và tuân thủ các quy tắc an toàn giao thông; tổ chức đón Tết an toàn, lành mạnh, tiết kiệm.
Trường THPT Đông Thọ (tỉnh Tuyên Quang) cũng phối hợp với lực lượng Công an xã tổ chức các buổi tuyên truyền, phổ biến kiến thức pháp luật cho toàn thể cán bộ, giáo viên và học sinh.
Thầy Nguyễn Tiến Quang – Hiệu trưởng cho biết, nhà trường nhấn mạnh cảnh báo hậu quả và trách nhiệm pháp lý khi vi phạm an toàn giao thông, tàng trữ, sử dụng, tự chế pháo nổ trong dịp lễ, Tết. Theo thầy Nguyễn Tiến Quang, việc đưa các vụ việc thực tế đã xảy ra tại nhiều địa phương vào nội dung tuyên truyền giúp học sinh dễ tiếp cận, từ đó nâng cao ý thức tự giác chấp hành pháp luật.
Còn tại Trường THCS Lĩnh Nam (phường Vĩnh Hưng, Hà Nội), nhà trường đã phối hợp với công an phường tổ chức buổi sinh hoạt ngoại khóa, tuyên truyền tới học sinh nhiều nội dung thiết thực: Phòng, chống pháo nổ, vũ khí, vật liệu nổ; phòng, chống bạo lực học đường; đồng thời trang bị kỹ năng an toàn trước nguy cơ “bắt cóc online”, lừa đảo trên không gian mạng.
Qua tuyên truyền, học sinh nắm rõ hơn quy định của pháp luật liên quan đến pháo nổ, nhận biết những nguy cơ tai nạn có thể xảy ra để chủ động phòng tránh. Đồng thời, các em biết cách nhận diện hành vi bạo lực học đường, ứng xử văn minh với bạn bè và kỹ năng xử lý khi gặp các tình huống lừa đảo, đe dọa qua mạng xã hội.
Trường Tiểu học Hy Cương (xã Hy Cương, tỉnh Phú Thọ) có 373 học sinh. Bà Nguyễn Thị Hồng Hạnh – Hiệu trưởng cho biết, giáo viên thường xuyên cảnh báo nguy hiểm của pháo nổ và tai nạn giao thông, tai nạn phòng cháy chữa cháy, hướng dẫn cách xử lý khi gặp tình huống cháy nổ và cách phòng tránh cho học sinh.
Theo bà Nguyễn Thị Hồng Hạnh, độ tuổi tiểu học rất hiếu động, tò mò và dễ bị rủ rê tham gia vào các trò chơi mới lạ. Nếu thiếu sự giám sát của người lớn, học sinh rất dễ gặp nguy hiểm khi tiếp xúc với pháo nổ hoặc tham gia giao thông. Vì vậy, công tác tuyên truyền không chỉ hướng tới học sinh mà còn chú trọng đến sự phối hợp trong quản lý, giáo dục của gia đình.
Bảo đảm an toàn cho học sinh
Trong lễ chào cờ tuần lễ gần Tết, Trường THCS Lê Quý Đôn (phường Phúc Lợi, Hà Nội) đã phát động đợt thi đua Mừng Đảng - Mừng Xuân, kêu gọi cán bộ, giáo viên và học sinh tích cực thực hiện tốt các phong trào thi đua học tập, rèn luyện, giữ gìn nề nếp kỷ cương. Đồng thời tuyên truyền nâng cao nhận thức về ý thức chấp hành pháp luật, phòng tránh các hành vi vi phạm cho học sinh; xây dựng lối sống lành mạnh, an toàn, đặc biệt trong thời gian trước, trong và sau Tết Nguyên đán.
Tại Nghệ An, nhiều trường học có kế hoạch tổ chức hoạt động trải nghiệm cho học sinh sau khi hoàn thành học kỳ I. Trường THCS Cao Xuân Huy (xã Diễn Châu, Nghệ An) có văn bản xin ý kiến địa phương về việc tổ chức hoạt động trải nghiệm thực tế - hướng nghiệp, giáo dục truyền thống tại một số khu du tích lịch sử.
Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho học sinh, giáo viên, nhất là trong dịp trước, trong và sau Tết Nguyên đán là giai đoạn lưu lượng đi lại trên đường giao thông lớn, xã Diễn Châu đã có văn bản chỉ đạo nhà trường không tổ chức ngoại khóa, hoạt động trải nghiệm ngoài nhà trường.
Tương tự, xã Minh Châu, Nghệ An có văn bản gửi các trường học trên địa bàn xã về tăng cường bảo đảm an ninh, an toàn trường học trước, trong và sau dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026.
Trong đó chỉ đạo các trường mầm non, tiểu học, THCS không tổ chức các hoạt động trải nghiệm, ngoại khóa ngoài địa bàn xã. Trường hợp tổ chức hoạt động trải nghiệm, ngoài giờ lên lớp tại các di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh, cơ sở sản xuất, kinh doanh trong địa bàn xã phải báo cáo UBND xã để xem xét, cho ý kiến trước khi thực hiện.
Trong khi đó, nhiều cơ sở đã chọn tổ chức các chương trình trải nghiệm, vui Tết ngay trong trường với sự tham gia của học sinh, phụ huynh, đại diện chính quyền địa phương. Trường THCS Hà Huy Tập (phường Vinh Phú, Nghệ An) vừa tổ chức hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp “Ngày Tết quê em” với nhiều chủ đề ý nghĩa, ấn tượng. Tại chương trình này, học sinh xây dựng và vận hành các khu trải nghiệm với các sản phẩm gắn liền với nét đẹp cổ truyền ngày Tết; khu chợ quê học đường; tổ chức trò chơi dân gian.
Đã thành truyền thống, trước kỳ nghỉ Tết Nguyên đán hàng năm, Trường THPT Dân tộc nội trú tỉnh Nghệ An sẽ tổ chức Hội xuân “Hương sắc vùng cao”. Trong đó, phiên chợ xuân của học sinh nội trú luôn đầy ắp các sản vật mang đặc trưng của vùng cao xứ Nghệ.
Đây còn là dịp để các em giới thiệu về ẩm thực, những nét văn hóa truyền thống của đồng bào các dân tộc. Dịp này, học sinh còn tham gia trò chơi dân gian, biểu diễn văn nghệ, thi đấu thể thao sôi nổi. Với đặc thù học sinh nội trú là con em đồng bào dân tộc ở các xã vùng sâu vùng xa, nhà trường đã tổ chức thuê xe đưa đón để đảm bảo cho học sinh về nhà ăn Tết an toàn.
Bà Hà Lê Hòa Bình - Hiệu trưởng Trường THCS Hà Huy Tập cho biết: “Chương trình hoạt động trải nghiệm “Ngày Tết quê em” không chỉ giúp học sinh hiểu và trân trọng những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc, mà qua đó còn rèn luyện các kỹ năng sống cho học sinh - những năng lực quan trọng theo định hướng Chương trình GDPT 2018.
Nhà trường cũng nhân dịp này để lồng ghép công tác tuyên truyền phòng chống pháo nổ, tệ nạn xã hội, định hướng học sinh tham gia các hoạt động lành mạnh, vui tươi trong dịp Tết Nguyên đán.