Tuy nhiên, giữa kỳ vọng đưa AI trở thành kỹ năng phổ cập, nhiều chuyên gia cảnh báo rằng hạn chế về đào tạo giáo viên, cơ sở hạ tầng và thói quen học vẹt có thể cản trở hiệu quả của chương trình.
Theo thông báo của Bộ Giáo dục vào cuối tháng trước, giáo dục AI sẽ “được lồng ghép một cách tự nhiên” ngay từ lớp 3, thay vì chỉ dạy từ cấp trung học như hiện tại. Chính phủ cam kết cung cấp tài liệu hướng dẫn, sổ tay giáo viên và tài nguyên số trước tháng 12/2025 để hỗ trợ nhà trường. Trước đó, từ năm 2020, AI đã được đưa vào chương trình như một phần của Chính sách Giáo dục quốc gia mới, đi cùng các môn học đương đại khác như giáo dục môi trường.
Hiện nay, các trường công lập và một số trường tư đã cung cấp mô-đun kỹ năng AI kéo dài 15 giờ cho học sinh lớp 6 đến 8 và các môn học tự chọn liên quan đến AI cho học sinh trung học phổ thông. Khi mở rộng xuống cấp dự bị, số trẻ được tiếp cận giáo dục AI dự kiến sẽ đạt gần 200 triệu vào năm 2026.
Tuy nhiên, thách thức không nhỏ đang đón chờ phía trước. Nhiều chuyên gia lo ngại rằng, khối lượng công việc nặng nề sẽ đặt áp lực lớn lên giáo viên, vốn vẫn còn đang chật vật với những kỹ năng công nghệ cơ bản.
Ông Akshay Mashelkar, nhà sáng lập tổ chức giáo dục Experimind Labs, nhận định: “Việc đưa AI vào trường học là bước tiến tích cực vì các công cụ miễn phí rất dễ tiếp cận. Tuy nhiên, kỳ vọng giáo viên có thể dạy AI ngay lập tức là không thực tế, nhất là khi phần đông giáo viên chưa quen với phương pháp dạy học số”.
Bên cạnh đó, hạ tầng công nghệ cũng là vấn đề lớn. Dữ liệu của Bộ Giáo dục cho thấy chỉ 63% trường học có Internet và 65% có máy tính, nhưng chỉ 58% số máy tính này hoạt động bình thường. Nghĩa là hơn một phần ba trường học không có đủ điều kiện cơ bản để triển khai giáo dục AI.
Ở nhiều vùng nông thôn, hạn chế còn nghiêm trọng hơn. Có trường chỉ có một phòng thí nghiệm chung cho nhiều khối lớp, thậm chí học sinh phải tụ tập quanh một máy tính duy nhất vào giờ trưa để có thể truy cập wifi.
Về mặt phương pháp, các chuyên gia khuyến nghị giáo dục AI cho trẻ nhỏ phải mang tính trực quan, gắn với đời sống thay vì quá kỹ thuật. Các chuyên gia đề xuất sử dụng trò chơi, câu chuyện và hình ảnh minh họa gắn với môi trường quen thuộc, như trợ lý giọng nói, ứng dụng thời tiết hay công cụ dịch thuật, để giúp trẻ hiểu AI một cách tự nhiên.
Bà Yamini Aiyar, cựu Chủ tịch Trung tâm Nghiên cứu Chính sách, cho biết: “Điểm yếu lớn nhất của hệ thống giáo dục Ấn Độ là học vẹt và có thể khiến giáo dục AI đi lệch hướng. Nếu học sinh chỉ học để kiểm tra, không rèn tư duy phản biện, thì ngay cả kiến thức AI cũng có thể củng cố những thói quen học tập lạc hậu. Kỹ năng quan trọng nhất là đặt câu hỏi về dữ liệu”.
