Ukraine kỳ vọng các phi công nước này sẽ bắt đầu huấn luyện trên máy bay chiến đấu JAS 39 Gripen của Thụy Điển ngay từ năm 2026.
Đây là tuyên bố của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky trong cuộc họp báo chung với Quốc vương Thụy Điển Carl Gustaf.
"Chúng tôi rất biết ơn chương trình mới nhằm tăng cường phòng thủ bầu trời, liên quan đến phi đội máy bay hiện đại tương lai của chúng ta, gồm các tiêm kích Gripen do Thụy Điển sản xuất.
Chúng tôi rất hy vọng và sẽ thảo luận điều này với Nhà vua ngay hôm nay, đó là các phi công của chúng tôi sẽ bắt đầu huấn luyện, đào tạo trong năm nay", Tổng thống Ukraine nói.
Ông Zelensky cũng nhấn mạnh Thụy Điển là 1 trong 5 quốc gia viện trợ quân sự lớn nhất cho Lực lượng vũ trang Ukraine, xét về số tiền được phân bổ.
Tổng cộng Thụy Điển đã cam kết viện trợ quân sự 80 tỷ kronor cho giai đoạn 2026 - 2027, tương đương khoảng 8,8 tỷ USD. Con số này gần bằng tổng viện trợ quân sự được cung cấp trong giai đoạn 2022 - 2025, lên tới 88,1 tỷ kronor.
Kế hoạch mua một số lượng lớn máy bay chiến đấu của Thụy Điển cho Ukraine lần đầu tiên được biết đến vào cuối tháng 10/2025. Khi đó Thủ tướng Ulf Kristersson và Tổng thống Volodymyr Zelensky đã ký một tuyên bố về ý định hợp tác trong lĩnh vực quốc phòng.
Thỏa thuận này tạo lập quan hệ đối tác chiến lược mở rộng giữa hai nước, không chỉ bao gồm việc mua 100 - 150 tiêm kích Saab JAS 39 Gripen E, mà còn cả hoạt động bảo trì, đào tạo phi công và trao đổi chuyên môn về công nghệ quân sự.
Thủ tướng Thụy Điển Ulf Kristersson phát biểu tại lễ ký kết văn kiện rằng đây là "sự khởi đầu của một hành trình dài trong 10 - 15 năm tới".
Hai nước cũng đạt được thỏa thuận nội địa hóa việc sản xuất máy bay chiến đấu Saab JAS 39 Gripen tại Ukraine. Dự kiến việc lắp ráp phần lớn linh kiện có nguồn gốc tại chỗ sẽ bắt đầu từ năm 2033.
Cuối năm 2025, Ukraine và Thuỵ Điển lần đầu thảo luận về việc bắt đầu huấn luyện phi công và nhân viên kỹ thuật Ukraine và ngay đầu năm 2026. Thông tin về các cuộc đàm phán chuyển giao tên lửa không đối không tầm xa Meteor cũng đã được công bố.
Ukraine dự định tài trợ cho giai đoạn khởi đầu của quá trình mua sắm bằng một phần lấy từ khoản vay 90 tỷ euro từ EU, trong đó 60 tỷ euro được dành cho viện trợ quân sự trong giai đoạn 2026 - 2027. Các chính trị gia Thụy Điển cũng đang xem xét khả năng tài trợ một phần hợp đồng thông qua cơ chế viện trợ quân sự.
Thỏa thuận về việc cung cấp cho Ukraine khoản vay 90 tỷ euro trong giai đoạn 2026 - 2027 đã đạt được ở cấp lãnh đạo Liên minh châu Âu, nhưng việc giải ngân, bất chấp các thỏa thuận trước đó, đã bị chính phủ tiền nhiệm của Hungary ngăn chặn.
Sau thất bại của ông Viktor Orban trong cuộc bầu cử ở Hungary, Ủy ban châu Âu dự kiến Ukraine sẽ nhận được khoản đầu tiên trong tổng số tiền 90 tỷ euro vào quý 2 năm 2026.
