AI hỗ trợ giáo viên trong từng khâu
Trong bối cảnh chuyển đổi số giáo dục, trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng được khai thác trong hoạt động kiểm tra, đánh giá. Công nghệ này hỗ trợ giáo viên xây dựng câu hỏi, thiết kế bài kiểm tra, tổng hợp và phân tích kết quả; qua đó nhận diện những nội dung học sinh còn hạn chế để có phương án hỗ trợ phù hợp.
Tuy nhiên, nội dung do AI tạo ra vẫn cần được giáo viên kiểm tra, chỉnh sửa để bảo đảm phù hợp với yêu cầu cần đạt và năng lực học sinh. Giáo viên vẫn là người chịu trách nhiệm về nội dung và kết quả chuyên môn.
Tại Trường Tiểu học Chiềng Sinh, xã Chiềng Sinh, tỉnh Điện Biên, AI đang từng bước được ứng dụng trong một số khâu của hoạt động kiểm tra, đánh giá. Nhà trường quan tâm sử dụng công nghệ để hỗ trợ giáo viên xây dựng đề, chấm bài, phân tích kết quả và theo dõi sự tiến bộ của học sinh.
Bà Phạm Thị Thuỷ, Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học Chiềng Sinh, cho biết nhà trường đang từng bước ứng dụng AI trong xây dựng đề và ngân hàng câu hỏi; hỗ trợ chấm bài, phân tích kết quả, theo dõi sự tiến bộ của học sinh; gợi ý nhận xét và tổng hợp báo cáo đánh giá.
Theo bà Thuỷ, AI giúp giáo viên tiết kiệm thời gian, hỗ trợ soạn giảng, thiết kế học liệu, xây dựng và phân tích bài kiểm tra; đồng thời góp phần đổi mới phương pháp dạy học và cá nhân hóa việc hỗ trợ học sinh. Dù vậy, giáo viên vẫn giữ vai trò chủ đạo trong kiểm tra, điều chỉnh và quyết định chuyên môn.
Từ thực tế triển khai, việc sử dụng AI trong kiểm tra, đánh giá phải gắn với năng lực chuyên môn của giáo viên. Công nghệ hỗ trợ tạo và xử lý thông tin nhưng không thay thế giáo viên trong lựa chọn nội dung, đánh giá kết quả và đưa ra quyết định. Vì vậy, giáo viên cần có kỹ năng sử dụng công cụ số, đồng thời chủ động kiểm soát quá trình ứng dụng AI, bảo đảm an toàn dữ liệu, tôn trọng bản quyền và quyền riêng tư.
“AI chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được sử dụng đúng mục đích giáo dục. Quan trọng là giáo viên không phụ thuộc vào công nghệ và phải chịu trách nhiệm về sản phẩm, kết quả chuyên môn do mình sử dụng”, bà Thuỷ nhấn mạnh.
Phân tích dữ liệu để hỗ trợ học sinh
Không chỉ hỗ trợ xây dựng câu hỏi, AI còn giúp giáo viên khai thác dữ liệu từ bài làm. Thay vì chỉ ghi nhận điểm số, kết quả của từng câu hỏi hoặc nhóm kiến thức có thể được phân tích để nhận diện lỗi thường gặp và những nội dung có tỷ lệ học sinh chưa đạt yêu cầu cao. Từ đó, giáo viên có thêm căn cứ điều chỉnh nội dung ôn tập, củng cố kiến thức và phân hóa nhiệm vụ học tập.
Thầy giáo Lò Văn Phong, giáo viên Trường Tiểu học Chiềng Sinh, cho biết thầy sử dụng AI để xây dựng câu hỏi, đề kiểm tra; hỗ trợ chấm, nhận xét; phân tích kết quả và theo dõi sự tiến bộ của học sinh. Công cụ này giúp tổng hợp kết quả bài làm, xác định những nội dung học sinh còn hạn chế, đồng thời gợi ý nội dung cần ôn tập và biện pháp hỗ trợ phù hợp.
Trong quá trình kiểm tra, đánh giá, giáo viên sử dụng ChatGPT cùng một số nền tảng trực tuyến như Google Forms, Quizizz và Kahoot! để xây dựng câu hỏi, tổ chức bài kiểm tra, chấm điểm và thống kê kết quả. Việc lựa chọn công cụ được thực hiện tùy theo mục tiêu bài học và đối tượng học sinh.
“AI giúp phát hiện những nội dung học sinh còn yếu qua việc phân tích các câu trả lời sai, từ đó giáo viên điều chỉnh nội dung ôn tập, tăng cường luyện tập và hỗ trợ phù hợp cho từng nhóm học sinh”, thầy Phong chia sẻ.
Dù công nghệ có thể xử lý nhanh nhiều thao tác, đánh giá của giáo viên vẫn giữ vai trò quan trọng, nhất là với những hình thức cần xem xét khả năng tư duy, sáng tạo, vận dụng kiến thức hoặc cả quá trình học tập. Bởi vậy, ứng dụng AI phải phù hợp với mục tiêu giáo dục, bảo đảm tính chính xác, khách quan và bảo vệ thông tin của học sinh.
Từ hỗ trợ xây dựng câu hỏi đến phân tích kết quả, AI đang mở thêm phương thức tổ chức kiểm tra, đánh giá trong nhà trường. Khi được sử dụng đúng mục đích và có sự kiểm soát của giáo viên, công nghệ có thể giảm thời gian dành cho những công việc lặp lại, giúp thầy cô tập trung hơn vào chuyên môn và sử dụng kết quả đánh giá để hỗ trợ học sinh tiến bộ.
