Bẫy chủ nghĩa tiêu dùng và tác động của giá cả
Quảng cáo tràn ngập khắp nơi, những hình ảnh cuộc sống đẹp đẽ trên mạng xã hội với kiểu “tiêu dùng khoe mẽ” đều tác động mạnh đến giác quan của chúng ta. Phía sau tiêu dùng là tấm gương phản chiếu chuyển biến âm thầm của các giá trị xã hội.
Trong xã hội hiện nay, sức mạnh kinh tế đã trở thành một thước đo quan trọng về giá trị cá nhân và địa vị xã hội, mọi người thông qua tiêu dùng để tìm kiếm sự công nhận và ý nghĩa tồn tại.
Những việc như nạp tiền vào game, mua sắm hàng ngày... bản chất đều nhằm đạt được sự thỏa mãn về mặt tâm lý trong quá trình tiêu dùng. Vì vậy, chìa khóa để vượt qua cám dỗ tiêu dùng là tìm kiếm giá trị tinh thần, giảm bớt sự lệ thuộc vào tiêu dùng vật chất.
Điều không thể bỏ qua là giá cả ngày càng tăng. Chúng ta cảm thấy giá cả đắt đỏ, đôi khi là vì mức tiêu dùng của chính mình tăng lên, đặc biệt là đối với các gia đình có con, chi phí giáo dục và sinh hoạt cho con cái thường làm tăng tổng chi tiêu gia đình. Phần chi tiêu này trong nhiều trường hợp thuộc yếu tố bất khả kháng.
Ảo giác từ thu nhập ổn định
Phần lớn thu nhập của mọi người chủ yếu đến từ lương, nghề tay trái và đầu tư. Đối với hầu hết mọi người, lương ổn định là nguồn kinh tế chính. Khi mới đi làm, niềm vui nhận lương thật khó tả, nhưng theo thời gian, càng lâu năm, việc nhận lương trở nên quen thuộc như mặt trời mọc mặt trời lặn, thiếu đi cảm giác mới mẻ.
Giống như một nhân viên lâu năm làm cùng một công ty, tiền lương được chuyển hàng tháng dần dần bị bỏ qua, chỉ tới khi đổi việc hoặc mức lương thay đổi rõ rệt, họ mới nhận ra tầm quan trọng của nó.
Sự ổn định về thu nhập cũng làm chúng ta chi tiêu thoải mái hơn, nghĩ rằng tháng tới lại có lương, nên không phải nghĩ.
Đây không phải trường hợp cá biệt, nhiều người trong thời gian làm việc ổn định, thói quen chi tiêu trở nên phóng khoáng, chính vì thu nhập ổn định khiến họ bớt lo ngại khi tiêu tiền.
Tài khoản tâm lý và chiến lược tiết kiệm
Ngoài thu nhập và chi tiêu, tài khoản tâm lý cũng là yếu tố quan trọng ảnh hưởng tới tiết kiệm. Khi đưa ra quyết định tài chính, chúng ta chịu tác động của cả thuật toán kinh tế lẫn tâm lý. Trong thuật toán tâm lý, con người thường phân chia tiền theo mục đích riêng.
Ví dụ, có người thấy tiếc khi chi 500 nghìn để ăn, nhưng lại thờ ơ trước việc thua lỗ vài trăm nghìn trên cổ phiếu, đó là vì họ đã phân loại tiền vào các tài khoản tâm lý khác nhau. Chúng ta có thói quen tính toán riêng các khoản lỗ, dẫn đến việc chi tiêu hoang phí vào một số khoản không cần thiết.
Về vấn đề “khó tiết kiệm tiền”, các chuyên gia chia sẻ một mẹo nhỏ hữu ích: Thiết lập giới hạn chi tiêu, khi chi tiêu vượt quá giới hạn, cần suy nghĩ kỹ về mức độ cần thiết; còn số tiền dưới giới hạn thì có thể tự do sử dụng. Ngoài ra, ghi chép chi tiêu cũng rất quan trọng. Chỉ khi nắm rõ thu nhập và chi tiêu, bạn mới có thể lập kế hoạch tiết kiệm hợp lý.
Cần nhấn mạnh rằng tiết kiệm tiền không phải là mục đích cuối cùng của cuộc sống, nó chỉ là một phương tiện để đạt được tự do tài chính. Chủ nghĩa tiêu dùng, chủ nghĩa kiếm tiền, chủ nghĩa tiết kiệm, đều có thể trở thành bẫy tư tưởng, đừng để chúng làm méo mó suy nghĩ của chúng ta và lạc hướng ý nghĩa của cuộc sống.
