Bệnh lây truyền qua tiếp xúc trực tiếp với các hạt lây nhiễm trong nước bọt hoặc nước tiểu. Tinh hoàn thường bị viêm sau 4 ngày bị viêm tuyến nước bọt. Thời kỳ ủ bệnh kéo dài 2-3 tuần.
Nam giới trong độ tuổi sinh sản cần cảnh giác
PGS.TS Nguyễn Quang – Giám đốc Trung tâm Nam học, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cho biết: Viêm tinh hoàn do quai bị là một biến chứng của bệnh quai bị, ảnh hưởng tới sức khỏe sinh sản ở nam giới ở lứa tuổi dậy thì và sau dậy thì.
Tỷ lệ mắc bệnh viêm tinh hoàn do quai bị khoảng 20-37%, trong đó có 16-65% bị viêm tinh hoàn cả hai bên, hậu quả có thể dẫn tới vô sinh cho người bệnh. Với những trường hợp viêm tinh hoàn giai đoạn cấp tính: Ở nam giới trước tuổi dậy thì, các triệu chứng nhìn chung được khu trú tại tuyến nước bọt bị nhiễm.
Ở nam giới dậy thì và trưởng thành, viêm tinh hoàn do quai bị là biến chứng thường gặp nhất, ở mức 5-37%, trong đó 16-65% bị biến chứng ở hai bên tinh hoàn. Bên cạnh sự chẩn đoán loại trừ quan trọng do xoắn tinh hoàn hoặc xác định các nguyên nhân khác như do vi khuẩn còn cần sự tiên lượng về hậu quả vô sinh có thể có ở người bệnh.
Triệu chứng viêm tinh hoàn do quai bị
Triệu chứng thường xuất hiện đột ngột và dữ dội sau khi viêm tuyến nước bọt 3-4 ngày. Bệnh nhân sốt cao 39-40 độ C. Đau tinh hoàn, vùng bìu sưng to, đỏ và phù nề. Khi nắn vào tinh hoàn, bệnh nhân rất đau như những triệu chứng khởi đầu của viêm mào tinh hoàn. Tràn dịch màng tinh hoàn cấp tính phát triển nhanh.
Với những trường hợp bị viêm tinh hoàn giai đoạn hồi phục có biến chứng, tinh hoàn teo nhỏ, một bên hoặc cả hai bên tùy theo viêm tinh hoàn một hay cả hai bên.
Bệnh quai bị do vi rút gây ra, hiện nay, bệnh quai bị chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, phương pháp chủ yếu là điều trị triệu chứng, tăng cường dinh dưỡng, nâng đỡ cơ thể, phát hiện và xử trí sớm các biến chứng viêm tinh hoàn, viêm màng não…
Trường hợp viêm nặng, phù nề hoặc có tràn dịch cấp tính màng tinh hoàn, có thể can thiệp bằng phẫu thuật rạch màng tinh hoàn hình chữ H hoặc hút dịch để giảm áp lực lên tinh hoàn, giảm nguy cơ teo tinh hoàn.
PGS. Nguyễn Quang cũng khuyến cáo: Nam giới cần thường xuyên bảo đảm vệ sinh cá nhân sạch sẽ, đặc biệt là đường hô hấp, thường xuyên đeo khẩu trang để tránh viêm nhiễm gây nên bệnh quai bị. Đồng thời tiêm vắc xin phòng bệnh quai bị.
Khi bị quai bị, người bệnh phải nghỉ ngơi, cách ly, tránh lây lan cho người khác. Khi có những triệu chứng hoặc nghi ngờ bị quai bị cần đến ngay cơ sở y tế uy tín để được thăm khám, tư vấn và xử trí kịp thời.
