- Thưa PGS.TS Vũ Thị Phương Anh, Quyền Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Đà Nẵng, sau sáp nhập, nhà trường đã làm gì để ổn định tổ chức, bảo đảm đào tạo liên tục và tạo sự đồng thuận trong đội ngũ?
- Tôi cho rằng việc sáp nhập Trường Cao đẳng Quảng Nam vào Trường Cao đẳng Đà Nẵng là một chủ trương đúng đắn, phù hợp với yêu cầu đổi mới, sắp xếp, tinh gọn hệ thống các cơ sở giáo dục nghề nghiệp và đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh Đà Nẵng đang mở rộng không gian phát triển.
Theo quyết định của Bộ GD&ĐT, Trường Cao đẳng Quảng Nam được sáp nhập nguyên trạng vào Trường Cao đẳng Đà Nẵng. Vì vậy, nhiệm vụ trước mắt của nhà trường là ổn định để phát triển. Chúng tôi tập trung rà soát tổ chức bộ máy, chức năng nhiệm vụ của các đơn vị; bảo đảm chương trình, kế hoạch đào tạo, lịch học, lịch thi và các hoạt động phục vụ người học được triển khai liên tục. Đồng thời, chúng tôi đặc biệt quan tâm đến đội ngũ cán bộ, nhà giáo, viên chức và người lao động.
Chúng tôi xác định phải tăng cường trao đổi, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của cán bộ, giảng viên và người lao động; công khai, minh bạch trong quá trình sắp xếp; tôn trọng những giá trị, truyền thống tốt đẹp của cả hai trường.
- Nhà trường sẽ khai thác nguồn lực sau sáp nhập như thế nào và ưu tiên những ngành, lĩnh vực nào để đáp ứng nhu cầu nhân lực của Đà Nẵng?
- Đây chính là bài toán lớn nhất của nhà trường sau sáp nhập. Chúng tôi không đặt mục tiêu đơn giản là có thêm bao nhiêu ngành, cơ sở hay bao nhiêu cán bộ, giảng viên. Mục tiêu quan trọng hơn là làm thế nào để mỗi nguồn lực được sử dụng hiệu quả nhất và bổ trợ cho nhau.
Trường Cao đẳng Đà Nẵng hiện có nền tảng đào tạo đa lĩnh vực, trong đó có cơ khí, công nghệ thông tin, tự động hóa, điện - điện tử, du lịch, kinh tế, may thời trang, ngoại ngữ... Sau sáp nhập, chúng tôi có điều kiện để rà soát lại toàn bộ danh mục ngành nghề, chương trình đào tạo, đội ngũ và cơ sở vật chất, từ đó xác định ngành nào cần củng cố, ngành nào cần mở rộng và ngành nào cần đầu tư theo hướng chất lượng cao.
Định hướng của nhà trường là ưu tiên những lĩnh vực gắn với chiến lược phát triển của thành phố và nhu cầu nhân lực trong tương lai như: công nghệ thông tin, công nghệ số, tự động hóa, cơ khí - cơ điện tử, điện - điện tử, logistics, du lịch - dịch vụ, khối nông lâm gồm: chăn nuôi thú y, quản lý đất đai, nông nghiệp công nghệ cao, lâm nghiệp, quản lý tài nguyên môi trường, thuỷ sản... đồng thời quan tâm các ngành nghề phục vụ công nghiệp, dịch vụ và kinh tế xanh.
Điều chúng tôi quan tâm nhất là chất lượng đầu ra. Một ngành đào tạo tốt phải có chương trình cập nhật, thiết bị phù hợp, nhà giáo có năng lực thực tiễn và đặc biệt phải có sự tham gia của doanh nghiệp.
- Nhà trường sẽ đổi mới hợp tác với doanh nghiệp và triển khai mô hình “đào tạo kép” ra sao?
- Trong giáo dục nghề nghiệp hiện nay, doanh nghiệp không thể chỉ xuất hiện ở “đầu ra” của quá trình đào tạo. Quan điểm của chúng tôi là doanh nghiệp phải tham gia từ đầu vào, quá trình đào tạo đến đầu ra. Nhà trường có thế mạnh về nền tảng khoa học, phương pháp sư phạm và tổ chức đào tạo; doanh nghiệp có thế mạnh về công nghệ, quy trình sản xuất, môi trường làm việc và yêu cầu thực tế của thị trường lao động. Hai bên phải bổ trợ cho nhau.
Trong thời gian tới, nhà trường tiếp tục mở rộng mạng lưới doanh nghiệp đối tác, nhưng quan trọng hơn là nâng chất lượng hợp tác. Doanh nghiệp cần tham gia cùng nhà trường khảo sát nhu cầu nhân lực, góp ý chuẩn đầu ra, chương trình đào tạo; cử kỹ sư, chuyên gia, cán bộ kỹ thuật tham gia hướng dẫn thực hành; tiếp nhận sinh viên thực tập, đào tạo tại doanh nghiệp và tham gia đánh giá năng lực người học.
Tôi cho rằng mô hình “đào tạo kép” phải được thiết kế trên nguyên tắc hai bên cùng đầu tư, cùng tham gia và cùng chịu trách nhiệm. Nhà trường không đẩy sinh viên sang doanh nghiệp để “tự học nghề”, còn doanh nghiệp cũng không thể chỉ xem sinh viên là nguồn lao động giá rẻ.
Chúng tôi hướng tới một mô hình trong đó thời gian học tại trường và thời gian học tập, thực hành tại doanh nghiệp được thiết kế hợp lý; nội dung đào tạo tại doanh nghiệp phải gắn với chuẩn đầu ra; kết quả thực hành được ghi nhận trong quá trình đánh giá người học.
Khi làm được như vậy, doanh nghiệp sẽ trở thành “nhà giáo thứ hai”, còn nhà trường thực sự trở thành nơi cung cấp nguồn nhân lực mà doanh nghiệp cần.
- Nhà trường có giải pháp gì để đào tạo nghề, đào tạo lại và nâng cao kỹ năng cho người lao động, nhất là ở miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số?
- Đây là một trong những giá trị rất lớn mà việc sáp nhập mang lại. Không gian phát triển mới của Đà Nẵng rất rộng, kéo theo nhu cầu nhân lực cũng đa dạng hơn. Vì vậy, trường không thể chỉ tập trung đào tạo cho khu vực đô thị mà phải thực sự trở thành một thiết chế đào tạo nghề phục vụ toàn thành phố.
Chúng tôi sẽ nghiên cứu các chương trình đào tạo linh hoạt, ngắn hạn, đào tạo lại, đào tạo nâng cao kỹ năng nghề và đào tạo theo nhu cầu cụ thể của từng địa phương. Đặc biệt, với khu vực miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, cách tiếp cận phải phù hợp với điều kiện thực tế, không thể áp dụng một mô hình giống hoàn toàn khu vực đô thị.
Tôi cho rằng đào tạo nghề ở những khu vực này cần gắn với sinh kế và thế mạnh kinh tế địa phương. Người học học nghề để có thể làm việc, tạo thu nhập ngay tại địa phương hoặc đủ năng lực tham gia thị trường lao động rộng hơn.
Nhà trường cũng có thể phối hợp với chính quyền địa phương, doanh nghiệp, hợp tác xã và các tổ chức liên quan để xác định nhu cầu nhân lực, tổ chức đào tạo ngay tại cơ sở hoặc đưa các chương trình đào tạo phù hợp đến gần người học. Thực tế, những hoạt động hợp tác như vậy đã được Trường Cao đẳng Quảng Nam và Cao đẳng Đà Nẵng khi chưa sáp nhập làm rất tốt.
Mục tiêu cuối cùng không phải là đào tạo được bao nhiêu người, mà là bao nhiêu người có nghề, có việc làm và cải thiện được cuộc sống sau đào tạo. Đó cũng chính là cách giáo dục nghề nghiệp đóng góp trực tiếp vào phát triển kinh tế - xã hội và thực hiện tốt hơn vai trò phục vụ cộng đồng.
- Thực hiện Nghị quyết 71-NQ/TW, nhà trường sẽ tạo đột phá thế nào về quản trị, chuyển đổi số, AI và phát triển đội ngũ?
- Chúng tôi xác định đây là thời điểm phải xây dựng một chiến lược phát triển mới cho nhà trường. Mục tiêu là xây dựng Trường Cao đẳng Đà Nẵng trở thành cơ sở giáo dục nghề nghiệp chất lượng cao, có vai trò trung tâm vùng trong đào tạo và thực hành nghề, từng bước nâng cao vị thế trong khu vực và quốc tế.
Để làm được điều đó, tôi cho rằng phải bắt đầu từ đổi mới quản trị. Chuyển đổi số không thể chỉ là số hóa một vài thủ tục hay đưa bài giảng lên nền tảng trực tuyến. Chuyển đổi số phải đi vào quản trị nhà trường, quản lý người học, quản lý đào tạo, đánh giá chất lượng, kết nối doanh nghiệp và hỗ trợ ra quyết định.
Đặc biệt, AI sẽ là một công cụ quan trọng trong quá trình đổi mới dạy và học. Nhà trường đã có những bước đi ban đầu khi tổ chức hội thi ứng dụng AI trong giảng dạy và quản lý. Thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục tạo môi trường để giảng viên được học tập, cập nhật công nghệ, chia sẻ kinh nghiệm và ứng dụng những công cụ mới vào chuyên môn.
Tuy nhiên, tôi muốn nhấn mạnh rằng AI không thay thế người thầy. Công nghệ chỉ thực sự có giá trị khi được người thầy sử dụng để nâng cao chất lượng giáo dục, cá nhân hóa việc học và giúp sinh viên phát triển năng lực nghề nghiệp.
Cùng với chuyển đổi số, chúng tôi sẽ tập trung xây dựng đội ngũ nhà giáo theo hướng vừa vững chuyên môn, vừa có năng lực thực tiễn và khả năng thích ứng công nghệ. Nhà giáo phải thường xuyên cập nhật công nghệ mới, tăng cường trải nghiệm tại doanh nghiệp và đổi mới phương pháp giảng dạy.
Tôi cũng kỳ vọng sau sáp nhập, Trường Cao đẳng Đà Nẵng sẽ trở thành một không gian học tập mở, nơi sinh viên được học ở giảng đường, phòng thực hành, doanh nghiệp và trên môi trường số; được học kiến thức, kỹ năng nghề, kỹ năng số, ngoại ngữ và năng lực thích ứng với sự thay đổi của thị trường lao động.
Và trên hết, chúng tôi muốn xây dựng một văn hóa nhà trường mà ở đó mỗi cán bộ, nhà giáo đều là một chủ thể đổi mới; mỗi sinh viên đều có cơ hội phát triển; mỗi doanh nghiệp đều tìm thấy ở nhà trường một đối tác tin cậy về nguồn nhân lực. Nhà trường trở thành nơi đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ đắc lực cho sự phát triển Đà Nẵng nói riêng và cả khu vực nói chung.
