Sinh ra và lớn lên ở Hà Bình (huyện Hà Trung cũ), tỉnh Thanh Hóa, anh Nguyễn Hữu Thế (38 tuổi), Giám đốc Công ty CP Truyền thông số ADVTV, từng phải nghỉ học giữa chừng vì hoàn cảnh khó khăn. Không có tấm bằng đại học, anh tự học công nghệ, khởi nghiệp, trải qua một lần phá sản rồi trở lại giảng đường học Khoa học dữ liệu và AI.
Trước khi đến với công nghệ, Nguyễn Hữu Thế từng học ngành Chính trị. Nhận thấy yêu thích kỹ thuật, Thế chuyển sang học Điện tử viễn thông tại Trường Đại học Công nghiệp TP Hồ Chí Minh (phân hiệu Thanh Hóa). Tuy nhiên, hoàn cảnh gia đình khiến Thế phải nghỉ học giữa chừng.
Rời ghế giảng đường nhưng không bỏ việc học. “Tôi rất đam mê học, nhưng thời điểm đó điều kiện không cho phép nên đành phải nghỉ học. Nghỉ học trên lớp nhưng tôi vẫn tìm mọi cách để học ở nhà, thư viện. Có tài liệu gì của các bạn, tôi xin lại; có thể vào thư viện thì tôi vào để đọc và tự nghiên cứu”, Thế chia sẻ.
Việc học còn diễn ra ngoài thư viện. Xách ba lô, chạy xe máy đến các công ty quảng cáo, Thế chủ động tìm khách hàng, chào hàng và giới thiệu khả năng làm màn hình LED, mạch điều khiển cùng các linh kiện điện tử. “Có lúc tôi cứ xách ba lô đi, gặp công ty nào thì vào hỏi xem họ đang cần gì, mình có thể làm được gì. Có những thứ mình chưa biết thì về tìm tài liệu, nghiên cứu thêm rồi làm thử”, Thế nhớ lại.
Từ nhu cầu thực tế, Thế bắt đầu lập trình mạch điều khiển đèn LED. Có khách hàng, Thế mở xưởng nhỏ sản xuất. Năm 2018, ý tưởng sản xuất đèn LED, linh kiện phục vụ quảng cáo, trang trí, chiếu sáng đô thị giúp Thế giành giải Nhất Cuộc thi “Ý tưởng khởi nghiệp trong đoàn viên thanh niên tỉnh Thanh Hóa” lần thứ hai.
Sau cuộc thi, Thế đầu tư nhà máy sản xuất, lắp ráp đèn LED, có thời điểm tạo việc làm cho hơn 60 công nhân. “Lúc đó, tôi biết chủ yếu có công nghệ. Tôi biết nghiên cứu, biết làm sản phẩm nhưng kỹ năng quản lý, điều hành, vận hành doanh nghiệp gần như chưa có. Mọi thứ phải vừa làm vừa học”, Thế bộc bạch.
Nhà máy hoạt động khoảng 3 năm thì dịch Covid-19 xuất hiện. Thị trường chính là các cơ sở karaoke gần như đóng băng. “Karaoke vào thời điểm giãn cách xã hội không có khách, chủ quán dừng đầu tư. Cùng với đó là các quy định mới về phòng cháy, chữa cháy khiến sản phẩm của chúng tôi mất hẳn thị trường”, Thế nhớ lại.
Cuối năm 2020, công ty có 62 công nhân nghỉ việc, nhà máy đóng cửa. Nguyễn Hữu Thế phải bán tài sản, đất đai để xử lý các khoản nợ và gánh thêm khoản nợ gần 6 tỷ đồng. Covid-19 là cú ngã lớn, nhưng cũng tạo cho anh khoảng lặng để nhìn lại. Không còn nhà máy, anh quay lại với sách vở, nghiên cứu phần mềm và tìm hướng đi mới.
“Covid-19 là tác nhân trực tiếp khiến tôi phá sản, vỡ nợ nhưng cũng chính nó khiến con đường khởi nghiệp bước sang một trang mới. Tôi có thời gian để nhìn lại, học thêm và nhận ra rằng nếu tiếp tục với công nghệ thì không thể chỉ làm phần cứng”, Thế tâm sự.
Sau đại dịch, Thế bắt đầu khởi nghiệp lần thứ hai. ADVTV tiếp tục sản xuất màn hình LED, đồng thời phát triển các giải pháp phần mềm phục vụ họp trực tuyến, quản lý truyền thông, dạy học và chuyển đổi số.
Theo Thế, tỷ lệ nội địa hóa sản phẩm hiện đạt khoảng 75%. Năm 2025, ADVTV cung cấp hàng nghìn màn hình LED cho một số đối tác như Viettel, VinUni và các chi nhánh VNPT.
Sau thất bại, Thế cũng trở lại giảng đường. Hơn 3 năm trước, Thế theo học chuyên ngành Khoa học dữ liệu và AI tại Đại học Bách khoa Hà Nội. “Trước đây, tôi nghỉ học vì hoàn cảnh, nhưng chưa bao giờ tôi nghĩ nghỉ học là nghỉ việc học. Khi có điều kiện thì mình tiếp tục học. Làm công nghệ càng phải học liên tục, bởi công nghệ thay đổi rất nhanh. Nếu không cập nhật kiến thức, mình sẽ bị bỏ lại”, Thế nói.
Việc học Khoa học dữ liệu và AI mở ra hướng nghiên cứu mới về robot. Tháng 4/2025, Thế cùng các nhà khoa học, cộng sự tại Hà Nội và Thanh Hóa thực hiện đề tài “Nghiên cứu và phát triển Robot bán hình người ứng dụng AI”, với nguồn kinh phí do ADVTV tài trợ. Điều khiến Thế quan tâm không chỉ là robot có thể làm gì, mà công nghệ có thể giải quyết vấn đề nào trong đời sống.
Trong quá trình tìm hiểu thực tế, Thế nhận thấy đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng sâu, vùng xa có thể gặp khó khăn khi tiếp cận dịch vụ công, nhất là khi còn hạn chế về tiếng Việt phổ thông. Từ đó, nhóm nghiên cứu hướng tới robot AI có khả năng giao tiếp, hướng dẫn người dân thực hiện thủ tục hành chính bằng tiếng Việt và từng bước sử dụng ngôn ngữ của một số dân tộc thiểu số.
“Xuất phát từ việc chứng kiến đồng bào dân tộc thiểu số đến trung tâm hành chính công thực hiện các dịch vụ công còn khó khăn, chúng tôi muốn robot AI không chỉ giao tiếp, hướng dẫn thủ tục hành chính bằng tiếng Việt phổ thông mà còn có thể sử dụng tiếng dân tộc để hỗ trợ bà con vùng sâu, vùng xa”, Thế cho biết.
Để robot có thể “nghe”, hiểu và phản hồi bằng ngôn ngữ dân tộc thiểu số là bài toán không hề đơn giản, bởi dữ liệu số hóa của nhiều ngôn ngữ còn hạn chế. Tuy vậy, Thế cho rằng, chính những khó khăn ấy càng cho thấy công nghệ cần hướng tới những nơi người dân thực sự cần hỗ trợ.
Mục tiêu trước mắt là phát triển robot bán hình người có khả năng giao tiếp, hướng dẫn thủ tục hành chính. Xa hơn, Thế kỳ vọng robot có thể sử dụng nhiều ngôn ngữ dân tộc thiểu số, trở thành một “trợ lý” tại các trung tâm phục vụ hành chính công ở vùng đồng bào dân tộc.
“Chúng tôi kỳ vọng khi bà con đến làm thủ tục, robot có thể nói chuyện, giải thích bằng ngôn ngữ mà họ dễ hiểu nhất. Khi đó, AI không còn là thứ gì xa xôi mà trở thành công cụ hỗ trợ trực tiếp cho cuộc sống”, Thế nói.
Robot cũng được định hướng ứng dụng tại khách sạn, nhà hàng, nơi tổ chức sự kiện và một số không gian dịch vụ công cộng. Nhưng với Thế, ý nghĩa lớn nhất vẫn là đưa công nghệ đến gần hơn với những người còn hạn chế về điều kiện tiếp cận.
Bên cạnh hoạt động doanh nghiệp, Thế còn tham gia hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp tại Thanh Hóa. Thế từng được lựa chọn tham dự chương trình “Thủ tướng Chính phủ đối thoại với thanh niên” năm 2023, là điển hình thanh niên tiên tiến học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh. Mới đây, anh được giao nhiệm vụ Chủ nhiệm CLB Đầu tư và Khởi nghiệp thuộc Hội Doanh nhân trẻ Thanh Hóa.
Từ những cuốn sách xin lại của bạn bè, chiếc thẻ sinh viên để vào thư viện, chiếc ba lô trên xe máy đi tìm khách hàng đến giảng đường Khoa học dữ liệu và AI, Thế đã trải qua một hành trình không bằng phẳng. Thế từng nghỉ học, khởi nghiệp, phá sản, gánh khoản nợ hàng tỷ đồng rồi bắt đầu làm lại. Nhưng với Thế, có một điều chưa bao giờ dừng lại, đó là việc học.
Với Thế, học không chỉ là chuyện có một tấm bằng. Đó là khả năng tự tìm câu trả lời khi chưa biết, dám bước ra thực tế để kiểm chứng điều mình làm, biết đứng dậy sau thất bại và cập nhật tri thức khi công nghệ thay đổi.
Từ những mạch điều khiển LED đến AI và robot, câu chuyện của Thế là hành trình của một người không đi hết giảng đường nhưng không bao giờ rời việc học, để biến những gì tự học, tự làm và học lại thành những sản phẩm công nghệ hướng tới cộng đồng.
“Nguyễn Hữu Thế là thanh niên giàu khát vọng, bản lĩnh và tư duy đổi mới. Giải Nhất Cuộc thi Ý tưởng khởi nghiệp cấp tỉnh là minh chứng cho tinh thần tự học, dám nghĩ, dám làm và làm chủ công nghệ. Không chỉ phát triển doanh nghiệp, tạo việc làm cho lao động địa phương, anh còn tích cực tham gia hoạt động Đoàn - Hội, đồng hành cùng thanh niên khởi nghiệp, lập nghiệp. Hành trình của anh góp phần lan tỏa tinh thần đổi mới sáng tạo, truyền cảm hứng cho bạn trẻ xứ Thanh tự tin theo đuổi con đường của mình”, ông Nguyễn Đình Nhất, Ủy viên BTV Tỉnh đoàn Thanh Hóa, chia sẻ.
Nội dung: Thế Lượng
Thiết kế: Tiến Hiệp
