Một ngôi trường có thể phát triển theo nhiều cách: số lượng học sinh tăng, đội ngũ được mở rộng, chương trình giáo dục đa dạng hơn và những không gian học tập được đầu tư tốt hơn. Nhưng khi quy mô ngày càng mở rộng, một câu hỏi khác trở nên quan trọng: Làm thế nào để một ngôi trường vẫn giữ được sự gần gũi và khả năng quan tâm đến từng học sinh?
Đây là bài toán Trường Quốc tế Hội An (HAIS) đặt ra khi bước vào năm học thứ 9. Từ một ngôi trường nhỏ được thành lập tại Hội An năm 2018, HAIS hiện có hơn 300 học sinh đến từ hơn 40 quốc gia và vùng lãnh thổ, giảng dạy chương trình giáo dục từ Mầm non đến THPT.
Giữ sự gần gũi khi cộng đồng ngày càng mở rộng
Từ những ngày đầu thành lập, HAIS đã có nhiều thay đổi về quy mô học sinh, đội ngũ và chương trình giáo dục. Tuy nhiên, với nhà trường, sự phát triển không chỉ được đo bằng số lượng.
Giá trị của một môi trường giáo dục đôi khi nằm trong những điều rất nhỏ: giáo viên nhận ra một học sinh vốn ít nói đang dần tự tin; em nhỏ mới chuyển đến Việt Nam tìm được người bạn đầu tiên; hay một học sinh lần đầu dám bước lên sân khấu sau nhiều lần được thầy cô khuyến khích.
Đó là tinh thần phía sau triết lý “Every Child Is Known” - mỗi học sinh đều được biết đến mà HAIS theo đuổi.
“HAIS đã thay đổi rất nhiều so với những ngày đầu mới thành lập, cả về quy mô học sinh, đội ngũ cũng như cơ sở vật chất. Nhưng chúng tôi vẫn giữ vững triết lý hoạt động và cũng là lý do mình bắt đầu: xây dựng một môi trường nơi mỗi đứa trẻ được biết đến, được trân trọng và có cơ hội tìm thấy đam mê của mình”, bà Hạnh An, CEO & Nhà sáng lập Trường Quốc tế Hội An, chia sẻ.
"Được biết đến” không chỉ đơn giản là giáo viên nhớ tên học sinh. Đó còn là việc hiểu điều gì khiến một em tự tin, điều gì đang là thử thách và những cơ hội nào có thể giúp em phát triển.
Điều này càng có ý nghĩa trong một cộng đồng có học sinh đến từ hơn 40 quốc gia và vùng lãnh thổ. Một lớp học tại HAIS có thể quy tụ những học sinh lớn lên trong nền văn hóa và hoàn cảnh gia đình khác nhau. Có em vừa chuyển đến Việt Nam, có em lớn lên trong gia đình đa văn hóa, cũng có học sinh đã từng sống ở nhiều quốc gia trước khi đến Hội An.
Những khác biệt ấy trở thành một phần tự nhiên của trải nghiệm học tập.
Học sinh không chỉ học từ giáo viên và SGK, mà còn học từ những người bạn bên cạnh mình: cách lắng nghe một góc nhìn khác, hợp tác với người có hoàn cảnh khác mình và nhìn thế giới rộng hơn thông qua những câu chuyện gần gũi.
Đó cũng là cách HAIS tiếp cận giáo dục quốc tế: không chỉ chuẩn bị cho học sinh bước ra thế giới, mà để sự đa dạng của thế giới hiện diện ngay trong đời sống học đường.
Thêm cơ hội, không thêm áp lực
Khi một trường học phát triển, việc mở rộng chương trình cũng đặt ra một câu hỏi: liệu học sinh đang có thêm cơ hội hay chỉ có thêm những điều phải làm?
Tại HAIS, định hướng được đặt theo hướng tạo ra nhiều lựa chọn hơn cho học sinh.
Bên cạnh chương trình Cambridge xuyên suốt từ Mầm non đến THPT, học sinh có cơ hội tham gia nghệ thuật, âm nhạc, sân khấu, thể thao, công nghệ và các hoạt động cộng đồng.
Có em tìm thấy niềm yêu thích trong phòng thí nghiệm. Có em tự tin hơn trên sân thể thao. Có em phát triển năng khiếu qua âm nhạc hoặc sân khấu. Cũng có những học sinh cần thêm thời gian để tìm ra điều mình thực sự yêu thích.
“Chúng tôi không muốn tất cả trẻ em đi trên cùng một con đường. Mỗi em có thế mạnh, mối quan tâm và tốc độ phát triển khác nhau. Vai trò của nhà trường là tạo ra đủ cơ hội và sự hỗ trợ để các em có thể tìm thấy con đường của riêng mình”, bà Hạnh An nói.
Vì vậy, việc mở rộng chương trình và hoạt động không nhằm tạo thêm một danh sách những điều học sinh phải hoàn thành, mà mở thêm những lựa chọn để các em khám phá sở thích, phát triển năng lực và hình thành định hướng cho tương lai.
Có em phát triển qua học thuật, có em tìm thấy thế mạnh trong nghệ thuật, thể thao hoặc công nghệ; cũng có những học sinh cần thêm thời gian để thử nghiệm trước khi xác định điều mình muốn theo đuổi.
Với HAIS, những lựa chọn đó tạo điều kiện để mỗi học sinh có thể tìm thấy điểm mạnh và nhịp độ phát triển phù hợp với mình.
Phát triển cho hôm nay, định hướng cho tương lai
Khi cộng đồng học sinh và đội ngũ tiếp tục phát triển, câu chuyện về không gian học tập trở thành một phần trong định hướng dài hạn của HAIS.
HAIS đã ký thỏa thuận 5 năm để tiếp tục hoạt động tại cơ sở hiện tại, tạo sự ổn định cho học sinh, gia đình và đội ngũ trong những năm tới. Đây là khoảng thời gian để HAIS tiếp tục phát triển chương trình, củng cố cộng đồng và chuẩn bị cho những bước đi dài hạn hơn.
Về lâu dài, HAIS chuẩn bị kế hoạch phát triển một cơ sở giáo dục tại khu vực Hội An - Đà Nẵng, hình thành một mô hình “Làng Giáo dục Xanh”.
Với HAIS, đây không đơn thuần là câu chuyện mở rộng diện tích hay có thêm một khuôn viên mới. Định hướng được đặt ra từ câu hỏi về cách môi trường giáo dục có thể hỗ trợ trẻ em học tập, khám phá, sáng tạo, vận động và kết nối với nhau.
Không gian tương lai sẽ tạo thêm cơ hội để học sinh tiếp cận các lĩnh vực từ học thuật, nghệ thuật biểu diễn và thể thao đến công nghệ, khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo, trong một môi trường gắn kết với thiên nhiên và cộng đồng.
“Nếu có cơ hội thiết kế một ngôi trường cho nhiều thập kỷ phía trước, chúng tôi muốn bắt đầu từ triết lý giáo dục trước khi bắt đầu từ những tòa nhà. Chúng tôi không muốn xây nhiều tòa nhà hơn chỉ để nói rằng trường đã lớn hơn, mà muốn mỗi không gian đều có mục đích và phục vụ cách trẻ em học, khám phá, sáng tạo, vận động và kết nối với nhau”, bà Hạnh An chia sẻ.
Cơ sở vật chất không được HAIS xem đơn thuần là dấu hiệu của sự tăng trưởng, mà là một phần trong cách nhà trường thực hiện triết lý giáo dục.
HAIS đang đứng trước giai đoạn phát triển mới nhưng vẫn giữ được giá trị cốt lõi: sự gần gũi và khả năng nhìn nhận từng học sinh như một cá thể riêng biệt.
Khuôn viên và quy mô có thể thay đổi. Những chương trình mới có thể sẽ được triển khai. Nhưng với HAIS, điều quan trọng là cách nhà trường nhìn nhận từng học sinh, cách giáo viên lắng nghe và hỗ trợ các em, cũng như cảm giác mỗi học sinh vẫn có một vị trí riêng trong cộng đồng.
“Chúng tôi muốn HAIS phát triển nhưng không thay đổi bản chất của cộng đồng này. Dù trường có lớn đến đâu, điều quan trọng nhất vẫn là mỗi học sinh cảm thấy mình được biết đến, được trân trọng và có thể là chính mình”, bà Hạnh An nói.
HAIS đang chuẩn bị cho những chặng đường tiếp theo. Câu chuyện ấy không chỉ là quy mô, chương trình hay cơ sở vật chất, mà còn là cách một trường học lựa chọn phát triển mà vẫn giữ được điều mình cho là quan trọng nhất: để mỗi học sinh không chỉ có một chỗ trong lớp học, mà có một vị trí trong cộng đồng.
