Thứ 4, Ngày 7 Tháng 8 năm 2019

Vi khuẩn chia sẻ gene kháng kháng sinh

Tuấn Sơn - 26/03/2020, 12:02 GMT+7 | Khoa học
Gene kháng kháng sinh có thể lan truyền qua bụi.Gene kháng kháng sinh có thể lan truyền qua bụi.

Kháng sinh hoạt động trên nguyên tắc làm yếu màng tế bào của vi khuẩn, cản trở chúng nhân bản DNA hoặc không cho chúng tạo ra các protein quan trọng. 

Mặc dù kháng sinh thường được chọn lựa để chống lại một loại vi khuẩn cụ thể, nhưng việc lạm dụng kháng sinh tạo ra mối nguy hiểm lớn đối với sức khỏe cộng đồng. Hiện tượng kháng kháng sinh gia tăng là một trong những mối đe dọa cho nhân loại.

Các nghiên cứu chỉ ra rằng, vi khuẩn từ bên ngoài nơi ở và nơi làm việc của chúng ta có thể chia sẻ các gene kháng kháng sinh cho các vi sinh ở bên trong. Bằng cách này, các mầm bệnh đã được chế ngự có thể trở nên kháng kháng sinh một lần nữa.

Trong quá khứ, nhiều nhà khoa học đã tìm kiếm các vi khuẩn kháng kháng sinh trong bệnh viện, tuy nhiên họ ít chú ý đến hiện tượng là các vi khuẩn kháng kháng sinh có thể xuất hiện tại những nơi khác, chẳng hạn như trong nhà chúng ta. Các nghiên cứu cho thấy, gene kháng kháng sinh phát tán trong không khí cùng với các hạt bụi.

Cho đến nay, chưa có ai chứng minh rằng, gene kháng kháng sinh có thể được chuyển giao giữa các loại vi khuẩn khác nhau. Vấn đề trở nên thiết thực khi người dân đô thị dành 87% thời gian để sinh hoạt trong nhà.

“Thậm chí, nếu xung quanh không có nhiều mầm bệnh, thì nguy cơ tiếp xúc với mầm bệnh cũng rất lớn, bởi chúng ta dành nhiều thời gian sinh hoạt tại gia. Sự thật là chúng ta không biết loại vi khuẩn kháng kháng sinh mới có xuất xứ từ đâu” – bà Erica Hartmann ở ĐH Illinois (Mỹ) cho biết như vậy.

Nhóm nghiên cứu của bà Hartmann thu thập các mẫu vi khuẩn từ hơn 40 địa điểm “có mái che”: Từ các trung tâm luyện tập thể hình, trung tâm phục hồi chức năng cho đến các cơ sở tập yoga. 

Các nhà khoa học cũng lấy các mẫu bụi – vốn được xem là môi trường trung gian lý tưởng dành cho vi khuẩn. Các nhà khoa học đã phân tích vật liệu gene chứa trong bụi. Phân tích cho thấy, có hơn 180 gene kháng kháng sinh. Các nhà khoa học quyết định kiểm tra xem trong số đó các gene nào có thể được phát tán giữa các vi khuẩn.

Các đoạn DNA có thể được chuyển giao giữa các vi khuẩn, khi bám vào những cấu trúc đặc biệt gọi là transposon và plasmid. 

Trong quá trình tìm kiếm những cấu trúc đặc biệt này, nhóm nghiên cứu của Hartmann đã phân biệt được hơn 50 gene kháng kháng sinh, có thể được chuyển giao giữa các vi khuẩn. Các nhà khoa học cũng đã thử tái tạo việc chuyển giao gene kháng kháng sinh trên đĩa Petri (đĩa dùng để nuôi cấy vi khuẩn), tuy nhiên họ không thành công.

“Các gene tồn tại trong những “thành phần di động” đó, nhưng chúng tôi không thể buộc chúng “bám vào” vi khuẩn” – bà Hartmann cho biết.

Điều này có nghĩa là cơ chế chuyển giao gene kháng kháng sinh giữa các vi khuẩn vẫn là bí mật.

Theo Nauka

Ý kiến của bạn

Bạn còn 500/500 ký tự

Xem thêm

Xem thêm