Bản in

Văn hóa

Thứ Tư, 3/4/2019 15:07

“Tuyến hỏa xa ngầm”, bí ẩn lớn trên đất Mỹ

GD&TĐ - Nhân ngày sách Việt Nam lần thứ 6, NXB Phụ nữ giới thiệu tới bạn đọc cuốn sách “Tuyến hỏa xa ngầm” của tác giả Colson Whitehead, người dịch Nguyễn Bích Lan.

Đây là cuốn tiểu thuyết bestseller do New York Times bình chọn, đồng thời đã giành giải Sách Quốc gia (National Book Award) tại Mỹ cũng như giải Pulitzer (Pulitzer Prize).

Như một dấu chấm hỏi

Tuyến hỏa xa ngầm – một bí ẩn lớn trên đất Mỹ vào thời kỳ mà chế độ nô lệ hiện tồn, không chỉ bí ẩn với nhà cầm quyền, giới chủ nô, những tay trùm săn nô lệ mà ngay với chính người nô lệ.

Không ai biết rốt cục có bao nhiêu ga, bao nhiêu trưởng ga, những chuyến tàu hoạt động thế nào... cho đến lúc đặt chân lên một toa hành khách.

Có thể ví tuyến hỏa xa ngầm như một dấu chấm hỏi khắc rất sâu trong giai đoạn rối ren đó của Hợp chúng quốc – quốc gia bị phân tách làm hai cực: Các bang tự do và các bang có chế độ nô lệ.

Cũng bởi lý do trên, không ai thống kê được chính xác mà chỉ ước đoán rằng từng có rất nhiều nô lệ đào thoát từ miền Nam khắc nghiệt đến những vùng đất tự do nhờ tuyến hoả xa ngầm, như Cora – nhân vật chính của cuốn tiểu thuyết, một nữ nô lệ tại đồn điền trồng bông ở Georgia.

Dù là nhân vật chính, Cora xuất hiện lần đầu tiên không phải trong câu chuyện của chính cô mà trong câu chuyện của bà, của mẹ, Ajarry: người bà bị bắt cóc khỏi quê nhà châu Phi sang Mỹ; Mabel: người mẹ trở thành “huyền thoại” khi được cho là bỏ trốn thành công.

Cora tồn tại không như một thân phận đơn lẻ, thân phận cô hoà vào biển-người-đen phải hiến thứ “dầu” đặc biệt cho ngành công nghiệp bông sợi, cho hệ thống xiềng xích mới: mồ hôi và máu...

Cuốn tiểu thuyết bestseller do New York Times bình chọn.

Colson Whitehead đã vẽ khuôn mặt nước Mỹ bằng màu sắc đối lập: Đen rồi trắng, trắng rồi đen, luôn luân chuyển, luôn đảo chiều – có những bàn tay da đen sẵn sàng đàn áp các anh chị em của mình không thua gì những bàn tay da trắng, và lại có những bàn tay da trắng sẵn sàng chìa ra cứu giúp những nô lệ khốn cùng.

Bằng cây bút giàu cảm xúc nhưng không bị định kiến ảnh hưởng, có lúc còn khá hóm hỉnh trước nghịch cảnh, Colson Whitehead rất chân thành đưa độc giả tới với hình ảnh nước Mỹ trong quá khứ, nhưng đó là điều khó dứt bỏ khỏi hiện tại này.

Lê Đăng