Bản in

Văn hóa

Chủ Nhật, 5/5/2019 09:12

Nhà di động của người Digan

Nhà di động rong ruổi trên đườngNhà di động rong ruổi trên đường

GD&TĐ - Sống trong những ngôi nhà được kéo từ nơi này sang nơi phần lớn là theo văn hóa Mỹ nhưng lịch sử về nhà lưu động lại có nguồn gốc từ châu Âu.

Chủ nhân của loại nhà xe kéo đầu tiên là những ông bầu gánh xiếc, dành phần lớn cuộc đời của họ trên khắp các nẻo đường. Thay vì dựng lều tại những nơi đến, họ ở luôn trong những toa xe do ngựa kéo.

Vào khoảng giữa thế kỷ thứ 19, những loại nhà lưu động này được người Digan (còn gọi là Gypsy) ở Romania dùng làm nơi sinh sống. Những người này có nguồn gốc từ tây bắc Ấn Độ, quốc gia mà họ đã rời đi khoảng 1,500 năm qua và định cư ở khắp nơi trên thế giới, nhưng phần lớn ở châu Âu và Trung Tây châu Á.

Người Digan gọi những chiếc xe do ngựa kéo của họ là vardo, phát xuất từ “vurdon”, có nghĩa là xe ngựa. Chúng nhỏ hơn những xe ngựa kéo mà các gánh xiếc thường sử dụng, thường được trang trí lòe loẹt và sơn màu sáng, một số còn được mạ vàng.    

Những người Di gan rất hãnh diện về căn nhà trên những bánh xe của họ nhưng khi vardo tiến triển và được trang hoàng lộng lẫy, nó trở thành vật trưng bày hơn là nơi ăn ngủ thực sự.

Mặc dù sống rày đây mai đó nhưng rất ít người Di gan ngủ trong xe, họ thích ngủ trong lều hoặc nằm dưới gầm xe hơn. Khi người chủ chết đi, theo tập quán, người ta sẽ đốt những vật dụng của ông ta, bao gồm cả chiếc vardo, vì những người Di gan tin rằng của cải của người chết thì không được bán. Tuy vậy, tiền và nữ trang sẽ được để lại cho những người trong gia đình.   

Những người Digan với nhà di động vào thế kỷ 19.

Những chiếc vardo phổ biến nhất vào cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20. Thời kỳ kéo dài suốt 70 năm cho đến khi sự kết hợp của các yếu tố kinh tế cùng sự biến động xã hội, không tính đến Thế chiến thứ Nhất, đã kết thúc tập quán sống trên những ngôi nhà di động này.  

Ngày nay, trên thế giới chỉ còn một ít chiếc vardo nguyên gốc, hầu hết ở các viện bảo tàng và thuộc sở hữu của các nhà sưu tập tư nhân.   

 Dừng chân chơi nhạc.
 
Những chiếc vardon được trang trí lòe loẹt.
Bên trong một căn nhà di động.

Theo Hà Liên
Amusingplanet